Stichting Vrienden van de BOS: geen jaarrekening
De Stichting Vrienden van de BOS (St VBOS) maakt geen eigen, ‘separate’ jaarrekening op. Begunstigers en toezichthouders zijn daardoor niet tot controle in staat.
Dat de St VBOS geen jaarrekening opmaakt schrijft het enig overgebleven bestuurslid van de St VBOS, Gertjan Mulder, in reactie op vragen van • open boeddhisme •.
De statuten verplichten de St VBOS wel tot het opmaken, controleren en publiceren van de jaarrekening.
Dit nalaten ontneemt begunstigers bovendien het zicht op de besteding van hun gift en maakt aftrekbaarheid voor de inkomstenbelasting onmogelijk.
Weigering
Mulder weigert de geldende statuten van de St VBOS te overleggen: deze worden momenteel herzien, schrijft hij • open boeddhisme •.
Die statuten, van kracht sinds de oprichting op 4 september 2001, zijn door • open boeddhisme • verkregen via de Kamer van Koophandel.
Doelstelling
Ze maken duidelijk dat de St VBOS onder meer tot doel heeft ‘het versterken van de band tussen de begunstigers en de BOS’.
De stichting doet dit door het verstrekken van programmagegevens en andere informatie, en het organiseren van ontmoetingsdagen.
Additionele middelen
Daarnaast heeft de St VBOS tot doel het verwerven van ‘additionele financiële middelen’ ten behoeve van de ‘versterking van het programmabeleid’ van de BOS.
Begunstigers kunnen zich tegen betaling van 22 euro abonneren op het programmablad BOSwijzer en zijn welkom op de jaarlijkse Achterbandag.
Behalve uit het stichtingskapitaal kunnen de geldmiddelen van de St VBOS bestaan uit donaties, erfenissen, legaten, schenkingen, subsidies en dergelijke.
Separate jaarrekening
Omdat de St VBOS zoals Mulder schrijft, geen ‘separate jaarrekening’ heeft, handelt ze in strijd met haar statuten.
Deze bepalen dat het bestuur elk jaar een jaarrekening opmaakt, deze laat controleren door een accountant en publiceert in een ‘BOS-nieuwsbrief’.
Bestuurs- én directielid
Volgens diezelfde statuten bestaat het bestuur van de St VBOS uit drie leden.
De • open boeddhisme • tijdlijn Directie, bestuur en toezichthouders BOS toont aan dat dit sinds de oprichting nog nooit het geval is geweest: het bestuur heeft steeds uit hooguit twee leden (voorzitter, secretaris/penningmeester) bestaan.
Geldmiddelen
Volgens de statuten beheert de zakelijk directeur van de BOS, ‘in zijn hoedanigheid van bestuurder van de stichting’ de geldmiddelen van de stichting.
Niet alleen de zakelijk directeur, ook de BOS-programmadirecteur (Babeth Vanloo) heeft vanaf de oprichting als bestuurder van de St VBOS gefungeerd.
Verstrengeling
De BOS-statuten uit 1999 bepalen over dit bestuurslidmaatschap niets, de St VBOS was toen nog niet opgericht.
Ook de herziene BOS-statuten uit 2008 zwijgen over de St VBOS.
Volgens art. 6 van deze statuten is een dubbelfunctie als bestuurslid van de St VBOS én BOS ontoelaatbaar.
De combinatie levert volgens art. 10 bovendien een verstrengeling van belangen op.
Hylkema en Merkx
De eerste die beide functies combineerde, is Jean Karel Hylkema. Hij fungeert tijdens zijn bestuursperiode (2001-2005) tevens als voorzitter, penningmeester en (freelance) algemeen directeur van de BOS.
Eind 2005 neemt Jan Willem Merkx het voorzitterschap van de St VBOS van Hylkema over. Hij treedt op 1 januari 2012 uit functie.
Tijdens zijn bestuursperiode vervult ook Merkx op freelance-basis de functie van algemeen directeur van de BOS (2005-2006).
Vanloo
Babeth Vanloo fungeert vanaf de oprichtingsdatum van de St VBOS tot 1 juni 2012 als secretaris en penningmeester.
Binnen de BOS is Vanloo ondertussen tegelijk programmadirecteur, freelance-programmamaker, bestuurslid en (statutair) lid van de Participatieraad.
Mulder
Op 1 april 2006 wordt Gertjan Mulder benoemd tot statutair directeur van de BOS. Op 1 mei 2007 treedt hij in dienst.
Op 28 april 2008 treedt Mulder toe tot het bestuur van de BOS. Sinds 1 januari 2012 maakt hij deel uit van het bestuur van de St VBOS.
Mulder is (statutair) lid van de Participatieraad van de BOS, volgens hem het ‘enige structurele orgaan voor communicatie en interactie met de achterban’.
Sinds 1 juni 2012 is Mulder het enig bestuurslid van de St VBOS.
Substantieel verlies
De • open boeddhisme • grafiek Exploitatiesaldo / Eigen vermogen BOS (2001-2011) toont aan dat de BOS onder leiding van de directeuren Hylkema, Merkx en Mulder substantiële verliezen lijdt.
De negatieve exploitatiesaldi bedragen -77.557 euro (2004), -414.498 euro (2005), -124.903 euro (2007), -21.895 euro (2009) en -235.782 euro (2010).
Bij elkaar schreef de omroep sinds 2004 voor 874.635 euro aan rode cijfers.
Eigen vermogen
Mulder is de minst succesvolle BOS-directeur: sinds zijn aanstelling in 2006 bedraagt het exploitatiesaldo bij elkaar opgeteld -297.224 euro. In diezelfde periode liep het eigen vermogen van de BOS terug van 387.866 naar 90.642 euro.
Hoeveel de St VBOS onder leiding van Hylkema, Merkx en Mulder in die periode heeft bijgedragen tot de ‘versterking van het programmabeleid’, valt uit de BOS-jaarrekeningen niet op te maken.
Aanknopingspunt
Voor begunstigers en toezichthouders die zich in de financiële bedrijfsvoering van de St VBOS willen onderzoeken en beoordelen, vormen de jaarrekeningen van de BOS op dit ogenblik het enige aanknopingspunt.
Als uitvoerend bestuurder en statutair directeur is Mulder tevens verantwoordelijk voor het opmaken van de BOS-jaarrekening.
Boekingen
Deze jaarrekeningen tonen alleen wat de omroep vanwege haar dienstverlening aan de St VBOS -aangeduid als ‘overige verenigingsactiviteiten’-als ‘vordering’ en ‘opbrengst’ boekt.
De inkomsten, uitgaven en vermogenspositie van de St VBOS zelf vallen hieruit niet uit op te maken.
Exploitatierekening
Van 2006 tot 2008 specificeert de BOS de baten en lasten ten behoeve van de St VBOS in een aparte exploitatierekening: ‘Nevenactiviteit Vrienden van de BOS’.
Deze laat zien dat het exploitatiesaldo eerst daalt van 1.875 euro (2006, 10% van de opbrengst) naar 1.035 euro (2007, 5,1% van de opbrengst), om vervolgens te stijgen naar 5.756 euro (2008, 22,2% van de opbrengst).
Volgens deze BOS-jaarrekeningen worden de ‘administratie en afwikkeling Vrienden van de BOS geheel uitbesteed’. Niet duidelijk is aan wie.
Opbrengst
Tussen 2001 en 2011 loopt de post ‘opbrengst (overige) verenigingsactiviteiten’ (lees: St VBOS) van de BOS langzaam op.
In 2001 boekt het bestuur nog een negatief resultaat van -11.705 euro. In 2011 wordt 28.173 euro aan opbrengsten geboekt. Het aantal begunstigers loopt in diezelfde periode van 225 (2001) op naar 1.489 (2011).
Omdat een aparte exploitatierekening ontbreekt, valt sinds 2009 uit de BOS-jaarrekening niet meer op te maken wat het exploitatiesaldo van de ‘overige verenigingsactiviteiten’ is.
ANBI-status
Giften aan stichtingen die de fiscus aanmerkt als ‘Algemeen Nut Beogende Instellingen’ (ANBI), zijn voor de begunstigers aftrekbaar voor de inkomstenbelasting.
De St VBOS geniet geen ANBI-status. De BOS wordt sinds 1 januari 2010 wel als ANBI aangemerkt. Dit betekent dat zij is vrijgesteld van schenk- en erfbelasting.
Voorwaarden
Aan de ANBI-status zijn diverse voorwaarden verbonden. Zo mag geen sprake zijn van ‘bovenmatige vacatiegelden’. Dat wil zeggen: vergoedingen voor het bijwonen van vergaderingen.
Ook moet een ANBI een ‘actueel beleidsplan’ hebben dat inzicht geeft in de manier waarop de stichting haar doelstelling uitvoert.
Daaruit moet duidelijk worden welke werkzaamheden zij verricht, hoe zij geld werft, en hoe het opgebouwde vermogen wordt beheerd en besteed.
Giftenaftrek
Het is onduidelijk waarom de St VBOS bij de Belastingdienst geen ANBI-beschikking heeft aangevraagd.
Zolang Gertjan Mulder als bestuurslid geen ‘separate’ jaarrekening opmaakt, weigert de geldende statuten te overleggen en geen inzicht biedt in haar (financiële) bedrijfsvoering, voldoet de St VBOS niet aan de voorwaarden voor de ANBI-status.
Giftenaftrek voor begunstigers van de St VBOS is daardoor vooralsnog uitgesloten.
Lees ook
> Actueel: Gertjan Mulder weigert commentaar
> Actueel: Belangenverstrengeling BOS-directeur Gertjan Mulder
> Grafiek: Exploitatiesaldo / Eigen vermogen BOS (2000-2011)
> Tijdlijn: Directie, bestuur, toezichthouders BOS (1999-2012, pdf)
> Statuten Stichting Vrienden van de BOS (4-9-2001, pdf)
Geef een reactie