Mandalaschool (2): De werving
Begin 2008 start de Mandalaschool in Amsterdam een intensieve wervingscampagne. De oprichters hebben echter moeite hun doelgroep te bereiken.
Na een aanloopperiode van twee jaar krijgt Jean Karel Hylkema’s Amsterdamse initiatief om tot een boeddhistische basisschool te komen in 2007 concreet vorm.
Op 29 november 2007 en 11 februari 2008 worden de stichting Vrienden van de Mandalaschool en de stichting Mandalaschool opgericht. Hylkema blijft op de achtergrond actief en neemt geen zitting in het bestuur.
Vanaf eind 2007 treden de oprichters naar buiten met hun plannen, en zoeken toenadering tot de BUN. Zij starten een publiciteits- en wervingscampagne, en beginnen met het inzamelen van intentieverklaringen van ouders die overwegen hun kinderen naar de school te sturen.
BUN
De leden van de Unie maken tijdens de algemene ledenvergadering van 17 november 2007 voor het eerst kennis met de plannen voor een boeddhistische basisschool.
Hen wordt onder meer verteld dat dit moet leiden tot een gewoon basisschool-curriculum ‘ingepast in een boeddhistische context.’
Steun
De oprichters zoeken steun in de verwachting dat de directe betrokkenheid van BUN-leden het draagvlak voor de school helpt vergroten.
Bovendien, zo wordt hen voorgehouden, zal een geslaagde poging hen ook vooruit helpen. Als er eenmaal zo’n school in Amsterdam is kan het zijn dat er twee jaar later elders ook één opgezet kan worden, vemelden de notulen.
Skeptisch
De eerste reactie van BUN-voorzitter Varamitra (Theo Alkemade) is skeptisch.
Zonder dit te onderbouwen stelt hij dat de wijze waarop de overheid levensbeschouwelijke groeperingen in Nederland in kaart brengt, achterhaald is.
Dit zou volgens hem ook een probleem vormen in de erkenningsprocedure van een boeddhistische basisschool.
Tibetaans boeddhisme
De oprichters proberen in die periode boeddhisten uit álle richtingen te mobiliseren hun initiatief te steunen.
Ze benadrukken het algemeen boeddhistische karakter van de toekomstige school ofschoon zij zelf, zoals de BUN-nieuwsbrief Lente 2008 aantoont -net als Jean Karel Hylkema- uitsluitend tot het Tibetaans boeddhisme behoren.
Publiciteit
Twee bestuursleden van de Mandalaschool zoeken in 2008 de publiciteit. Ze krijgen artikelen in Dagblad Trouw en het boeddhistische tijdschrift Vorm & Leegte. Ook de BOS-radio besteedt aandacht aan het plan.
Tijdens het radio-interview van 13 februari vertelt voorzitter en strafrecht advocaat Richard Sussenbach dat hij rekening ermee houdt dat de aanvraag door de gemeente zal worden afgewezen.
Eigenlijk zouden de oprichters een enquête moeten houden om het belangstellingspercentage te peilen, zegt hij.
‘Maar als wij dat zouden willen doen in Amsterdam en omstreken, dan zouden wij misschien wel 200.000 huishoudens moeten aanschrijven om het gewenste percentage te krijgen. Die middelen hebben we niet.’
Beroep
Omdat zij niet aan deze wettelijke eis voldoen kan de gemeente de aanvraag van de Mandalaschool zonder meer afwijzen, zegt Sussenbach.
’Dan zouden we in beroep kunnen gaan bij de minister. Die kan dan de Onderwijsraad vragen of het boeddhisme voldoende draagvlak heeft in de samenleving.’
Hij meent dat er voldoende argumenten en ontwikkelingen zijn die dit bevestigen, en ziet een beroepsprocedure daarom met vertrouwen tegemoet.
‘Er is al een Boeddhistische Omroep Stichting. Dat zijn ontwikkelingen die hoopvol stemmen, waardoor de Onderwijsraad best een positief advies zou kunnen geven. En dan ben je er ook.’
Achterstand
In Dagblad Trouw merkt journalist Pauline Weseman op dat het boeddhisme achter lijkt te lopen bij andere nieuwe religies.
Er zijn op dat moment ruim veertig islamitische basisscholen, en hindoes staan op het punt hun zesde basisschool te openen.
Ongetwijfeld speelt het grote verschil in aantallen aanhangers mee, schrijft Weseman. Maar hoe moet het ontbreken van een boeddhistische basisschool worden verklaard?
Sussenbach: ‘Boeddhisten zijn erg op zichzelf. Iedereen zat lange tijd op zijn eigen kussentje, was bezig met zelfreflectie. Maar we komen erachter dat je de gemeenschap nodig hebt.’
De plannenmakers stellen in Trouw verder dat 170.000 boeddhisten in Nederland zijn aangesloten bij een sangha, van wie 70.000 uit China, Vietnam en Thailand afkomstig zijn.
Wetenschappelijk bewezen
Beweeglijke kinderen op een meditatiekussentje houden, is echt niet zo lastig, verzekert Douwe Hoitsma, basisschooldocent en een van de initiatiefnemers, de Trouw-lezers.
‘Je kunt met kleuters speels beginnen met belletjes, klappen, visualisatie-, ademhalings- en bewegingsoefeningen. Dat werkt. En het is wetenschappelijk bewezen.’
Intentieverklaringen
Op 19 april 2008 komt het plan voor de tweede keer ter sprake tijdens een algemene ledenvergadering van de BUN. Sussenbach rept dan over een ‘school op boeddhistische grondslag’.
Hij vertelt de leden dat intentieverklaringen worden ingezameld waarmee moet worden aangetoond dat de school ook na vijf jaar levensvatbaar zal zijn.
Bijzondere school
Of er in Amsterdam daadwerkelijk behoefte aan een boeddhistische basisschool bestaat, is voor hem echter nog steeds de vraag. Sussenbach hoopt wel dat de school op 1 februari 2009 bij de gemeente kan worden aangemeld.
Voldoet de Mandalaschool aan alle eisen, zegt hij, dan zal het Rijk deze op voordracht van de gemeente Amsterdam financieren als bijzondere school in de zin van artikel 23 van de Grondwet.
Wervingscampagne
In de nieuwsbrief van september 2008 meldt de Mandalaschool dat het ‘niet makkelijk is onze doelgroep te bereiken’. Maar er is nog steeds volop vertrouwen in een goede afloop.
Tijdens de algemene ledenvergadering van de BUN van 15 november 2008 spreekt Douwe Hoitsma de verwachting uit dat de Mandalaschool op 1 augustus 2010 met de lessen begint.
Ticket for Tibet
Tot dan toe heeft men bij de Amsterdamse sangha’s en tijdens evenementen als ‘Ticket for Tibet’ op de NDSM-werf niet meer dan 150 van de beoogde 350 intentieverklaringen opgehaald.
Hoitsma roept de BUN-leden tijdens die vergadering dan ook op de wervingscampagne te steunen.
Onderscheidend
In antwoord op een vraag in de november-vergadering hoe de Mandalaschool zich van andere scholen onderscheidt, benadrukt Hoitsma dat ‘het klimaat in de klas’ kinderen meer zelfvertrouwen geeft.
Omdat nu alle aandacht op het verkrijgen van de intentieverklaringen is gericht, gaan de initiatiefnemers zich later met de inhoud bezighouden, zegt hij.
In ieder geval wordt volgens hem de boeddhistische leer in het basisonderwijs geïntegreerd.
Maar het is volgens Hoitsma dan nog onduidelijk of de Mandalaschool zich zelfstandig vestigt of aansluiting zoekt bij een bestaande school.
Basisschool PLUS
In de nieuwsbrief van oktober 2008 omschrijven de plannenmakers de Mandalaschool-visie uitgebreider.
‘De school wordt een regulier basisschool met een PLUS. Een reguliere school betekent dat we de gangbare onderwijsmethoden volgen en aan de gebruikelijke onderwijseisen willen voldoen. De PLUS houdt in dat we kinderen in contact willen laten komen met hun ‘natuurlijke goedheid’ door middel van meditatieve oefeningen, de beoefening van de vier hartkwaliteiten en de zes kernvaardigheden.’
Stilte
Vanaf najaar 2008 wordt het stil rondom de school, althans tijdens de ledenvergaderingen van de BUN.
In de laatst verschenen nieuwsbrief uit september 2009 wordt gemeld dat het ‘Beleidsplan Mandalaschool’ gereed is.
Daarin wordt uitgewerkt hoe het onderwijs wordt vormgegeven en welk profiel de schoolleider moet hebben.
Aandacht in de klas
In datzelfde jaar start Douwe Hoitsma in de Jozefschool in Weesp een meditatiecursus ‘Aandacht in de klas’, over aandachtsoefeningen voor kinderen van vier tot en met twaalf jaar.
Tussen februari en maart 2010 op zaterdagen geeft hij de cursus De Vier Hartkwaliteiten op deze school.
______________________________________________________________________________________
Dit is deel 2 uit een serie van vier artikelen ‘Mandalaschool ontrafeld’ waarin het plan wordt gereconstrueerd om in Amsterdam de eerste boeddhistische basisschool van ons land te stichten.
• Deel 2: De werving
• Deel 4: De Onderwijsraad
______________________________________________________________________________________
Lees ook
> Pauline Weseman: Boeddhisten dromen over eerste eigen basischool (Trouw, 14-6-2008)
> Pauline Weseman: Boeddhisten rekenen zich rijk met te hoge cijfers (Trouw, 1-10-2008)
> Mandalaschool: Beleidsplan
> Mandalaschool: Aandacht in de klas
> Douwe Hoitsma: Onderwijs met een plus
> Boeddhisme op de Jozefschool in Muiden (pdf)
> Cokky van Limpt: Mediteren kan schadelijk zijn (Trouw, 6-1-2009)
Luister ook
> BOS: Boeddhistische basisschool (13-2-2008)
Geef een reactie