Advies CIPO onjuist weergegeven
Algemeen directeur Gertjan Mulder van de BOS gaf een advies van de Commissie Integriteit Publieke Omroep (CIPO) onjuist weer.
Eigen onderzoek van • open boeddhisme • toont aan dat de voorstelling die Mulder de leden van de BUN van het CIPO-advies gegeven heeft onhoudbaar is.
Mulder, die behalve algemeen directeur ook lid van het bestuur van de BOS is, stelt dat het CIPO-advies betrekking heeft op zijn persoonlijk functioneren. De CIPO daarentegen zegt dat daarvan geen sprake kan zijn.
Dit is relevant, omdat het advies consequenties heeft voor een actuele kwestie, die onder meer voorwerp van onderzoek door het Commissariaat van de Media (CvdM) is.
Omdat de inhoud van het advies volgens de CIPO in de analyse van de bestuurlijke verhoudingen tussen zendmachtigingshouder BUN en uitvoeringsorganisatie BOS dient te worden betrokken is een juiste lezing ervan van centraal belang.
Gertjan Mulder
Op 5 november 2011 gaf Mulder de ledenvergadering van de BUN een mondelinge ‘update’ over actuele ontwikkelingen rondom de BOS.
In de notulen staat dat Mulder eigener beweging een brief van toenmalig BUN-voorzitter Richard de Jongh (24-7-2011) aan voorzitter Tineke Bahlmann (CvdM) overhandigde aan de CIPO.
Richard de Jongh
Daarin schrijft voorzitter De Jongh dat hij de BUN niet langer in staat acht aan haar plicht en bestuurlijke verantwoordelijkheid als zendmachtigingshouder van de BOS te voldoen.
Volgens De Jongh is deze situatie mede door toedoen van de BOS ontstaan. Hij verzoekt het CvdM als toezichthouder daarnaar onafhankelijk onderzoek in te stellen.
Antwoord CIPO
De CIPO reageerde op Mulder’s actie op 28 september 2011. Tijdens de BUN-ledenvergadering stelde Mulder dat ‘uit dit antwoord blijkt dat het CIPO geen directe aanleiding ziet tot veroordeling van het handelen van Gertjan Mulder in zijn rol als directeur/bestuurder van de BOS.’
Verder meldt Mulder de leden dat de CIPO ‘een aanbeveling’ aan de werkgroep Lotus Bloem doet, en dat de brief aan die werkgroep is doorgezonden. Over de inhoud van die aanbeveling heeft Mulder het niet.
Jaarverslag
De CIPO maakt in het jaarverslag 2011 melding van een adviesverzoek van de BOS.
‘De Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) vroeg ons advies, omdat de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) de invloed op het bestuur van de BOS en de programma’s wilde vergroten,’ aldus de CIPO-website.
De CIPO verwijst naar artikel 26 van richtlijn 1 van de Code goed bestuur en integriteit publieke omroep. Dit artikel bepaalt dat toezichthouders in het BOS-bestuur ‘voldoende onafhankelijk en kritisch moeten kunnen opereren, ook na eventuele wijzigingen in structuur of samenstelling.’
Johan Remkes
CIPO-voorzitter Johan Remkes onderstreept dat deze bepaling op alle landelijke omroepen van toepassing is, óók omroepen als de BOS die voor het zogeheten ‘one tier’ bestuursmodel hebben gekozen. In dat model vormen uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders samen één bestuur.
‘CIPO verzoekt u te bevorderen dat de werkgroep de gedragscode betrekt bij de analyse en het formuleren van aanbevelingen,’ aldus Remkes.
Eigen inbreng
Het bestuur-De Jongh oordeelde zomer 2011 dat de BUN als zendmachtigingshouder een eigen, formeel gewaarborgde inbreng in het bestuur van de BOS moet hebben.
In het ‘one tier’ model is deze inbreng mogelijk via niet-uitvoerende, toezichthoudende bestuursleden die namens de BUN zitting hebben in het BOS-bestuur.
Het CIPO-advies betekent dat deze bestuursleden ten opzichte van de overige bestuursleden (onder wie een uitvoerend bestuurslid als algemeen directeur Mulder) onafhankelijk en kritisch moeten kunnen opereren.
Sandor Varga
Secretaris Sandor Varga van de CIPO bevestigt tegenover • open boeddhisme • de juistheid van deze lezing van het advies.
Volgens hem bedienen de meeste omroepen zich van een bestuursmodel waarin sprake is van een onafhankelijke Raad van Toezicht. Dit is echter niet verplicht.
Varga wijst erop dat in het door de BOS gekozen ‘one tier’ bestuursmodel het waarmaken van de in de Code voorgeschreven onafhankelijke en kritische rol aan individuele bestuursleden hoge eisen stelt.
Varga noemt Mulder’s lezing van het CIPO-advies tijdens de BUN-ledenvergadering van 5 november 2011 een ‘eigen interpretatie’.
‘Het CIPO heeft geen onderzoek naar het functioneren van Gertjan Mulder verricht, en heeft zich daarover dus niet uitgelaten. Het ligt ook niet op onze weg daarover een uitspraak te doen,’ aldus Varga.
Samenwerkingsovereenkomst
Varga legt uit dat het CvdM en de CIPO hun wettelijke rol als toezichthouder onderling afstemmen op basis van hun samenwerkingsovereenkomst.
Het toezicht op de bestuurlijke verhouding tussen ‘moeder’ (BUN) en ‘dochter’ (BOS) én de wijze waarop zij hun bestuurlijke verhouding in concreto regelen berust bij het CvdM, niet bij de CIPO.
De CIPO laat het aan het CvdM over zich uit te spreken over de wenselijkheid van de door het bestuur van De Jongh bepleitte regeling.
Niet voorhanden
Tijdens de BUN-ledenvergadering van november 2011 beschikten de leden niet over de CIPO-brief van 28 september 2011.
Omdat de brief zelf niet voorhanden was, moesten de leden het met de mondelinge mededelingen van Mulder doen. Onduidelijk is of het toenmalige bestuur van de BUN wél over de brief beschikte.
Nieuw bestuur
Tijdens deze ledenvergadering werd bestuurslid en waarnemend voorzitter André Kalden tot voorzitter benoemd. Kandidaat-bestuurslid Bert Koopmanschap werd bestuurslid.
Sinds die vergadering vormen Kalden en Koopmanschap het bestuur van de BUN. Beiden houden zich onbereikbaar voor commentaar.
Dit bestuur stelde de CIPO-brief op 2 mei 2012 voor het eerst ter beschikking aan de BUN-leden, als weblink in de notulen van de november-vergadering.
Werkgroep Lotus Bloem
Of BOS-directeur Mulder -zoals de CIPO hem verzocht- daadwerkelijk bevorderde dat de werkgroep Lotus Bloem het advies en de Code bij haar analyse van de bestuurlijke verhoudingen en het formuleren van aanbevelingen zou betrekken, is niet duidelijk.
In de ‘tussenrapportage’ van de werkgroep Lotus Bloem (verschenen op 30 oktober 2011) wordt hierover met geen woord gerept.
Ook de later ingetrokken ‘definitieve’ versie van het rapport (5 mei 2012) en een ‘update’ ervan (9 mei 2012) maken niet duidelijk óf en hoé de werkgroep van het CIPO-advies en de Code gebruik heeft gemaakt.
Nog steeds actueel
De inhoud en strekking van het CIPO-advies zijn actueel, omdat de bestuurlijke verhoudingen tussen BUN en BOS ter discussie staan.
Het bestuur -De Jongh (inclusief Kalden, met steun van kandidaat-bestuurslid Koopmanschap) stond in 2011 lijnrecht tegenover BOS-directeur Mulder en Michel Dingarten, sinds 18 oktober 2010 voorzitter van het BOS-bestuur.
Tegenover de BUN-leden betwistte dit BUN-bestuur de juistheid van Dingarten’s interpretatie van de overeenkomst waarmee de BUN de uitvoering van haar zendmachtiging aan de BOS delegeerde. Het bestuur overwoog de delegatie aan de BOS in te trekken.
Delegatie-overeenkomst
Sindsdien ontzegt de BOS de BUN alle inbreng in haar bestuur en beleid, laat staan een formeel geborgde, onafhankelijke en kritische inbreng.
Volgens BOS-voorzitter Dingarten heeft de BUN met het ondertekenen van de delegatie-overeenkomst op 4 oktober 2008 iedere aanspraak op bestuurlijke zeggenschap over de BOS opgegeven.
Hij meent dat het de BOS vrij staat volstrekt autonoom te opereren. Dat gebeurt ook: zoals • open boeddhisme • aantoonde heeft de BUN in de keuze van de BOS voor samenwerking met VPRO-HUMAN geen inhoudelijke inbreng gehad.
Vrijwaren
Op 7 mei 2011 schrijft Dingarten het BUN-bestuur dat de unie niet langer verantwoordelijk is voor de zendmachtiging en daarom geen verantwoordelijkheid kan dragen binnen het BOS-bestuur.
‘De BUN is niet verantwoordelijk voor de aanvraag en uitvoering van de concessie; zij is hier zelfs contractueel expliciet voor gevrijwaard,’ aldus Dingarten.
Michel Dingarten
Als BUN-bestuurslid was Dingarten zélf verantwoordelijk voor de totstandkoming van de door het bestuur-De Jongh gewraakte delegatie-overeenkomst. Artikel 3 van de oude delegatie-overeenkomst bepaalde dat de BUN in het bestuur van de BOS wordt vertegenwoordigd ‘door tenminste twee leden, waarvan tenminste één BUN-bestuurslid is.’
Op de dag dat de nieuwe overeenkomst ondertekend werd trad Dingarten uit functie als bestuurslid. Ruim een half jaar later trad hij toe tot het BOS-bestuur dat hem in 2010 tot voorzitter benoemde.
Meer op BUN-vergadering
In zijn nieuwsbrief van 29 maart 2012 schreef Kalden dat hij en Gertjan Mulder de ‘bestuurlijke en juridische verantwoordelijkheidsverdeling’ tussen BUN en BOS bij het Commissariaat aan de orde hebben gesteld. Hij liet bij die gelegenheid na de leden op het bestaan en de inhoud van het CIPO-advies te attenderen.
‘Op een aantal punten studeert het Commissariaat nog,’ aldus Kalden. Hij kondigt aan dat hij de BUN-leden tijdens de komende ledenvergadering (9 juni 2012) ‘nadere details over gesprek en context’ zal verstrekken.
Lees verder
> BUN: Notulen ALV (5-11-2011, pdf)
> CIPO: BOS advies na klachten eigen achterban
> Johan Remkes: Bestuur en toezicht BOS (28-11-2011, pdf)
> Richard de Jongh: Brief Tineke Bahlmann (24-6-2011, pdf)
> Michel Dingarten: Brief BUN-bestuur (7-5-2011, pdf)
> Actueel: Geen inspraak BUN keuze VPRO-HUMAN
> Actueel: Geen zicht fusie VPRO-HUMAN-BOS
> André Kalden: Nieuwsbrief BUN (29-3-2012, pdf)
Geef een reactie