Gertjan Mulder verlaat BOS
Het dienstverband van algemeen directeur Gertjan Mulder met de BOS eindigt per 1 januari 2013. Zijn functie komt te vervallen, hij blijft ‘voorlopig’ aan als adviseur. Mulder’s beleid is echter omstreden.
Het Boeddhistisch Dagblad (BD) maakte op 6 december 2012 bekend dat Mulder de BOS verlaat.
Zijn vertrek werd eerder aangekondigd tijdens de BUN-ledenvergadering van 17 november 2012.
‘Sinds de BOS onderdak vond bij de VPRO houdt deze organisatie zich bezig met de financiële administratie van de omroep en viel voor Mulder een deel van zijn taken weg,’ schrijft het BD op 6 december.
Hoofd televisie Laetitia Schoofs en zakelijk leider Monique Rutgers nemen Mulder’s resterende werkzaamheden over, aldus het BD.
Omstreden
Mulder’s beleid als BOS-directeur is omstreden.
Onder zijn verantwoordelijkheid lijdt de BOS tussen 2006 en 2011 substantiële verliezen en ontstaat een hooglopend conflict met zendmachtigingshouder Boeddhistische Unie Nederland (BUN).
Eén van de gevolgen van het conflict met de BUN uit 2011 laat zich nog steeds voelen.
Onrechtmatig
Het Commissariaat voor de Media (CvdM) legt de BUN op 5 juni 2012 een terugvordering en boete van 52.500 euro op wegens de onrechtmatige besteding van omroepgelden.
Voor die besteding is Mulder rechtstreeks verantwoordelijk.
Bezwaarschrift
De BUN diende tegen het sanctiebesluit een bezwaarschrift in. Op 13 december 2012 houdt het CvdM hierover een openbare hoorzitting.
De uitkomst van de bezwaarprocedure is onzeker en houdt voor BUN en BOS aanzienlijke risico’s in.
Het is niet duidelijk of het CvdM nog vóór Mulder’s vertrek op 1 januari 2013 besluit of zij de opgelegde sanctie handhaaft.
Plannen Dekker
Het nieuws over Mulder’s vertrek valt samen met dat over een brief van staatssecretaris Sander Dekker (Cultuur) aan de Tweede Kamer. Daarin maakt Dekker zijn plannen voor de publieke omroep bekend.
Duidelijk is dat de staatssecretaris de financiering van kleine religieuze omroepen zoals de BOS (de zogeheten artikel 2.42-omroepen) per 1 januari 2016 staakt.
Hij gaat op korte termijn met de 2.42-zendmachtigingshouders in gesprek ‘over de wijze waarop zij zelf invulling willen en kunnen geven aan levensbeschouwelijke programmering’.
Voor de ‘hoofdstroming’ boeddhisme is zijn gesprekspartner de BUN.
Tegenover NOS Nieuws noemt Dekker de kans dat omroepen zoals de BOS vanaf 2016 verdwijnen ‘heel groot’.
Directeur en bestuurslid
Gertjan Mulder is sinds 1 april 2006 als statutair directeur van de BOS, hij treedt op 1 mei 2007 in dienst.
Vanaf 28 april 2008 fungeert Mulder behalve als algemeen directeur ook als BOS-bestuurslid.
Op 1 januari 2012 wordt hij tevens bestuurslid van het steunfonds stichting Vrienden van de BOS. Sinds 1 juni 2012 is Mulder daar als enig bestuurslid alleen/zelfstandig bevoegd.
Als directeur is hij tevens (statutair) lid van de Participatieraad van de BOS, volgens hem het ‘enige structurele orgaan voor communicatie en interactie met de achterban’.
Het nieuwsbericht van het BD maakt niet duidelijk of Mulder per 1 januari 2013 ook deze bestuurlijke functies opgeeft.
Substantiële verliezen
Het financiële beleid van Mulder is weinig succesvol.
De optelsom van de exploitatiesaldi tussen 2006 en 2011 is negatief. Bij elkaar lijdt de boeddhistische omroep onder leiding van Mulder bijna 300.000 euro verlies.
In diezelfde periode loopt het eigen vermogen van de BOS terug van 387.866 naar 90.642 euro.
Bestuurlijk conflict
Ook de bestuurlijke beslissingen van Mulder pakken slecht uit.
Vanaf 2008 stellen hij en het BOS-bestuur zich op het standpunt dat de boeddhistische omroep materieel én formeel volstrekte autonomie bezit.
Volgens Mulder is deze ‘verzelfstandiging’ vastgelegd in de delegatieovereenkomst van 4 oktober 2008 tussen de BUN (zendmachtigingshouder) en de BOS (uitvoeringsorganisatie).
Onverzoenlijke houding
Sindsdien ontzegt de BOS de BUN het recht te toetsen dat de wijze waarop de BOS het zendmachtigingsbesluit uitvoert, overeenstemt met het doel waartoe deze is verkregen: verzorgen van zendtijd voor de boeddhistische achterban.
De onverzoenlijke houding van Mulder en BOS-voorzitter Michel Dingarten op dit punt leidt tot een langlopend bestuurlijk conflict tussen BUN en BOS.
Bezwaar tegen programmering
Leden van de Participatieraad en de BUN laten zich in diezelfde periode negatief uit over de BOS-programmering.
Zo zetten verschillende deelnemers aan de vergadering van de Participatieraad van 1 december 2010 expliciet vraagtekens bij het boeddhistische gehalte van de programmering.
Ze signaleren een tendens naar verbreding in de zin van ‘vervaging van het specifiek boeddhistische gehalte’. Deze uitzendingen zouden net net zo goed door andere omroepen kunnen worden uitgezonden, menen zij.
Tijdens de BUN-ledenvergadering van 22 januari 2011 tonen ook de BUN-leden zich kritisch.
Eén lid vraagt zich of het boeddhistische gedachtegoed misschien ‘verkwanseld’ wordt wegens de fusieplannen van de BOS.
Intrekken delegatie
In de loop van 2011 komt het bestuurlijke conflict tussen BUN en BOS tot een uitbarsting.
Het bestuur van toenmalig BUN-voorzitter Richard de Jongh overweegt de uitvoering van het zendmachtigingsbesluit niet langer over te laten aan de BOS.
Het dreigt de delegatieovereenkomst uit 2008 eenzijdig op te zeggen.
Het bestuur (mét huidig voorzitter André Kalden) komt tot dit oordeel omdat de BOS een eigen, formeel gewaarborgde inbreng van de BUN categorisch blijft uitsluiten.
Commissariaat voor de Media
Januari 2012 vragen BUN-voorzitter Kalden en Mulder het CvdM zich uit te spreken over de ‘bestuurlijke en juridische verantwoordelijkheidsverdeling tussen BUN en BOS’.
In een nieuwsbrief van 29 maart 2012 schrijft Kalden dat hij tijdens de ledenvergadering ‘nadere details over gesprek en context’ bekend zal maken.
Het is onduidelijk of dit ook gebeurt. Evenmin is duidelijk óf en hóe het CvdM zich over deze kwestie heeft uitgesproken.
Boete en terugvordering
Mulder’s beleid sinds 2008 kan voor zendmachtigingshouder BUN verstrekkende gevolgen hebben.
Op 5 juni 2012 legt het CvdM de BUN een terugvordering en boete van 52.500 euro op wegens de onrechtmatige besteding van omroepgelden.
Het CvdM besluit hiertoe omdat de BOS een rekening van NPO MediaOnderzoek & -Advies (NPO MO&A) heeft voldaan die de BUN zelf had moeten betalen.
Onderzoek en aanvraag
Algemeen directeur Mulder gaf NPO MO&A in 2009 -buiten medeweten van de BUN-leden- opdracht een enquête af te nemen over het boeddhisme in Nederland.
Het rapport (kosten: 81.749 euro) van NPO-onderzoeker Paul Hek leverde de onderbouwing van de zendmachtigingsaanvraag 2010-2015 die Mulder in 2009 ‘namens de BUN’ opstelde en indiende bij het CvdM.
Feitelijk had de BUN part noch deel aan de onderzoeksopdracht en zendmachtigingsaanvraag.
Vrijwaring
De BUN tekent tijdig -dat wil zeggen voor 17 juli 2012- pro forma bezwaar aan tegen het sanctiebesluit van het CvdM.
Zij had daarna tot half oktober 2012 de tijd het bezwaarschrift nader te onderbouwen. Het is niet duidelijk of dit ook is gebeurd.
Volgens de site beroept de BUN zich in de bezwaarprocedure op de gewraakte delegatieovereenkomst uit 2008.
‘Gedurende dit proces doen BUN en BOS hieromtrent geen verdere uitspraken anders dan dat conform de delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is van iedere aansprakelijkheid’, schrijft de BUN.
Risico
De besluitvorming van het CvdM over deze kwestie houdt voor de BUN en de BOS aanzienlijke risico’s in.
Blijven de terugvordering en boete in stand, dan is het onaannemelijk dat de BUN aan deze betalingsverplichting kan voldoen.
Dit kan makkelijk tot haar faillissement leiden, en daarmee tot het einde van de BOS.
Ook kan komen vast te staan dat de BUN als religieus of levensbeschouwelijk genootschap geen enkele inbreng had in het voorbereiden, onderbouwen, opstellen en indienen van de zendmachtigingsaanvraag uit 2009.
In dat geval kan het CvdM oordelen dat de huidige zendmachtiging ten onrechte is afgegeven en kan deze intrekken. Ook dat zou het einde van de BOS betekenen.
Volgens een woordvoerder doet het CvdM geen uitspraken over een lopende bezwaarprocedure.
Het is niet bekend wanneer het CvdM over het bezwaarschrift van de BUN besluit.
Net als BUN-voorzitter André Kalden weigert BOS-directeur Gertjan Mulder in te gaan op vragen van • open boeddhisme •.
Lees ook
> Actueel – Einde BOS in zicht?
> Actueel – BOS bepaalt eigen koers alleen
> Actueel – Stichting Vrienden van de BOS: geen jaarrekening
> Tijdlijn – BOS zet boeddhistische achterban op afstand
> Actueel – Gertjan Mulder weigert commentaar
> Interview – Crisismanager én voorzitter
> Analyse – Zendmachtiging BOS loopt gevaar
> Actueel – Financiële toekomst BUN ongewis
> Commentaar – Beweringen Kalden ongeloofwaardig
> Actueel – Bezwaar BUN tegen sanctiebeschikking Commissariaat
> BD – Gertjan Mulder weg bij de BOS (6-12-2012)
> BD – Gertjan Mulder: Niet gehecht aan BOS (6-12-2012)
> Joop Romeijn – Boete BUN van Commissariaat voor de Media (1-12-2012)
> CvdM – Boete BUN wegens onrechtmatige besteding budget BOS (5-7-2012)
Geef een reactie