Schimmige poging tot behoud BOS

8 augustus 2013

Omroep BOS en Stichting Vrienden van de BOS (St VBOS) doen mét zendmachtigingshouder BUN een schimmige poging om via een ‘ledenwerfactie’ de omroep van opheffing te redden. Ze zeggen niets over de besteding van het geld dat ze zo willen ontvangen.

BUN, BOS en St VBOS zijn in hun late reddingscampagne voor de publieke omroep onduidelijk over besteding van donaties.

In een brief aan haar leden en veertig volgers in het zakelijke LinkedIn netwerk (4 augustus 2013) spoort het BUN-bestuur de ontvangers aan de acties van de BOS te steunen: door het ondertekenen en verspreiden van een petitie, door donateur te worden van de St VBOS en door een extra gift aan de BOS.

BUN en BOS geven vooraf geen enkele indicatie van besteding van de opbrengst uit donaties van bestaande en nieuwe ‘vrienden’: aan mediacampagnes, externe adviseurs, programma’s, freelancers, producenten, personeel, de St VBOS of de BUN.

Geen duidelijkheid

Omdat de stichting geen jaarrekeningen opmaakt en publiceert, is over de besteding van giften ook achteraf geen duidelijkheid te krijgen.

De besluiten over het publieke bestel van staatssecretaris Sander Dekker (OCW, VVD) en de Tweede Kamer brengen mee dat kleine levensbeschouwelijke omroepen zoals de BOS, per 31 december 2015 hun budget én zendtijd verliezen.

Tot en met 2016 bezuinigt het kabinet Rutte II € 500 miljoen op de publieke omroep. Hierdoor zien de publieke omroepen zich momenteel genoodzaakt ruim duizend omroepmedewerkers te ontslaan.

Niet duidelijk is hoeveel BOS-medewerkers hun baan verliezen. Wel duidelijk is dat hun werkgever eind 2015 ophoudt te bestaan.

Tweede Kamer

De Tweede Kamer stemde op 2 juli 2013 in met de ‘modernisering’ van de Mediawet 2008, zoals Dekker deze wil.

De fracties van CDA, ChristenUnie, VVD, 50PLUS, D66, GroenLinks en PvdA -121 van 150 kamerleden- stemden voor de wetswijziging.

De huidige acties van BUN en BOS komen dus ruim nádat de parlementaire besluitvorming in de Tweede Kamer is afgerond.

Het BUN-bestuur schrijft in de brief van 4 augustus 2013 dat de overheid ‘serieuze plannen’ heeft de omroepen op levensbeschouwelijke grondslag af te schaffen.

Daarom wordt er ‘gelobbyd bij politieke partijen en tweede kamerleden’, worden ‘alternatieve toekomst scenario’s’ uitgedacht en is er ‘nauw contact met andere levensbeschouwelijke omroepen om een vuist te maken’.

‘Kortom, we staan niet stil’, aldus het BUN-bestuur.

Dat de Tweede Kamer al met het opheffen van de BOS heeft ingestemd wordt in de brief niet vermeld.

Petitie

Het BUN-bestuur steunt ook de twee andere initiatieven.

Het eerste betreft een petitie van de Participatieraad ‘ter behoud van de BOS’, om zo ‘ook als “publiek” onze stem te laten horen’.

Deze petitie moet nog worden verstuurd. ‘Bij wijze van uitzondering’ stelt het bestuur daarvoor het BUN-mailbestand ter beschikking.

De Participatieraad is een adviesorgaan van de BOS, zonder formele zeggenschap. Haar adviezen over de programmering zijn vrijblijvend.

Niet de eerste

De voorgenomen petitie is niet de eerste.

Op 10 december 2012 verscheen op de website petitie24.com de petitie ‘Religieuze omroepen moeten blijven’. Daarin wordt de BOS niet met name genoemd.

Inmiddels zijn 2.397 handtekeningen verzameld met 74 opmerkingen (stand van zaken: 8 augustus 2013).

Oud-bestuurslid BUN Petra Hubbeling bracht deze petitie onder de aandacht van onder andere de leden van de ‘Boeddhisme in Nederland’ groep op LinkedIn.

Destijds was dit de enig zichtbare reactie op de plannen van staatssecretaris Dekker.
Van BUN, BOS, St VBOS en de Participatieraad werd niets vernomen.
Het tweede initiatief dat het BUN-bestuur steunt, is de poging van de BOS het aantal ‘vrienden’ van de St VBOS te vergroten.

De BOS-directie meldt dat deze stichting sinds haar oprichting in 2001 geen ‘separate’ jaarrekening publiceert.

Raadpleging van het Handelsregister van de Kamer van Koophandel bevestigt: er worden geen deponeringen van financiële stukken gemeld.

Omdat jaarrekeningen ontbreken, hebben begunstigers geen inzicht in het financiële reilen en zeilen van de stichting.

Dit is in strijd met de statuten: deze bepalen dat het bestuur elk jaar een jaarrekening opmaakt, deze laat controleren door een accountant en publiceert in een ‘BOS-nieuwsbrief’.

‘Herzien’

De statuten van de St VBOS worden volgens de BOS-directie ‘herzien’. Dat ‘herzien’ begon in 2007, niet duidelijk is wanneer het zal zijn voltooid.
In de tussentijd weigert de BOS de bestaande, nu geldende statuten van de stichting ter beschikking te stellen.
De redactie van • open boeddhisme • deed daarvoor een beroep op de Kamer van Koophandel. Deze bevestigt dat de statuten uit de oprichtingsakte van de St VBOS (4-9-2001) nog steeds van kracht zijn.

De akte maakt duidelijk dat het bestuur van de St VBOS drie leden moet tellen. Dat is sinds het ontstaan van de stichting nog nooit het geval geweest.

Eén bestuurslid

Volgens het Handelsregister telt het bestuur van de St VBOS momenteel één bestuurslid: statutair BOS-directeur Laetitia Schoofs.

De BOS-directeur is binnen de vriendenstichting ‘alleen/zelfstandig bevoegd’: niemand ziet toe op haar functioneren.

Schoofs’ aanstelling als directeur is direct met de toekomst van de BOS verweven.

Zij heeft op deze manier persoonlijk belang bij de werving van nieuwe begunstigers van de St VBOS, en de steun daarvoor van de BUN.

LinkedIn

Behalve onder haar leden verspreidde het BUN-bestuur haar brief onder de 40 BUN-volgers in het LinkedIn-netwerk.

De koepel verwijst de ontvangers via een aparte bijlage naar de ‘BOS Ledenwerfactie 2013′ (op hun site) en vraagt hen de acties onder de aandacht van hun sangha te brengen.

Het document spreekt over een ‘BOS ledenwerfactie 2013′. Dat is onmogelijk: stichtingen zoals de BOS en St VBOS, kennen geen leden.

In plaats daarvan moet de actie de St VBOS donateurs opleveren die zich achter de doelstellingen van de BOS scharen, en zo de BOS meehelpen te redden.

Auteur van de bijlage is Marijn van der Waa, webmaster en redacteur van de BOS-website.

Op deze site is niets concreets over de acties terug te vinden. Ook de BUN besteedt er op de site geen aandacht aan.

‘Dana BOS’

De BOS wijst bestaande en nieuwe ‘vrienden’ van de St VBOS behalve op het donateurschap, ook op de mogelijkheid (‘Wilt u meer doneren?’) extra geld over te maken onder vermelding van ‘Dana BOS’.

Met de term dana verwijst de BOS naar de boeddhistische deugd van vrijgevigheid.

De Belastingdienst merkt de St VBOS niet aan als Algemeen Nut Beogende Instelling (ANBI). Donaties aan de stichting zijn dus niet aftrekbaar.

Giften aan de BUN en BOS wel, maar daarom wordt niet gevraagd.

‘Nauwe afstemming’

Het BUN-bestuur spreekt in haar oproep van een ‘nauwe afstemming’ met de BOS, om ‘de kansen van de omroep te vergroten’.

De unie hangt nog steeds een terugvordering en boete van € 52.500 boven het hoofd, opgelegd door het Commissariaat voor de Media (CvdM) wegens de onrechtmatige besteding van omroepgelden door de BOS.

De boeddhistische koepel verzet zich daartegen in een beroepsprocedure bij de Rechtbank Amsterdam. In rechte volgt de BUN de opvatting van de BOS, die meent dat de BUN noch verantwoordelijk, noch aansprakelijk is voor het BOS-beleid.

Volgens de BOS is de BUN alleen nog in naam eigenaar van haar zendmachtiging. Tegenover het CvdM en de rechter stelt de BOS zich op het standpunt dat de BUN verder niets met haar te maken heeft.

Wat de BOS betreft heeft die ‘nauwe afstemming’ dus een volstrekt vrijblijvend karakter.

Reddingsoperatie

In feite rust de reddingsoperatie die de BUN onderneemt, op een redenering die het Kamerbesluit van 2 juli 2013 miskent: levensbeschouwelijke omroepen zoals de BOS verliezen hun grondslag in de Mediawet.

Daartoe ís door de staatssecretaris al besloten, daarmee hééft de Tweede Kamer al ingestemd.

Dit betekent dat de rol van de BUN als zendmachtigingshouder na 2015 hoe dan ook is uitgespeeld. Als uitvoeringsorganisatie van de BUN heeft de BOS daarom geen toekomst, de St VBOS verliest daardoor over twee jaar haar bestaansrecht.

Nieuwe ‘vrienden’

BUN, BOS en St VBOS rekenen erop dat nieuwe ‘vrienden’ bereid zijn geld over te maken, zonder te weten welk plan ze daarmee steunen, zonder te weten aan wie of wat het batig saldo ten goede komt.

Ook moeten zij accepteren dat de besteding van hun geld door de St VBOS zich volledig aan het zicht onttrekt.

In 2011 telde de stichting volgens de jaarrekening van de BOS 1.489 vrienden. Volgens de BOS was de jaarrekening 2012 op de verplichte inleverdatum (1 april 2013) nog niet gereed.

Bij de huidige tarieven en bij 1.489 donateurs maken de begunstigers jaarlijks tussen de € 16.379 en € 39.358 over op de rekening van de St VBOS.

Omdat er geen jaarrekeningen zijn, is over het vermogen van deze stichting helemaal niets bekend.

Overschot na vereffening

De oprichtingsakte van de St VBOS bepaalt in artikel 13 dat ‘het bestuur’ (i.c. Laetitia Schoofs) de stichting kan ontbinden en het vermogen daarvan vereffenen.

De aanleiding daartoe ontstaat al in 2015, zodra de zendmachtiging van de BUN wordt ingetrokken.

‘Een overschot na vereffening wordt uitgekeerd aan de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS), of haar eventuele rechtsopvolger’, bepaalt lid 5.

Over de ‘alternatieve toekomst scenario’s’ die de BOS ‘in nauwe afstemming’ met de BUN uitdenkt, is zo weinig bekend dat niet te bepalen valt wie die ‘eventuele rechtsopvolger’ zou kunnen zijn.

Campagneteksten

Uit de campagneteksten van BUN en BOS valt niet op te maken welke voorstelling zij van de toekomst hebben. Hun ‘plannen’ worden nergens concreet.

Anders dan collega-omroep Human, bijvoorbeeld, weten zij kennelijk nog niet welke conclusie zij aan het Kamerbesluit moeten verbinden. Het is ook mogelijk dat BUN en BOS hun voornemens nu niet bekend willen maken.

Human wil in 2016 samen met de VPRO ‘herintreden’ in het publieke bestel, door als omroepvereniging vóór het einde van dit jaar 50.000 leden te werven.

De humanistische omroep rekent niet op een lobby of een petitie, maar maakt onder het motto ‘Investeer in Human’ gebruik van een door de Kamer aangenomen amendement op de nieuwe Mediawet.

Dit stelt omroepen zoals Human in staat in de nieuwe concessieperiode (2016-2020) de aspirant-status te verwerven.

BUN-voorzitter André Kalden en BOS-directeur Laetitia Schoofs reageren niet op vragen van • open boeddhisme •, ongeacht het onderwerp.

Update: Op 6 juli 2013 riep Joop Romeijn via zijn Boeddhisme blog ‘mensen van het Boeddhistisch Dagblad, Boeddhistische Unie Nederland, Nederlandse Boeddhisten Netwerk, OpenBoeddhisme • en een aantal boeddhistische bloggers’ op suggesties te doen over de invulling van ‘het boeddhistische deel’ van het geoormerkte, door het CvdM te verdelen budget van € 9.000.000 voor levensbeschouwelijke programma’s. Ook stelt Romeijn voor, nét zoals Human, een wervingscampagne te starten voor een nieuw op te richten omroepvereniging. Op 15 augustus 2013 publiceerde Romeijn naar aanleiding van de berichtgeving van • open boeddhisme • een nieuw artikel over de huidige campagne van BUN en BOS.