Justitie: uitstel BUN-evaluatie schadevrij
Beleidsambtenaren op het ministerie van Justitie willen het uitstel van de BUN-evaluatie ‘zo schadevrij mogelijk’ laten verlopen.
Dit schrijft Varamitra (Theo Alkemade), hoofd van de dienst Boeddhistische Geestelijke Verzorging (BGV) op 14 juni 2011 aan Bert Koopmanschap, aspirant-bestuurslid van de BUN.
Varamitra zag het opschorten van de evaluatie als actueel vanwege het verloop van de BUN-ledenvergadering op 11 juni 2011.
Op 14 juni informeerde hij het ministerie hierover.
Tumultueus
Deze algemene ledenvergadering kende een tumultueus verloop. Dit blijkt uit de terugblik van toenmalig BUN-voorzitter Richard de Jongh in zijn brief aan toenmalig hoofddirecteur Peter van der Sande van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).
Onder druk van belanghebbende niet-leden werd een commissie ingesteld die de ernstig verstoorde relatie tussen de besturen van de BUN, Boeddhistische Zendende Instantie (BZI) en BOS moest onderzoeken.
Niet gepast
Omdat deze onderzoekscommissie pas op 1 oktober 2011 zou rapporteren, achtten de ambtenaren het volgens Varamitra ‘niet gepast’ de evaluatie door te laten gaan.
Volgens de erkenningsovereenkomst die Justitie met de BUN sloot, had de evaluatie vanaf 25 november 2010 moeten worden uitgevoerd.
Varamitra maakt niet duidelijk waarom Justitie zeven maanden later hiermee nog geen begin had gemaakt.
Precair
Een bestuursnota waaraan werd bijgedragen door ‘procesbegeleider’ en huidig voorzitter André Kalden en notulen laten zien dat de situatie van de BUN najaar 2010 al precair was.
Door een interventie van de fiscus kon de BUN niet langer profiteren van de opbrengst van de ‘boeddhistenpolis’. Hierdoor moest het secretariaat worden opgeheven.
De bestuursnota hield de leden onder meer voor: ‘Het bestuur is (…) niet toegerust om als klein groepje vrijwilligers zonder noemenswaardig budget het boeddhisme in Nederland naar behoren te vertegenwoordigen zonder de actieve participatie van de leden.’
Sindsdien is het aantal bestuursleden gedaald van zes tot twee. Het is daarmee onder het statutair vereiste minimum gekomen.
Schadevrij
Het BGV-hoofd schrijft aan Koopmanschap dat de betrokken ambtenaren er alles aan gelegen is ‘dat het eventueel opschorten van de evaluatie zo schadevrij mogelijk gaat plaatsvinden, zowel voor de BUN, haar bestuur, als ook voor de BZI en haar geestelijk verzorgers.’
Sinds de erkenning door Justitie krijgen boeddhistische geestelijke verzorgers -Varamitra incluis- een ambtelijke aanstelling bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).
Fred Teeven
‘Het zou beter zijn als dit een door beide partijen gedragen beslissing wordt’, schrijft Varamitra aan Koopmanschap, die tegenwoordig samen met Kalden het hele BUN-bestuur vormt.
Als BGV-hoofd vraagt hij Koopmanschap te peilen of het BUN-bestuur bereid is staatssecretaris Fred Teeven, ‘gelet op de huidige ontwikkelingen’, om uitstel van de evaluatie te vragen.
Daarnaast zou het BUN-bestuur Teeven moeten vragen de tijdelijke erkenningsovereenkomst (die op 23 november 2011 van rechtswege eindigt) met één jaar te verlengen.
Zonder verlenging van die erkenning komt Varamitra’s ambtelijke aanstelling bij Justitie in gevaar.
Nauw luisteren
‘De formulering van dit soort brieven luistert nogal nauw,’ zegt Varamitra.
Hij vraagt het BUN-bestuur daarom tevens de conceptbrief, vóór deze naar de staatssecretaris gaat, eerst langs ‘de verantwoordelijke ambtenaar’ te sturen.
Wie deze ambtenaar is, vermeldt hij niet. Binnen de DJI is Varamitra als BGV-hoofd ondergeschikt aan Thea Bogers, hoofd van de Dienst Geestelijke Verzorging.
Representativiteit
Aan de erkenningsovereenkomst zijn diverse voorwaarden verbonden. Tijdens de evaluatie moet onder meer de representativiteit van de BUN worden getoetst.
De vereiste representativiteit heeft meerdere kenmerken.
Artikel 2 lid 4a bijvoorbeeld noemt effectiviteit: ‘De daadkracht ten opzichte van en het effect van de BUN op de boeddhistische gemeenschap’.
Lid c van datzelfde artikel noemt de ‘continuïteit en stabiliteit van de BUN’.
Hindoeraad
In 2006 liet Justitie het bedrijf KPMG Special Services de representativiteit van de Hindoeraad toetsen.
Onderzocht werd of deze in staat zou zijn op te treden als contactorgaan en zendende instantie.
In een eindrapport van 71 pagina’s worden vragen beantwoord als:
• Hoe weerspiegelt de samenstelling van het bestuur de achterban?
• Is de bestuurssamenstelling qua leeftijdsopbouw, percentage mannen/vrouwen en benodigde deskundigheid representatief?
• Heeft de Hindoeraad voldoende deskundigheid om geestelijk verzorgers te selecteren?
• Hoe is de organisatie geregeld? Werkt men beroepskrachten of met vrijwilligers?
• Wat zijn de ervaringen van het ministerie van Defensie met de Hindoeraad als zendende instantie?
Door de mangel
In oktober 2007 werd het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) erkend als officiële islamitische zendende instantie.
Nora Asrami van het CMO zei op 12 oktober 2009 in NRC•Next dat het CMO door Justitie vooraf ‘wel door de mangel’ is gehaald.
‘Het was een zeer ingewikkelde procedure. Bij de boeddhisten ging het waarschijnlijk makkelijker omdat ze kleiner zijn. En het zijn toch witte geïntegreerde Nederlanders, die weten hun weg meestal wel te vinden.’
Niet getoetst
Het bestuur van de BUN vroeg toenmalig minister Donner (Justitie) op 1 maart 2006 om erkenning als zendende instantie.
Een nota en brief van DJI-hoofddirecteur Van der Sande tonen aan dat Justitie vooraf nooit onafhankelijk heeft laten onderzoeken of ook de BUN aan alle voorwaarden voldeed.
Volgens Van der Sande zou dit ‘niet gebruikelijk’ zijn omdat de BUN al een zendmachtiging had verkregen.
De verplichte evaluatie na drie jaar is daarom de eerste keer dat de BUN, net als hindoes en moslims, onafhankelijk en kritisch kan worden getoetst aan de hand van criteria als effectiviteit, stabiliteit en continuïteit.
Lotus Bloem
De onderzoekscommissie die Varamitra in zijn brief aan Koopmanschap noemt, draagt tegenwoordig de naam ‘werkgroep Lotus Bloem’.
De samenstelling van deze werkgroep is sinds 11 juni 2011 voortdurend gewijzigd, net als het voorzitterschap.
Huidig voorzitter is Matthijs Schouten, hoogleraar aan de Universiteit Wageningen en ecoloog-filosoof bij Staatsbosbeheer.
Nieuw uitstel
Op 30 oktober 2011 verscheen een voorlopig rapport dat kort daarop door de ledenvergadering als onvoldragen wordt afgewezen.
Tot op heden wist de werkgroep Lotus Bloem het definitieve rapport niet te voltooien.
Op 29 maart 2012 maakte het BUN-bestuur bekend dat de volgende ledenvergadering om die reden wordt verschoven van 21 april naar 9 juni.
Kaski
Volgens de huidige planning voltooit onderzoekscentrum Kaski (dat opdracht kreeg het functioneren van de BUN te evalueren) haar werkzaamheden in mei.
Dit betekent dat het Kaski niet over de definitieve, door de BUN ledenvergadering geaccordeerde versie van het rapport Lotus Bloem kan beschikken.
Zorgvuldigheid en onafhankelijkheid
In antwoord op vragen van • open boeddhisme • schreef het ministerie van Justitie onlangs dat de evaluatie van de BUN is verlaat omdat deze door een extern, onafhankelijk bureau moest worden uitgevoerd.
‘De DGV acht het van groot belang dat de evaluatie zorgvuldig wordt uitgevoerd, mede gelet op de bestuurlijke problemen die zich in 2011 hebben voorgedaan,’ aldus Justitie.
Waarom de bij de BGV betrokken ambtenaren de evaluatie nu wel ‘gepast’ achten -het rapport van de onderzoekscommissie is immers nog steeds niet klaar- maken de antwoorden van Justitie niet duidelijk.
Ook is onduidelijk hoe de van onderzoekscentrum Kaski gevergde zorgvuldigheid en onafhankelijkheid zich verhouden tot de ambtelijke wens het uitstel van de evaluatie van de BUN ‘zo schadevrij mogelijk’ te maken.
Omdat beide bestuursleden van de BUN zich onbereikbaar houden kon hen niet om commentaar worden gevraagd.
Lees ook
> Actueel: Uitstel BUN-evaluatie bewuste keuze
> Reconstructie: BUN-bestuur verzweeg cruciale feiten
> Factcheck: Bestaat hulpverlening aan gedetineerde boeddhisten pas sinds 2004?
> Actueel: Bestuur Boeddhistische Unie duiventil
> KPMG – Representativiteitstoets Hindoeraad Nederland (15-8-2006, pdf)
> Koopmanschap: Evaluatie BUN/BZI (14-6-2011, pdf)
> Van der Sande: Nota erkenning BUN (5-8-2008, pdf)
> Van der Sande: Uw brief d.d. 23 april 2009 (15-07-2009, pdf)
> De Jongh – Brief Van der Sande DJI (24-6-2011, pdf)
> BUN: Bestuursnota 2010 (pdf)
Geef een reactie