Bestuurlijk trio negeerde signalen
Het sanctiebesluit waarmee het Commissariaat voor de Media (CvdM) tegenover de BUN vasthoudt aan een terugvordering en boete van € 52.500, drukt boeddhistische bestuurders Michel Dingarten, Gertjan Mulder en André Kalden met hun neus op de feiten.
Een analyse van de aanloop naar het huidige CvdM-besluit (12 maart 2013) wijst uit dat het trio in functie, op cruciale momenten de signalen van toenmalig BUN-voorzitter Richard de Jongh (januari-augustus 2011) en van het CvdM negeerden.
Zij volhardden hardnekkig in een lezing van de delegatie-overeenkomst tussen BUN en BOS die wettelijk onhoudbaar is.
‘Mediawettelijke verplichtingen’
Het CvdM stelt dat de ‘mediawettelijke verplichtingen’ van zendmachtigingshouder BUN niet opzij kunnen worden gezet door een ‘civielrechtelijke (delegatie)overeenkomst’.
Dat zou voor BUN- en BOS-bestuurders een open deur moeten zijn: het sluiten van een overeenkomst die in strijd is met de wet is namelijk onmogelijk.
Overeenkomsten die de wet specifiek verbiedt zijn nietig. Overeenkomsten die leiden tot het overtreden van de wet zijn nietig wanneer de overeenkomst zelf, het doel of de strekking ervan strijden met de geldende normen en waarden.
Simpel gezegd
Simpel gezegd: de besturen van BUN en BOS kunnen nog zoveel overeenkomsten sluiten, ze kunnen de Mediawet niet buiten werking stellen. De leden van de BUN kunnen nog zoveel besluiten nemen, ze kunnen een overeenkomst met die strekking of inhoud niet legitimeren.
In feite onderstreept het CvdM dat het Nederlands recht voor boeddhisten geen uitzondering maakt. Kennelijk was dat nodig.
Risico aanvaard
Het CvdM stelt tevens vast dat de BUN zelf het risico heeft aanvaard dat de BOS de wet kon overtreden.
De BUN deed dit door met de BOS een delegatie-overeenkomst aan te gaan die de koepel volgens BOS-voorzitter Michel Dingarten iedere zeggenschap over de omroep ontneemt.
‘De BUN is niet verantwoordelijk voor de aanvraag en uitvoering van de concessie; zij is hier zelfs contractueel expliciet voor gevrijwaard’, aldus Dingarten (7 mei 2011).
Michel Dingarten
Dingarten zelf was als BUN-bestuurslid verantwoordelijk voor de totstandkoming van het contract waarin die ‘expliciete vrijwaring’ werd vastgelegd.
Hij verlaat het BUN-bestuur op de dag dat deze overeenkomst wordt ondertekend (4 oktober 2008). Enkele maanden later treedt Dingarten toe tot het bestuur van de BOS. Twee jaar na ondertekening is hij voorzitter.
De feiten zijn: als bestuurder is Dingarten én verantwoordelijk voor het onrechtmatig besteden van omroepgelden dat de BUN wordt aangerekend, én voor het aanvaarden van het risico daarop.
Gertjan Mulder
De terugvordering en boete van € 52.500 moeten niet alleen aan Dingarten’s functioneren worden toegeschreven.
Ook Gertjan Mulder, tot 1 januari 2013 algemeen directeur en uitvoerend bestuurslid van de BOS, droeg bij tot de totstandkoming van de gewraakte delegatie-overeenkomst.
Mulder noemde het destijds een ‘verdere verzelfstandiging’ van de BOS ten opzichte van de BUN.
Eind 2012 houdt Mulder -tegenwoordig ‘BOS-adviseur’- tegenover het CvdM nog steeds vol dat de BUN noch verantwoordelijk, noch aansprakelijk is voor het functioneren van de BOS.
Wat hem betreft heeft zelfs het CvdM niets meer met de BUN te maken.
Direct verantwoordelijk
De feiten zijn: als BOS-directeur was Mulder direct verantwoordelijk voor het overtreden van de Mediawet.
Eerst besloot Mulder een factuur die grotendeels voor rekening van de BUN moest komen, geheel met omroepgeld te voldoen. Daarna besloot hij die betaling in de BOS-jaarrekening 2009 op te voeren als ‘indirecte kosten’.
En toezichthoudend BOS-bestuurder Dingarten stemde daarmee in.
André Kalden
Als BUN-voorzitter wordt ook André Kalden vanaf eind 2011 intensief betrokken in het proces dat uitmondt in het eerste sanctiebesluit van het CvdM.
Op dat moment dreigen een terugvordering van ruim € 80.000 en een boete van € 50.000. Kalden laat echter na de BUN-leden hierover te informeren.
‘Zeer verrast’
Bij het verschijnen van het sanctiebesluit (5 juni 2012) zegt Kalden daardoor ‘zeer verrast’ te zijn. Hij wil verder niets verklaren, ‘anders dan dat conform de delegatie-overeenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is’.
Kalden laat de CvdM-hoorzitting waar hij dit standpunt zelf had kunnen toelichten (13 december 2012) aan zich voorbij gaan.
Om Kalden’s gedrag te duiden, zijn de oordelen van Richard de Jongh (BUN-voorzitter, januari-augustus 2011) over de bestuurlijke relatie tussen BUN en BOS van essentieel belang.
De oordelen
Juni 2011 stelt De Jongh vast dat de delegatie-overeenkomst onhoudbaar is, en in strijd is met de Mediawet.
De Jongh stelt tevens vast dat de overige leden van zijn bestuur, met inbegrip van André Kalden, niet tegen de BOS-bestuurders (waaronder Dingarten en Mulder) zijn opgewassen.
Hij informeert toenmalig voorzitter Tineke Bahlmann (CvdM) over zijn bevindingen.
De Jongh voelt zich als voorzitter verplicht haar te melden dat de BUN haar bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de BOS niet langer kan waarmaken.
Geen steun
De feiten zijn: tót dat moment onderschrijft BUN-bestuurslid Kalden de argumenten van zijn voorzitter De Jongh om de BOS op andere gedachten te brengen.
Toen hij er achter kwam dat De Jongh het CvdM had ingelicht, trok hij zijn steun in.
Als bestuurslid en waarnemend voorzitter leidt Kalden augustus 2011 een bijzondere BUN-ledenvergadering. Deze moet De Jongh -buiten zijn aanwezigheid wegens vakantie- tot aftreden dwingen.
Na diens feitelijke aftreden volgt hij De Jongh in november 2011 op als voorzitter.
Reëel inzicht
De feiten, de Mediawet 2008, de toepasselijke beleidsregels én de sanctiebesluiten van het CvdM wijzen alle in dezelfde richting: oud-voorzitter Richard de Jongh getuigt in 2011 als enige binnen de BUN van een reëel, juridisch onderlegd inzicht in de status van de overeenkomst die de koepel met de BOS is aangegaan.
Michel Dingarten (BOS-voorzitter), Gertjan Mulder (oud-directeur, bestuurslid én ‘BOS-adviseur’), en André Kalden (BUN-voorzitter) negeren de signalen die De Jongh en het CvdM afgeven. Hun optreden pakt niet goed uit.
De CvdM-vordering van € 52.500 bedreigt niet alleen het voortbestaan van de BUN, maar ook van de BOS, de BZI, de dienst Boeddhistisch Geestelijke Verzorging bij het ministerie van Justitie, en de ambtsopleiding aan de Vrije Universiteit.
UPDATE
> Volkskrant - 52.500 euro boete voor Boeddhistische Omroep (27-3-2013)
> Trouw - Commissariaat geeft boeddhistische omroep nekslag (27-3-2013)
Lees ook
> Actueel – BUN haalt bakzeil bij CvdM
> Commentaar – Gaat het licht bij de BUN uit?
> Actueel - NRC: ‘Kans groot dat BOS verdwijnt’
> Reconstructie – BOS wilde altijd al zelfstandigheid
> Reconstructie - BOS bepaalt eigen koers alleen (vier delen)
> Actueel – Crisismanager én voorzitter
> Commentaar – Beweringen Kalden ongeloofwaardig
> Analyse – Zendmachtiging BOS loopt gevaar
Geef een reactie