BZI onzichtbaar in VU-opleiding
De stichting Boeddhistische Zendende Instantie (St. BZI) die met de VU Amsterdam academische opleidingen boeddhisme opzet is onzichtbaar. Drie jaar na de ondertekening van het contract tussen BZI en VU (15 juni 2010) wordt het voor toekomstige studenten van het ‘boeddhistisch seminarium’ nergens duidelijk wat het arbeidsperspectief van een ‘boeddhistisch kapelaan’ is.
Deze conclusie trekt • open boeddhisme • uit raadpleging van websites, overeenkomsten en andere relevante documenten sinds 15 juni 2010. Die dag ondertekenden de VU en St. BZI hun eerste contract voor het opzetten van een academische opleiding rond boeddhistische geestelijke verzorging. Er moet een ‘boeddhistisch seminarium’ worden gesticht, dat opleidt tot ‘boeddhistisch kapelaan’.
Onduidelijkheden
De onduidelijkheden van de afgelopen drie jaar hebben vooral te maken met het toekomstperspectief en de werkgelegenheid van studenten die hun studietijd en -financiering in deze opleiding investeren.
Officiële kanalen vermelden alleen dat na voltooiing van de masteropleiding boeddhisme (start september 2013) studenten aan de ambtsopleiding bij het ‘boeddhistisch seminarium’ aan de VU kunnen beginnen.
Na het afsluiten van deze laatste studie moet de student in het bezit zien te komen van een zogeheten ‘zendingsbrief’ van een religieus genootschap. Alleen dan kan hij/zij daadwerkelijk als geestelijk verzorger bij het ministerie van Justitie en Veiligheid aan de slag, zoals bedoeld in de permanente erkenningsovereenkomst van 10 december 2012.
Met die overeenkomst erkende staatssecretaris Fred Teeven (Justitie, VVD) de BUN als zendende instantie. De BUN delegeerde deze onderwijstaak op 3 april 2009 aan de St. BZI.
Gevangenisboeddhist.nl
De St. BZI communiceert met de buitenwereld alleen via de overheidswebsite Gevangenisboeddhist.nl – Boeddhistische geestelijke verzorging bij Justitie.
De Gevangenisboeddhist.nl is van de Dienst Justitiele Inrichtingen (DJI) en valt zo onder de verantwoordelijkheid van Teeven’s ministerie.
Op de site staat algemene informatie over het boeddhisme, mediteren, gedichten en bijdragen van gedetineerden, de werkzaamheden en namen van de (zes) geestelijke verzorgers, publicaties en een aantal weblinks.
Onder kop Contact beloven de beheerders van de site dat in januari 2012 de nieuwe contactgegevens komen te staan. Nu staat er het postbusnummer van de Boeddhistisch Geestelijke Verzorging.
De St. BZI publiceert onder Nieuws een algemene update van de BZI-werkzaamheden, gedateerd november 2011.
VU.nl
De VU-website besteedt aandacht aan twee specifieke opleidingen. Dit zijn Religie en Levensbeschouwing: afstudeerrichting boeddhisme (bachelor), en Theology & Religious Studies: Spiritual Care (1-jarige master).
De bachelor-opleiding moet de student onder meer een ‘doorleefde verdieping van verschillende boeddhistische tradities’ geven. Bovendien kan de ‘academisch gevormde boeddhisme-deskundige bijdrage aan de verdere integratie van het boeddhisme in de Nederlandse samenleving’ leveren. Dit wordt nergens aannemelijk gemaakt. Ook wordt nergens duidelijk hoe deze bijdrage zou kunnen worden geleverd.
De aangekondigde master-opleiding is gericht op het beroep van boeddhistisch geestelijk verzorger in ‘zorginstellingen, justitie, krijgsmacht e.d.’.
‘Om zending te verkrijgen van de Boeddhistisch Zendende Instantie dient na afronding van deze master een eenjarige boeddhistische ambtsopleiding te worden gevolgd’, adus de VU-site. Dit is de seminarium-opleiding tot ‘boeddhistisch kapelaan’.
Aanvullende eisen
Het profiel van de master-studie vermeldt over de vereiste ‘zendingsbrief’ van de St. BZI/BUN: ‘Als je door een zendende instantie wilt worden geaccepteerd is het nodig dat je aan hun (aanvullende) eisen voldoet. Het is aan te raden de eisen van de betreffende zendende instantie vooraf goed uit te zoeken.’
Op dit moment -minder dan drie maanden voor de beoogde aanvang van de masteropleiding, drie jaar na de ondertekening van het contract dat daaraan ten grondslag ligt- valt nergens na te gaan welke (aanvullende) eisen dit zijn: op de sites van de BUN, de VU en Gevangenisboeddhist.nl is daarover niets terug te vinden.
De ‘eenjarige postdoctorale ambtsopleiding’ gaat volgens de VU ‘waarschijnlijk van start in september 2014’.
BUN ALV
De BUN hield op 8 juni 2013 haar algemene ledenvergadering. Eén agendapunt bestond uit een ‘update’ van Varamitra aan de leden over de ‘Haagse bezuinigingen bij Justitie en BZI’. Verder kwamen ‘Ontwikkelingen m.b.t. geestelijke verzorging in zorginstellingen en vergoedingseisen verzekeraars’ ter sprake.
Varamitra (Theo Alkemade) is ambtenaar, hoofd van de dienst Boeddhistische Geestelijke Verzorging van de Dienst Justitiële Inrichtingen (Justitie). Hij is tevens hoofd van het BUN-lid kerkgenootschap Boeddhistisch Centrum Haaglanden in Den Haag. St. BZI-voorzitter Artho Jansen is een van zijn boeddhistische volgelingen.
Varamitra is in het verleden als toenmalig voorzitter van de BUN nauw betrokken geweest bij de realisering van de dienst Boeddhistische Geestelijke Verzorging en de academische opleidingen voor boeddhistische geestelijke verzorgers.
Het is onduidelijk op welke titel hij de BUN-leden op 8 juni inlichtte. Het is ook onduidelijk waarom hij -en dus níet BZI-voorzitter Jansen- de BUN-leden inlichtte. Verder is onbekend wat Varamitra over de bezuinigingen heeft gezegd, of over de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid van toekomstige ‘boeddhistische kapelanen’.
Vragen daarover verwijst Justitie naar de BUN. BUN-voorzitter André Kalden weigert categorisch contact met de redactie van • open boeddhisme • om vragen te beantwoorden.
Justitie reageert niet
De redactie heeft op 4 juni 2013 het ministerie van Justitie gevraagd wat Varamitra zou zeggen. Justitie gaf daar geen reactie op.
Na een tweede poging deelde Justitie 12 juni 2013 het volgende mee: ‘Afgelopen zaterdag was een Algemene Ledenvergadering van de BUN. Voor de agendering en nadere toelichting zal je in contact moeten treden met de BUN, aangezien dit buiten de dienst geestelijke verzorging omgaat. De dienst is hier op geen enkele wijze verder bij betrokken noch verantwoordelijk voor de inhoud van de bespreking(en).’
Niet duidelijk is hoe ambtenaar Varamitra zijn kennis van de ‘Haagse bezuinigingen bij Justitie en de BZI’ kan overbrengen ‘buiten de dienst geestelijke verzorging’ om. Ook is niet duidelijk hoe de dienst geestelijke verzorging ‘noch betrokken noch verantwoordelijk voor de inhoud’ is van de van het departement zelf afkomstige financiële informatie.
De status van Varamitra’s beweringen tegenover de BUN-leden is daardoor onzeker. Hij reageert niet op contactpogingen.
Lees ook
> Actueel – Alles over geestelijke verzorging
> Factcheck – Bestaat hulpverlening aan gedetineerde boeddhisten sinds 2004?
> Mening – Emma van Berg-Mulder – Ambtelijke binding is een keuze
> Actueel – Geestelijke zorg boeddhisten marginaal
> Dossier – BZI
> Actueel – Twijfel erkenning BUB
> VU.nl – Bacheloropleiding boeddhisme
> VU.nl – Masteropleiding boeddhisme
> Gevangenistboeddhist.nl – Update BZI (november 2011)
One Response to “BZI onzichtbaar in VU-opleiding”
Een tussenkop van een paragraaf van dit artikel had kunnen zijn: Ook boeddhisme onzichtbaar in master-opleiding
Terecht constateert • open boeddhisme • dat nog steeds niets over de inhoud van de ‘boeddhistisch ambtsopleiding’ die september 2014 zou gaan starten, bekend is.
Maar het niet ingevuld zijn van de boeddhistische dimensie gaat verder. Hierboven wordt het ‘zachte’ deel van de VU-website aangehaald, met mooie woorden van onder meer André van der Braak, die vooral bedoeld lijken om studenten te werven (en de BUN te paaien).
Elders op de website staat het ‘harde’ deel: de invulling van de master-opleiding, de eisen: ‘Master Theology and Religious Studies 1 year, specialization Spiritual Care – Fulltime and Parttime’
In deze tekst komt het woord ‘boeddhisme’ helemaal niet meer voor. Wel vakken als ‘Dogmatics and Ecumenics, Church History en Biblical Studies. Kortom: traditionele VU-thema’s.
Het vak ‘Spiritual Care’ is generiek of op z’n best interreligieus, zo lijkt het.
Het lijkt er op dat de student zelf zijn of haar stage moet organiseren en dat daar het boeddhistische (geestelijke verzorgings) leerproces moet plaatsvinden. Maar bij wie dan?
Vandaar mijn toenemende twijfel: komt die VU-opleiding tot ‘boeddhistisch geestelijke verzorger’, ook bekend als ‘buddhist chaplain’, er eigenlijk wel, de komende jaren?