Trouw verstaat tijdgeest niet
Dagblad Trouw weet zich geen raad met de nieuwe religies in ons land. Voorbeelden over de omgang met het boeddhisme illustreren dat.
Het dagblad publiceert in een tijdsbestek van vijf maanden twee artikelen over de geestelijke zorg van boeddhistische gedetineerden. In beide verhalen voert de journaliste, een freelancer die zichzelf specialist ‘spiritualiteit’ noemt, feiten op zonder deugdelijke bronvermelding.
Het gaat hierbij om de behoefte aan deze boeddhistisch geestelijke verzorgers.
Kwaliteitskrant
In oktober 2012 meldt Trouw op basis van anonieme bronnen dat deze ‘groeit’, al is dat uit ‘de jongste cijfers van het ministerie’ niet op te maken.
In februari 2013 zegt de krant dat volgens de jongste peilingen van het ministerie van Justitie & Veiligheid de vraag ‘is gegroeid’.
Bewijs voor deze ontwikkeling geeft de krant niet. De cijfers waarover zij beschikt zijn dezelfde gebleven.
Trouw slikt in beide gevallen het cijfermateriaal van de overheid voor zoete koek, en verzuimt zijn werk te doen dat van een kwaliteitskrant en opinieleider is te verwachten.
Journalistiek handwerk
Gedegen, eenvoudig journalistiek handwerk had de freelancer en dus Trouw een schat aan extra informatie over dit onderwerp opgeleverd; zeker voor het tweede artikel.
Journalistieke startvraag formuleren; eigen artikelen herlezen; gericht googlen; bronnen selecteren, toetsen; onderbouwingen lezen, analyseren; rondbellen: meer was niet nodig.
Met de vergaarde onderzoeken, de kritiek daarop en Kamervragen in de hand had de redactie alleen maar kunnen concluderen: de uitspraken zijn ongefundeerd, en er is eerder sprake van daling, dan van groei.
Tijdgeest
De totstandkoming van beide artikelen illustreert de houding van het dagblad tegenover de tijdgeest, de komst en inbedding van nieuwe religies en levensbeschouwingen in onze samenleving.
Trouw is een dagblad dat begonnen is met de journalistieke poten stevig in de religieuze (lees: protestant-christelijke) klei. De krant gold daardoor lang als één van de organen van de verzuiling.
Het dagblad wil ook met zijn tijd mee. Behalve voor berichtgeving over religie en filosofie, is ook veel ruimte voor seculiere onderwerpen als duurzaamheid en natuur, gezondheidszorg, en onderwijs.
Boeddhisme
Waar laat je dan bijvoorbeeld het ‘boeddhisme’, zal de hoofdredactie van Trouw hebben gedacht. Níet in het Dossier Filosofie of het Dossier Religie, in ieder geval.
Weet je wat: we maken een Dossier Spiritualiteit, de geëigende plek voor… tsja, wat eigenlijk?
Het resultaat? Wie dit Dossier uitpluist, vindt een ratje toe aan artikelen over scientology, stilte, op sex beluste zenmeesters, yoga, knuffel-Boeddha, windmolenmaffia, vrijen, hindoes en veel, veel berichten. Overgenomen van persbureaus, of geschreven door freelancers en redacteuren die het boeddhisme ‘erbij’ doen.
Meer dan twintig
Dat Trouw het boeddhisme als wereldgodsdienst geen expert waard vindt, bewijst het eigen webarchief. De afgelopen drie jaar zette de redactie ruim twintig journalisten (merendeel freelancers) op dit onderwerp. Daarnaast verschenen berichten van het ANP, ‘medewerkers’, de ‘redactie’ en een ‘verslaggeefster’.
En dat betekent dat de krant het volgende over zichzelf afroept: haastklussen, stereotypering, populair geschrijf, losse flodders. De boeddhistische filosofie en ‘theologie’ -jazeker, die bestaat- komen zelden aan bod, cultureel uiterlijk vertoon des te meer.
Excellente journalistiek
Met het boeddhisme denkt de krant zich dít te kunnen permiteren.
Met Mark Rutte, Diederik Samson, Geert Wilders, banken en verzekeraars, wetenschap, de paus, kardinaal Wim Eijk, dominee Carel ter Linden, joden, soennieten, sjiieten en salafisten, lukt dat zeker niet.
Daarvoor weet de redactie donders goed dat ze op de nek wordt gezeten als er geen excellent journalistiek werk in de krant of op de site wordt geleverd.
Verdieping is onmogelijk
Met de behandeling van het boeddhisme laat Dagblad Trouw zien dat de redactie worstelt om journalistiek vat te krijgen op religie in onze tijd.
Een leger aan freelancers begint steeds opnieuw. Specifieke inhoudelijke expertise ontbreekt. Bekendheid krijgt meer gewicht dan deskundigheid. Het journalistiek geheugen vertoont gaten.
En verdieping is onmogelijk.
Lopendeband
Nederland heeft de laatste 40-50 jaar te maken met de komst van nieuwe culturen, religies en levensbeschouwingen. De ene is prominenter aanwezig dan de andere.
Het marginale karakter van het boeddhisme (dus niet ‘spiritualiteit’) in Nederland ten opzichte van andere wereldgodsdiensten mag nooit het argument zijn om geen gedegen werk te leveren.
Anders is sprake van lopendebandjournalistiek: ‘fact-free journalism’, losse berichten zonder enige samenhang of elementaire journalistieke context.
Het boeddhisme is meer waard.
Lees ook
> Actueel - Trouw neemt weer cijfers kritiekloos over
> Actueel - Trouw neemt cijfers kritiekloos over
> De Balie: De verkenners
> BNR: Vijfde Macht wil doelgroepdenken doorbreken (28-1-2013)
One Response to “Trouw verstaat tijdgeest niet”
Zo, stop dat maar eens in je pijp, Trouw.