Tevergeefse waarschuwingen over ‘Lama’ Mattioli
De boeddhistische media BOS, Kwartaalblad Boeddhisme en Vorm & Leegte hebben vanaf 2004, hoewel herhaaldelijk gewaarschuwd, nooit iets gedaan om de ‘negatieve activiteiten’ van ‘Lama Kelsang Chöpel’ (Gerhard Mattioli) in Middelburg tegen te gaan. ‘Monnik’ Mattioli werd al in 2004 beticht van schending van het celibaat en van het beschadigen van leerlingen.
Deze conclusie is te trekken uit brieven van personen die bij het Boeddhistische Mahayana-Centrum van deze ‘lama’ uit Oostenrijk waren aangesloten.
In de brieven worden toenmalig BOS-directeur Jean Karel Hylkema en de redacties van deze tijdschriften expliciet gewezen op Mattioli’s gedrag. Hen wordt gevraagd zijn bekendheid niet langer te helpen vergroten. Ook wordt hen inzage in een ‘dossier’ toegezegd.
Voormalige leden van de gemeenschap in Middelburg meldden • open boeddhisme • in mei 2013 dat in het desbetreffende centrum tussen 2001 en 2008 sprake was van intimidatie, drogering en seksueel misbruik.
De inhoud van de brieven (in bezit van • open boeddhisme •) is één grote waarschuwing voor het gedrag van Mattioli. De bedoeling ervan was dat ‘negatieve activiteiten’ zouden worden geremd en gestopt. De identiteit van de auteurs is bij de redactie bekend en wordt beschermd.
Varamitra
De toenmalige BUN-voorzitter Varamitra (Theo Alkemade) meldde in april 2008 voor het eerst dat een ‘zelfbenoemde lama’ in ‘een boeddhistische centrum’ in Middelburg ‘op een vreselijke manier heeft huisgehouden’.
Die mededeling staat in de notulen van 19 april 2008. De leden van de BUN zijn nooit op de hoogte gesteld van de aard van deze misstanden.
Het effect van de bestuursinterventie -een gesprek van de slachtoffers met non Kaye Miner van het Maitreya Instituut dat hen ‘perspectief’ moest bieden- is nooit bekend gemaakt. De zaak zelf verdween in 2008 in de doofpot.
Jean Karel Hylkema
Betrokkenen binnen het centrum van Mattioli schrijven op 9 september 2004 Jean Karel Hylkema aan over de radio-uitzending ‘Het curriculum van het Mahayana-Centrum’ (19 april 2004).
Daarin portretteert BOS-verslaggeefster Marlous Lazal de leraar Mattioli en een vrouwelijke leerling, en bevraagt hen in algemene termen over het centrum in Middelburg.
Op het moment van ontvangst was Hylkema algemeen directeur van de BOS (2001-2004), voorzitter van de BOS (1999-2006) en penningmeester van de BUN (2000-2006).
Desgevraagd verklaart hij op 24 mei 2013 tegenover • open boeddhisme •: ‘Er was wel vaag iets, maar ik weet het niet meer en daarom kan ik er niets over zeggen’.
Duidelijke waarschuwing
Het schrijven aan Hylkema laat weinig aan duidelijkheid te wensen over.
‘In het kort komt het er op neer dat Gerhard Mattioli, die zich ‘Lama Kelsang Choephel’ noemt en zich aan ons nooit anders dan in monnikskleren heeft vertoond, zich volgens één van zijn leerlingen, met wie hij een jarenlange relatie heeft gehad voordat hij monnik werd, niet heeft gehouden aan de monniksgeloften m.b.t. het celibaat. Zij is –na problemen, toen ze samen op vakantie waren geweest- door hem uit het centrum gezet. Terwijl ze hem steeds intensief heeft geholpen bij het opzetten van dat centrum,’ aldus de brief.
Brief medebezoekers
Hylkema ontvangt ook een kopie van de brief (8 september 2004) die medebezoekers van het Mahayana-Centrum van dezelfde auteurs hebben ontvangen.
Daarin is duidelijk dat ze niet over één nacht ijs zijn gegaan. Voordat zij in 2004 in actie kwamen, raadpleegden zij ‘diverse boeken en publicaties over de leefregels van monniken en de relatie spirituele leraar/monnik en leerlingen’.
Ook wonnen de auteurs informatie in bij het International Mahayana Institute, een wereldwijde organisatie van westerse monniken en nonnen die verbonden is met het Nederlandse Maitreya Instituut. Verder bespraken zij de zaak met een ervaren Nederlandse monnik.
‘De beide monniken die ons geadviseerd hebben, zijn van mening dat Lama Choephel zich geen boeddhistische monnik mag noemen en ook geen boeddhistische monnik meer is, wanneer hij de leefregels op de manier invult zoals hij de afgelopen jaren kennelijk heeft gedaan,’ luidt het oordeel.
Aangesproken op gedrag
De auteurs maken de medebezoekers van het centrum duidelijk dat zij Mattioli herhaaldelijk hebben aangesproken op zijn gedrag, tijdens een meditatie-avond én per brief.
In die brief stelden zij hem diverse vragen, ‘over zijn wijding en zijn eigen spirituele leraren, tantrische beoefeningen’, maar ook over de vrouw die uit het centrum was gezet.
In zijn antwoord (31 augustus 2004) schrijft ‘Lama’ Mattioli volgens hen onder meer ‘zich niet te hoeven rechtvaardigen tegenover leugens (…) de vragen betreffen privé-zaken (…).’ Zijn advies: ‘er zijn nog vele andere dharmacentra.’
De vragenstellers maakten daaruit op dat zij niet meer welkom waren in het Mahayana-Centrum.
Geen reclame
De betrokkenen wijzen Hylkema in de desbetreffende september-brief erop het een ‘slechte zaak’ te vinden om ‘voor een dergelijk centrum via uw omroep reclame te maken’.
Ze hebben ‘het dringende verzoek’ aan de BOS-directeur ‘goed te overwegen of verdere aandacht voor dit centrum niet beter achterwege gelaten kan worden’.
Ook verklaren zij zich bereid hun dossier ter beschikking te stellen en een nadere toelichting te geven.
De auteurs sluiten hun brief aan Hylkema af met de woorden ‘om het boeddhisme niet in negatieve publiciteit te brengen informeren we u vertrouwelijk.’
Niets te weten
De BOS liet in een reactie aan de brievenschrijvers weten niets van de affaire geweten te hebben en de waarschuwing ter harte te nemen, meldt een van de bronnen aan • open boeddhisme •.
Toenmalig hoofdredacteur radio Ton Maas liet • open boeddhisme • op 24 mei 2013 weten dat Hylkema hem en zijn redactie nooit over de brieven heeft geïnformeerd.
Hylkema, op zijn beurt, bagatelliseert de kwestie: ‘Lama’s die vrouwen bezwangeren, dat komt ongetwijfeld wel eens voor. Er zijn vrouwen die wensen meer dan een leerling te zijn, en die willen een seksuele relatie. Sommige lama’s gaan daar op in, en soms leidt dat tot zwangerschap’ (24 mei 2013).
De desbetreffende uitzending van de BOS was tot voor kort om technische redenen niet via het on line-archief te beluisteren. Op verzoek van • open boeddhisme • maakte de BOS dit opnieuw mogelijk.
Op 25 december 2007 plaatste de BOS een waarschuwende boodschap bij het item. ‘Rijkelijk laat’, vindt de bron.
Vorm & Leegte
De redactie van Kwartaalblad Boeddhisme ontvangt in september 2004 een soortgelijke brief als Hylkema. Daarop volgt een tweede: op 28 april 2005 ontvangt de redactie van Vorm & Leegte (opvolger van het Kwartaalblad) een brief.
Daarin wordt onder meer gerefereeerd aan een dag met redacteur en zen-boeddhist Dick Verstegen. Deze houdt hij op 29 mei 2005 in dezelfde ruimte als waar Mattioli zijn lessen geeft.
De redactie krijgt de suggestie voor het afnemen van een interview bij Mattioli. De brievenschrijvers nemen als voorbeeld de publicatie van een gesprek met Frits Niemeijer en zijn centrum in Heiningen.
De betrokken zijn bereid mee te denken in het ‘formuleren van vragen’. Het is zaak dat ‘hij in zijn negatieve activiteiten wordt geremd en gestopt.’
‘Wegpoetsen’
De reactie van Vorm & Leegte beschouwen de betrokkenen nu als ‘wegpoetsen’. Per brief distantieert de redactie zich van de affaire.
De redactieleden vonden het niet hun taak om uitspraken te doen over de kwaliteit van boeddhistische centra, zegt een van de bronnen tegen • open boeddhisme •.
Een van de betrokkenen is zelfs naar de lezing van redacteur Verstegen geweest om de situatie rond Mattioli daar ter sprake te brengen. Verstegen reageerde op een soortgelijke, afwijzende manier, aldus de bron.
Na de naamsverandering in 2005 blijft de samenstelling van de redactie dezelfde. Dit betekent dat precies dezelfde personen binnen acht maanden twee keer voor de situatie in Middelburg gewaarschuwd zijn.
Bladmanager
Wanda Sluyter is bladmanager van het Kwartaalblad Boeddhisme en Vorm & Leegte.
Samen met Dick Verstegen vormt zij het bestuur van Stichting Zazen. Deze stichting wordt in het voorjaar van 2007 lid van de BUN, Sluyter treedt 0p 24 april 2007 bovendien toe tot het BUN-bestuur.
De notulen van de ledenvergadering van 19 april 2008 tonen aan dat oud-bestuurslid Hylkema, bestuurslid Sluyter, lid-vertegenwoordiger Verstegen en voorzitter Varamitra tegenover de leden van de BUN geen van allen gewag hebben gemaakt van de expliciete waarschuwingen uit 2004 en 2005, en de daarbij geleverde onderbouwing.
Daardoor blijft onduidelijk dat verschillende, rechtstreeks bij de BUN betrokken personen (Hylkema, Verstegen, Sluyter) de situatie in Middelburg ruim drie jaar lang, van september 2004 tot december 2007, hebben genegeerd.
Anders dan de betrokken buitenstaander (bekend bij de redactie van • open boeddhisme•) die in 2007 de BUN inschakelt, zagen zij in de specifieke aanwijzingen over het gedrag van ‘Lama Kelsang Chöpel’ en de situatie in het Boeddhistische Mahayana-Centrum geen reden tot nader onderzoek.
Marlous Lazal
Niet duidelijk is of BOS-verslaggeefster Marlous Lazal in de interventie van de BUN en Kaye Miner in 2008 wél aanleiding zag onderzoek in te stellen.
De redactie van • open boeddhisme • stelde Lazal op 23 mei 2013 daarom per e-mail onder meer de volgende vragen:
• Hoe raakte de BOS (in 2007) op de hoogte van de ‘mogelijk ongewenste incidenten’ in Middelburg?
• Was bekend dat het om seksueel misbruik ging?
• Hebben Lazal en de redactie van BOS-radio overwogen daarnaar alsnog onderzoek ingesteld?
• Zo ja, wat waren jullie bevindingen en wanneer is deze reportage uitgezonden?
• Zo nee, waarom is daarvan (onderzoek en/of reportage) afgezien?
Marlous Lazal heeft deze vragen tot op heden niet beantwoord.
Lees ook
> Brief aan redactie Kwartaalblad Boeddhisme (8-9-2004, pdf)
> Brief aan directie BOS (9-9-2004, pdf)
> Brief aan redactie Vorm & Leegte (28-4-2005, pdf)
> International Mahayana Institute
> Actueel – Melding gedrag Zeeuwse ‘Lama’ zedenpolitie
> Actueel - Effect doofpot: ‘Lama’ Mattioli nog steeds actief
> Actueel > BUN en BOS verzwijgen seksueel misbruik
> Analyse – Onafhankelijk toezicht BUN is een illusie
> Analyse – Boeddhisten worstelen met eigen falen
> Actueel – Vertrouwenspersoon: Zó regel je dat
Luister ook
> BOS-radio – Curriculum Mahayana Centrum Middelburg (19-6-2004)
Geef een reactie