Belangenverstrengeling BOS-directeur Mulder
Gertjan Mulder is het enige bestuurslid van de Stichting Vrienden van de BOS (St VBOS). Volgens de BOS-statuten ontstaat hierdoor een onwenselijke verstrengeling van belangen.
Behalve bestuurslid van St VBOS is Mulder ook algemeen directeur en uitvoerend bestuurslid van de BOS.
Als directeur, bestuurslid en vaste deelnemer aan vergaderingen van de BOS, de St VBOS, de Participatieraad en de BUN vervult Mulder sinds 1 juni 2012 op alle bestuurlijke niveaus binnen en rondom de BOS een centrale rol.
Als spilfiguur is Mulder tegelijk uitvoerder, toezichthouder, én belanghebbende.
Belangenverstrengeling
Volgens art. 6 lid 4 van de BOS-statuten moeten bestuursleden onafhankelijk zijn. Zo mogen zij geen bestuurder, oprichter, aandeelhouder, toezichthouder of werknemer zijn ‘van een entiteit waarmee de stichting op structurele wijze op geld waardeerbare rechtshandelingen verricht’.
Art. 15 lid 1 van de statuten bepaalt verder dat het BOS-bestuur dient te waken tegen verstrengeling van belangen. Daarvan is volgens lid 4 bijvoorbeeld sprake zodra ‘op geld waardeerbare rechtshandelingen’ worden verricht tussen de BOS en een rechtspersoon van wie een bestuurslid van de BOS bestuurslid is.
Enig bestuurslid
Als enig bestuurslid van St VBOS is Gertjan Mulder onder meer verantwoordelijk voor het innen van giften en het vergoeden van kosten die de BOS voor de begunstigers van deze stichting maakt.
Als algemeen directeur en bestuurslid van de BOS is Mulder tegelijk verantwoordelijk voor de tegenprestaties die de BOS voor deze vergoeding levert.
Daarmee ontstaat volgens de BOS-statuten een verstrengeling van belangen.
Geen melding
Art. 15 lid 2 en art. 18 lid 2 van de BOS-statuten verplichten ieder bestuurslid een dergelijke belangenverstrengeling jaarlijks vóór 31 mei te melden.
Uit het bestuur- en directieverslag in de BOS-jaarrekening 2011 valt niet op te maken dat dit is gebeurd.
Onder de kop ‘Goed bestuur & integriteit’ merken bestuur en directie op dat van ‘irreguliere activiteiten’ geen melding is gemaakt.
‘Bestuur en directie verklaren derhalve dat zij de code Goed Bestuur & Integriteit volledig hebben nageleefd’, aldus BOS-voorzitter Michel Dingarten en algemeen directeur Mulder.
Handelsregister
Gertjan Mulder trad volgens het Handelsregister (KvK-nummer 34163396 ) op 1 januari 2012 toe tot het bestuur van de St VBOS. Zijn bestuurslidmaatschap werd op 20 april 2012 geregistreerd.
Sinds het terugtreden van Babeth Vanloo (voorheen programmadirecteur BOS) op 1 juni 2012 is Mulder het enig overgebleven bestuurslid van deze stichting. Hij is alleen/zelfstandig bevoegd.
Vrienden
De St VBOS is opgericht op 4 september 2001. BOS-sympathisanten kunnen als begunstiger van deze stichting tegen betaling de maandelijkse BOSwijzer ontvangen, met daarin een programmagids en actualiteiten. Ook worden zij uitgenodigd voor de jaarlijkse Achterbandag.
Samen brengen de ongeveer 1.500 vrienden van de BOS bijna € 30.000 op. Dat geld wordt onder meer gebruikt om de kosten te vergoeden die de BOS maakt voor productie en verzending van de BOSwijzer en de organisatie van de Achterbandag.
‘Verenigingsactiviteiten’
Aanvankelijk levert de St VBOS de BOS meer lasten op dan zij aan baten binnenbrengt. In 2001 (ongeveer 225 begunstigers) is de opbrengst negatief, omgerekend – € 11.705. Dit bedrag werd als ‘eenmalige ontwikkelingskosten’ in mindering gebracht op de bedrijfsopbrengsten van de BOS.
Ook de BOS-jaarrekening 2002 vermeldt onder ‘Resultaat verenigingsactiviteiten’ een negatieve opbrengst (- € 2.062).
In 2004 (599 begunstigers) is dat resultaat € 13.570, en in 2009 (1.268 begunstigers) € 23.155.
Volgens de jaarrekeningen 2006 (€ 1.875), 2007 (€ 1.035) en 2008 (€ 5.756) maakte de BOS winst op haar bezigheden voor de St VBOS.
In 2011 (1.489 begunstigers) bedroeg de ‘Opbrengst Verenigingsactiviteiten’ volgens de jaarrekening € 28.173.
Bestuursmodel
Als omroeporganisatie en stichting kiest de BOS in 2008 voor het zogeheten ‘one tier’ bestuursmodel. Daarin vormen de uitvoerende en toezichthoudende bestuursleden samen één bestuur.
Dit model stelt volgens secretaris Sandor Varga van de Commissie Integriteit Publieke Omroep (CIPO) hoge eisen aan het waarmaken van de voorgeschreven onafhankelijke en kritische rol van individuele bestuursleden.
Onafhankelijk en kritisch
De CIPO houdt toezicht op de naleving van de Gedragscode goed bestuur en integriteit publieke omroep 2012.
Deze code schrijft voor dat het bestuur van publieke omroepen zoals de BOS zó dient te zijn samengesteld dat uitvoerende en toezichthoudende bestuursleden ten opzichte van elkaar, en van welk deelbelang ook, onafhankelijk en kritisch kunnen opereren.
CIPO-voorzitter Johan Remkes heeft de BOS en zendmachtigingshouder BUN hierop in 2011 nog uitdrukkelijk gewezen. Onderzoek van • open boeddhisme • wijst uit dat Mulder de inhoud van deze boodschap tegenover de BUN-leden onjuist weergaf.
Participatieraad
Namens de BOS neemt Gertjan Mulder uit hoofde van zijn functie tevens deel aan alle vergaderingen van de Participatieraad.
Zijn aanwezigheid is geregeld in art. 16 lid 6 van de BOS-statuten. De uitvoerende leden van het BOS-bestuur -onder wie Mulder- zijn bij alle vergaderingen aanwezig, zo staat daar te lezen.
Verantwoording
Volgens de zendmachtigingsaanvraag 2009 hoeft de BOS haar beleid -naast het jaarverslag en de jaarrekening- alleen tijdens de Achterbandag van de St VBOS en de vergaderingen van de Participatieraad te verantwoorden.
In 2008 noemde Mulder de Participatieraad ‘het enige structurele orgaan voor communicatie en interactie met de achterban’ en ‘een belangrijk toetsings- en adviesorgaan’.
Geen zeggenschap
In artikel 16 lid 2 van de BOS-statuten staat dat de Participatieraad de omroep ‘gevraagd en ongevraagd’ van advies dient. De begunstigers van de St VBOS en de leden van de Participatieraad hebben echter geen formele zeggenschap.
De laatste jaren tonen de leden van zendmachtigingshouder BUN en de Participatieraad zich kritisch over de BOS.
Zo spreekt de Participatieraad op 1 december 2010 uitdrukkelijk de wens uit dat voortaan minstens 2/3 van de televisie-zendtijd aan boeddhisme moet worden besteed. Het is onduidelijk wat met dit advies gebeurt.
Zendmachtigingshouder
BOS-voorzitter Michel Dingarten stelt op 7 mei 2011 dat de BOS als uitvoeringsorganisatie over haar beleid geen enkele verantwoording tegenover zendmachtigingshouder BUN verschuldigd is.
Hij beweert dat de BOS sinds haar verzelfstandiging in 2008 volstrekte autonomie toekomt. In de zomer van 2011 leidde dit standpunt binnen de BUN tot een ernstige bestuurscrisis.
Het Commissariaat van de Media, de CIPO, BOS-directeur Mulder en BOS-voorzitter Dingarten waren vandaag niet te bereiken voor commentaar.
Lees ook
> Actueel: BOS bepaalt eigen koers alleen
> Actueel: Advies CIPO onjuist weergegeven
> Grafiek: Opbrengst verenigingsactiviteiten BOS via St VBOS (2001-2011)
> BOS: Statuten (26-10-2008, pdf)
> Commissie Integriteit Publieke Omroep (CIPO)
Geef een reactie