Georganiseerd boeddhisme in kaart gebracht
Eigen onderzoek door de redactie van • open boeddhisme • toont aan dat Nederland ruim 350 lokale boeddhistische sangha’s telt. De bevindingen uit dit onderzoek werpen een helder en nieuw licht op de wijze waarop Nederlandse boeddhisten -en hun leraren- zich organiseren.
Alle door de redactie vergaarde informatie is voorhanden in het publieke domein. Zover bekend is deze in boeddhistische, journalistieke, ambtelijke en wetenschappelijke kring niet eerder zo gestructureerd verzameld en gepresenteerd.
Onderzoek
De redactie onderzocht en vergeleek diverse, algemeen toegankelijke overzichtslijsten van onder andere de Boeddhistische Unie Nederland (BUN), BoeddhaNed en boeddhisme.startpagina.nl.
Deze overzichten zijn weinig gebruiksvriendelijk. Bovendien bevatten zij deels onvolledige of achterhaalde informatie.
Daarnaast raadpleegde de redactie websites van landelijke boeddhistische organisaties zoals de Stichting Inzichts Meditatie, de Stichting Leven en Aandacht, Zen.nl, Shambala en verschillende online agenda’s.
Moeders en dochters
Ook bezochten de redactie de websites van buitenlandse ‘moederorganisaties’ met wie veel lokale sangha’s als ‘dochter’ verbonden zijn.
Ze legde de verkregen informatie naast gegevens uit het online Handelsregister van de Kamer van Koophandel.
Tot slot onderzocht de redactie de door veel lokale sangha’s en boeddhistische organisaties gebruikte weblinks op hun actualiteit.
Organisatiegraad
Tezamen leveren de onderzoeksgegevens een helder beeld van de organisatiegraad van het Nederlands boeddhisme.
Inzicht in de door landelijke organisaties, lokale sangha’s en boeddhistische leraren gekozen rechtsvormen maken nieuwe structurele analyses van de receptie van het boeddhisme in Nederland mogelijk.
Vervolgonderzoek
Bovendien ontstaat daarmee meer duidelijkheid over de onderlinge relaties tussen boeddhistische organisaties en stromingen, én over hun onderlinge overeenkomsten en verschillen.
Vanzelfsprekend zijn hiermee niet alle vragen van de redactie -en de lezer- afdoend beantwoord. Maar de bevindingen maken wel nieuw, vruchtbaar vervolgonderzoek mogelijk.
Analyse
De komende tijd presenteert de redactie van • open boeddhisme • haar bevindingen in een vijfdelige analyse en diverse nieuwsberichten. De informatie wordt inzichtelijk gemaakt met nieuwe diagrammen en overzichten.
Als eerste presenteert de redactie een overzichtslijst van ruim 350 lokale boeddhistische sangha’s. De boeddhistisch hoofdstroming waartoe zij behoren wordt genoemd, waar mogelijk worden weblinks beschikbaar gesteld.
De leden van al deze groepen, gemeenschappen en organisaties houden zich op enigerlei wijze, al dan niet gezamenlijk, bezig met het bestuderen of beoefenen van het boeddhisme, óf met het faciliteren daarvan.
Doorslaggevend
Doorslaggevend voor het opnemen van lokale sangha’s in dit overzicht is dat zij als sangha naar buiten treden, veelal via het internet. Ze zijn vindbaar, en staan open voor nieuwkomers.
Hun grootte is daarvoor van geen belang: deze kan variëren van tussen de vijf en de vijftien tot enkele honderden personen.
Commerciële aanbieders
De manier waarop met name commerciële aanbieders van boeddhistisch onderricht zichzelf presenteren maakt niet altijd duidelijk welke rol zij binnen een lokale sangha vervullen.
Werken zij op de traditionele basis van dana of vrijgevigheid, of tegen marktprijzen? Hebben zij leerlingen of klanten?
Om die reden vermeldt het overzicht indien voorhanden niet alleen de naam van een lokale sangha maar ook de handelsna(a)m(en) van het bedrijf van de betreffende leraar of begeleider.
Verzoek
De redactie heeft de uiterste zorgvuldigheid betracht bij het samenstellen en opmaken van dit overzicht. Gezien de veelheid aan onderzoeksgegevens is het bijna onvermijdelijk dat deze weergave hier en daar omissies of onjuistheden bevat.
De redactie benadrukt daarom dat de nu gepresenteerde lijst een zogenaamde 1.0-versie is, die regelmatig wordt bijgewerkt. Elke nieuwe versie van het overzicht krijgt een nieuw nummer.
We verzoeken onze lezers uitdrukkelijk ons onjuistheden, weglatingen, correcties en aanvullingen door te geven via het algemene e-mailadres van de redactie: redactie@openboeddhisme.nl.
Lees ook
> Analyse: Georganiseerd boeddhisme (1) – De Sangha’s
> Analyse: Georganiseerd boeddhisme (2) - Het Verdienmodel
> Analyse: Georganiseerd boeddhisme (3) - De Leraren
> Analyse: Georganiseerd boeddhisme (4) - Het Contactorgaan
> Analyse: Georganiseerd boeddhisme (5) - De Beeldvorming
Kijk ook
> Data: Overzicht 1 – Lokale boeddhistische sangha’s 1.4
> Data: Overzicht 2 – Boeddhistische leraren binnen lokale sangha’s 1.2
> Data: Diagram 1 – Georganiseerd boeddhisme naar stroming
> Data: Diagram 2 – Lokale sangha’s ingeschreven in het handelsregister
> Data: Diagram 3 – Lokale sangha’s naar winstoogmerk
> Data: Diagram 4-9 – Rechtsvormen per boeddhistische stroming
> Data: Diagram 10-11 – Regionale spreiding lokale sangha’s
> Data: Diagram 12 – Lokale sangha’s met ANBI-status naar stroming
2 Responses to “Georganiseerd boeddhisme in kaart gebracht”
Echt een topinitiatief en een welkom overzicht! Het enige probleem is dat de gegevensverzameling op zijn zachtst gezegd discutabel is.
Het is logisch dat een redactie over beperkte middelen beschikt en dus moet terugvallen op een selecte steekproef, die grotendeels is gebaseerd op internetinformatie – en de persoonlijke inschatting van de juistheid en waarde daarvan. Maar dat maakt de resultaten van dit onderzoek eveneens discutabel. Een gemiste kans dus.
Een van de grootste manco’s zijn wat mij betreft de gehanteerde criteria voor selectie van boeddhistische organisaties. Want het blijft onhelder wat een organisatie boeddhistisch maakt.
Is het voldoende dat iemand zichzelf boeddhist noemt of is er meer voor nodig? In het eerste geval kun je iedere knutselmoeder die naast edelsteentherapie ook mandalatekenles geeft ook in dit overzicht opnemen. Daarom gaat mijn voorkeur uit naar een heldere selectie.
Toegegeven, dat is lastig, maar het overzicht zoals het er nu ligt, heeft weinig waarde voor me.
De redactie ziet zich voor hetzelfde probleem gesteld als algemeen belangstellende niet-boeddhisten: ze kan alleen afgaan op de eerste indruk.
In navolging van boeddhistische organisaties zoals de Boeddhistische Unie Nederland (BUN) en de Stichting Leven in Aandacht wordt het begrip ‘sangha’ in deze serie losjes gebruikt.
In onze overzichten en artikelen verwijst de term naar een groep of gemeenschap met een zekere continuïteit, die zich (naar eigen zeggen) richt op het -al dan niet gezamenlijk- belijden, beoefenen en bestuderen van het boeddhisme, óf het faciliteren daarvan.
Alleen groepen en gemeenschappen die een voldoende mate van zelf-organisatie vertonen worden door ons tot het georganiseerde boeddhisme gerekend.
Zij treden als lokale sangha naar buiten, veelal via het internet. Ze staan open voor nieuwkomers. Ze nemen rechtspersoonlijkheid aan, of schrijven zich in het Handelsregister in als onderneming.
Of de vlag de lading werkelijk dekt vertelt het overzicht niet. Daarvoor is nader onderzoek nodig.
Zonder aanspraak op wetenschappelijkheid of volledigheid te maken, het overzicht ontsluit dit onderzoeksveld voor een groot deel.
Gericht onderzoek naar boeddhisme en boeddhisten is niet zo lastig als wel gesuggereerd wordt.
Hopelijk maken instanties zoals het Kaski en het CBS, maar ook journalisten, wetenschappers, ambtenaren en overige belangstellenden, daarvan nuttig gebruik.
Overigens zijn het internet en het Handelsregister niet onze enige bronnen. We raadpleegden ook in druk verschenen lijsten.
De redactie