Geen inspraak BUN keuze VPRO-HUMAN
Zendmachtigingshouder Boeddhistische Unie Nederland (BUN) had geen eigen inbreng in de keuze van de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) voor samenwerking met VPRO-HUMAN.
Ruim een jaar geleden wijdde Gertjan Mulder, algemeen directeur en bestuurslid van de BOS, een e-mail aan de ontwikkelingen binnen de publieke omroep. Op 23 november 2010 maakte Mulder in kleine kring bekend dat de BOS zich in de zoektocht naar geschikte partners in het nieuwe omroepbestel concentreerde op de VPRO en HUMAN. Deze zoektocht werd ingegeven door de aangekondigde bezuinigingen en een structurele hervorming van het publieke bestel.
Paul Schnabel
Mulder liet weten hoe verheugd het bestuur en de directie van de BOS daarover waren, mede omdat daardoor de twee ‘non-theïstische, niet zendingsgerichte, open en toegankelijke levensbeschouwingen van het boeddhisme en humanisme’ elkaar zouden gaan versterken. Met deze woorden citeerde hij Paul Schnabel, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau en hoogleraar in Utrecht, uit zijn toespraak bij het 10-jarig bestaan van de BOS.
Mulder vroeg de ontvangers van het bericht nadrukkelijk ‘zorgvuldig’ met deze informatie om te gaan. Hij sprak van ‘formeel serieuze maar nog verkennende gesprekken’, en merkte op dat noch de BOS, noch de VPRO klaar waren voor een persbericht.
Het bericht zelf was niet tot de Participatieraad (het inspraakorgaan van de BOS) gericht. Niettemin vroeg Mulder enkele ontvangers die daarin zitting hadden ‘dit bericht niet te delen met de achterban tot het verschijnen van een formeel persbericht’.
Spanning BUN en BOS
Kort daarna vanaf januari 2011 ontwikkelden zich grote spanningen tussen het bestuur van de BUN en de directie en het bestuur van de BOS. Tegen de zomer van 2011 leidde dit binnen de BUN tot een bestuurlijke crisis. Eind juni voelde de toenmalige voorzitter van de BUN, Richard de Jongh, zich genoodzaakt het Commissariaat van de Media in een brief in te lichten over de onstane situatie.
Het geschil tussen BUN en BOS spitste zich volgens de brief van De Jongh onder meer toe op de uitleg van een delegatie-overeenkomst uit 2008. In die overeenkomst droeg de BUN de uitvoering van haar zendmachtiging op aan de BOS. Vanaf dat moment, schreef De Jongh aan het Commissariaat, stelde de BOS zich op het standpunt dat zij volstrekt autonoom kon opereren. De BUN zou zichzelf van iedere bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de BOS hebben ontslagen.
Afstemmen met BUN
Op 7 mei 2011 schreef BOS-voorzitter Michel Dingarten het BUN-bestuur dat de BOS ‘majeure agendapunten zoals fusie, bezuinigingen e.d.’ graag met de BUN had willen afstemmen, maar dat het bestuur daar nooit op had gereageerd.
Dit is in tegenspraak met de lezing van Richard de Jongh in zijn brief aan het Commissariaat. Hij zegt daarin onder meer dat de Participatieraad en de BUN alleen op de hoogte waren van de gesprekken van de BOS met de VPRO omdat Mulder’s bericht uit november 2010 – zijn verzoek om geheimhouding ten spijt – was uitgelekt. De Jongh heeft tegenover • open boeddhisme • nogmaals bevestigd dat BOS-vertegenwoordigers tegenover zijn bestuur stelselmatig weigerden inhoudelijk op dit onderwerp in te gaan.
Niet inhoudelijk
De BUN-notulen sinds 2010 (in het bezit van • open boeddhisme •) wijzen uit dat tijdens de ledenvergaderingen van de BUN niet inhoudelijk over de samenwerking met VPRO en HUMAN is gesproken. Kort voordat de BOS op 14 november 2011 haar keuze voor VPRO-HUMAN wereldkundig maakte, hield de BUN een ledenvergadering (8 november 2011). Op de agenda staat dat de BOS een toelichting op de fusie met andere omroepen geeft, zonder te vermelden welke deze dat zijn: ‘Er hoeven in dit stadium geen inhoudelijke keuzes te worden gemaakt.’
Na afloop van deze ledenvergadering liet BOS-directeur Mulder op 8 november per e-mail (in bezit van • open boeddhisme •) weten dat de ‘afgelopen maanden’ gesprekken waren gevoerd met NCRV, NTR en VPRO, waarna de laatste twee overbleven. Hij deelde mee dat beide omroepen – ‘onder bepaalde voorwaarden’ – enthousiast waren over samenwerking met de BOS.
‘De keuze was dan ook een lastige maar gebleken is dat onder het BOS-bestuur, de directie en de medewerkers een lichte voorkeur bleek te zijn voor de VPRO: er blijkt iets meer verwantschap en affiniteit te zijn voor de genre- en themamix van de VPRO en vooral het consistent kwalitatief hoge niveau van hun documentairefilms’, schrijft Mulder in zijn mail.
HUMAN achterwege
Mulder liet de vermelding van HUMAN in dit bericht achterwege. Wel verwees hij naar enkele andere 2.42-omroepen, opmerkend dat men zich binnen de BOS minder thuis bleek te voelen bij ‘de vaak toch ook etnische-levensbeschouwelijke programmering’ van de hindoeïstische, joodse en moslimomroepen. Deze hadden zelf inmiddels voor de NTR gekozen.
Enkele dagen later, op 14 november 2011, bij de formele bekendmaking van de samenwerking met de VPRO, werd HUMAN opnieuw niet genoemd. Mulder verklaarde bij die gelegenheid dat de ledenvergadering van de BUN unaniem met het voornemen van de BOS had ingestemd.
Lees ook
> De Jongh – Brief en bijlagen CvdM – Bahlmann (24-6-2011)
> BOS en VPRO gaan samenwerken (28-11-2011)
> Actueel: Geen zicht fusie VPRO-HUMAN-BOS
> Analyse: Omroep-dilemma boeddhistische gemeenschap
Geef een reactie