BOS (2): De Toetsing
Sinds 2008 is de Participatieraad het enige structurele overlegorgaan van de BOS met de boeddhistische achterban.
Dit schrijven Gertjan Mulder (algemeen directeur en bestuurslid BOS) en Dorothea Franck (voorzitter Participatieraad en bestuurslid BOS) op 19 juli 2008 in de notitie Revitalisering Participatieraad.
Enkele maanden voor de ondertekening van een nieuwe delegatieovereenkomst noemen zij de Participatieraad een ‘belangrijk toetsings- en adviesorgaan voor de boeddhistisch-inhoudelijke kwalititeit’ van de programmering.
Urgent
Omdat de BOS geen leden heeft, is de Participatieraad van groot belang. Het is ‘het enige structurele orgaan voor communicatie en interactie met de achterban’, aldus Mulder en Franck.
Zij onderstrepen dat de verzelfstandiging van de BOS ten opzichte van de zendmachtigingshouder Boeddhistische Unie Nederland (BUN) en het wegvallen van BUN-bestuurszetels een ‘aantoonbare worteling in de boeddhistische gemeenschap’ niet alleen wenselijk, maar zelfs urgent maakt.
Levendig gremium
In het verleden werd de Participatieraad niet optimaal benut, schrijven Mulder en Franck.
Een kleine groep trouwe deelnemers vergaderde weliswaar in een ‘coöperatieve sfeer’, maar deelname en betrokkenheid waren ‘niet zeer groot.’ De bepleitte revitalisering moet de Participatieraad in een ‘interessant en levendig gremium’ veranderen.
Betrokkenheid
Mulder en Franck willen met name de betrokkenheid van sangha’s vergroten. Zo wordt de BOS voortaan tijdig van informatie over boeddhistische evenementen voorzien, hopen zij.
Daarnaast kan de BOS haar voordeel doen met creatieve ideeën over programmering, marketing en communicatie met de achterban.
Spannende discussies
Mulder en Franck hopen ook dat personen met bijzondere kwaliteiten kunnen bijdragen aan ‘spannende inhoudelijke discussies.’
Ze denken daarbij aan ‘publieke figuren’ met een visie op de taak van de BOS als publieke omroep of die toegang geven tot nieuwe netwerken, en aan boeddhistische leraren.
Een grotere directe invloed op de programmering is ‘natuurlijk uitgesloten’, aldus Mulder en Franck. De functie van de Participatieraad als toetsingsorgaan laten zij in hun notitie geheel buiten beschouwing.
BOS-statuten
Volgens artikel 16 van de BOS-statuten moet de Participatieraad een representatief platform voor alle boeddhisten in Nederland vormen. Zij kan het BOS-bestuur gevraagd en ongevraagd van advies dienen, maar zij heeft geen formele zeggenschap.
De leden van het uitvoerend bestuur (algemeen directeur, programma- of televisiedirecteur) hebben statutair het recht alle vergaderingen van de Participatieraad bij te wonen. Zover bekend heeft de raad haar opdracht en werkwijze niet vastgelegd in een reglement.
Praatgroep
In feite fungeert de Participatieraad alleen als praatgroep en externe legitimatie. Directe invloed op de programmering is uitgesloten. Haar adviezen hebben geen formele status.
De meeste sangha’s en hun vertegenwoordigers hebben belang bij een goede verstandhouding met de BOS: de religieuze verkaveling op het Mediapark in Hilversum maakt hun kans op aandacht van andere media klein.
Toetsing
De presentielijsten van BUN- en Participatieraad-vergaderingen laten zien hoe besloten dit gezelschap is. Dezelfde sangha’s, dezelfde leden-vertegenwoordigers, dezelfde bestuurs- en directieleden, zij komen elkaar voortdurend tegen.
Toetsing van de programmering op ‘boeddhistisch-inhoudelijke kwaliteit’ wordt verder bemoeilijkt door een gebrek aan kennis en kunde bij de raadsleden en de continue aanwezigheid van bestuurs- en directieleden van de BOS.
Communicatiestructuur
De noodzaak van het toetsen van de BOS-programmering aan de boeddhistische grondslagen van de BUN kwam uitvoerig aan de orde tijdens de BUN-ledenvergadering van 19 april 2008.
Tijdens deze vergadering deelt (toenmalig) BUN-bestuurslid Michel Dingarten mee wat de nieuwe delegatie-overeenkomst tussen BUN en BOS inhoudt. De tekst ervan lag niet op tafel. De BUN-leden konden daarvan pas kennis nemen nadat de overeenkomst was ondertekend (8 oktober 2008).
Dingarten vertelt de leden onder meer dat de BUN-bestuurszetels in het BOS-bestuur zouden worden vervangen door een ‘communicatiestructuur’.
Formele relatie
Over die BUN-bestuurszetels zegt toenmalig voorzitter Varamitra (Theo Alkemade, tegenwoordig Justitie-ambtenaar): ‘Het lijkt alsof wij als BUN een rechtsstreekse relatie hebben in de zetels, maar dat is niet zo.’
Volgens Varamitra vormt de zendmachtiging zélf de formele relatie met de BOS. Hij vertelt hoe moeilijk het was binnen het BOS-bestuur onafhankelijk kritiek te leveren, ‘omdat je er zat als bestuurder van de BOS en dus vanuit de belangen van de BOS moest denken.’
Schijn
Tessy Geurink merkt namens BUN-lid Suiren-Ji uit Leiden op dat de BOS haar bestaansrecht aan de boeddhistische achterban van de BUN ontleent. Dit betekent volgens haar dat de BOS-programmering inhoudelijk aan de boeddhistische grondslagen van de BUN moet kunnen worden getoetst.
Geurink stelt bezorgd vast dat de door Dingarten, Varamitra en Mulder bepleitte delegatie-overeenkomst de BUN een bestaande, formele mogelijkheid tot ingrijpen ontneemt. ‘Je geeft alles uit handen.’
Ze merkt op dat deze oplossing alleen de BOS ten goede komt. Voorzitter Varamitra herhaalt daarop nog eens dat deze formele relatie tussen BUN en BOS eigenlijk niet bestaat.
‘Twee bestuursleden van de BUN wekt de schijn dat er toezicht is maar dat is niet werkelijk zo. Je geeft dus eigenlijk niets uit handen. De BUN heeft nooit een andere mogelijkheid gehad anders dan het intrekken van de licentie. Als je iets anders wilt ga je er iets aan toevoegen dat er nog niet is’, aldus Varamitra.
Besluit
Geurink betwijfelt of het voorstel een verbetering is en vraagt of er al een definitief besluit ligt. Volgens Varamitra is dit onderwerp ook al in het najaarsoverleg van 17 november 2007 besproken.
Volgens de notulen stelt BOS-directeur Mulder tijdens dit najaarsoverleg dat de toezichthoudende rol van de BUN als zendmachtigingshouder in de nieuwe delegatie-overeenkomst wordt vastgelegd.
Enkele maanden later, voorjaar 2008, is van die toezichthoudende rol geen sprake meer: de BUN-bestuurszetels worden geschrapt en vervangen door een ‘communicatiestructuur’. Zomer 2008 schrijft Mulder dat de Participatieraad het enige structurele overlegorgaan van de BOS is.
Formaliseren
Tijdens de BUN-vergadering op 19 april 2008 houdt Geurink vol dat de rol van de unie als zendmachtigings- en toezichthouder dient te worden geformaliseerd.
Daarop zegt Jan Willem Houthoff, voormalig BUN-voorzitter, rechter en vice-president van de Rechtbank Zwolle, dat hij meer vertrouwen heeft in goed overleg dan in een formele structuur.
‘Misschien dat de formele principes niet zo erg hard zijn, maar niet alles wat formeel is werkt, en niet alles wat informeel is werkt niet’, aldus Houthoff.
Direct daarna volgt een stemming. Eén BUN-lid tekent bezwaar aan.
Tevreden
Op de daarop volgende BUN-vergadering (15 november 2008) wordt bekend gemaakt dat de nieuwe delegatie-overeenkomst formeel van kracht is. ‘Zowel BOS als BUN zijn er uitermate tevreden over,’ aldus Varamitra.
Michel Dingarten is dan al afgetreden als bestuurslid van de BUN. Op 20 juli 2009 treedt hij toe tot het BOS-bestuur waarvan hij op 18 oktober 2010 voorzitter wordt.
______________________________________________________________________________________
Dit is deel 2 uit een serie van vier artikelen ‘BOS bepaalt eigen koers alleen’ waarin wordt nagegaan hoe de BOS omgaat met pogingen door boeddhistische organisaties en instellingen om het boeddhistische karakter van de programmering te behouden.
• Deel 2: De Toetsing
• Deel 4: Het Eindspel
______________________________________________________________________________________
> Franck & Mulder: Revitalisering Participatieraad (18-7-2008, pdf)
> BUN-BOS: Delegatie-overeenkomst (4-10-2008, pdf)
> BOS: Statuten (26-11-2008, pdf)
> BUN: Notulen ALV 17-11-2007 (pdf)
> BUN: Notulen ALV 19-4-2008 (pdf)
> Actueel: Gertjan Mulder (BOS) informeert BUN onjuist
> Actueel: Geen inspraak BUN keuze VPRO-HUMAN
Geef een reactie