Uniek gesprek Lou Reed on line

11 november 2013

Zijn muziek, zijn meditatie én meewerken aan hersenonderzoek om een relatie te vinden tussen de invloed van muziek op ons denken en voelen.

Op de website van het Rubin Museum of Art in New York is als ‘tribute’ een nooit eerder vertoond gesprek met musicus, dichter en tai chi beoefenaar Lou Reed (1942 – 2013) te zien. Reed praat vrijuit uit over het ontstaan van de muziek op de cd Hudson River Wind Meditation, meditatie en hersenonderzoek van zijn Tibetaanse leraar Mingyur Rinpoche.

Deze onderwerpen stonden centraal in een nooit vertoond interview met Lou Reed van 30 januari 2008 in het Rubin Museum of Art in New York.

Rob Hogendoorn sprak met Reed in de cyclus Brainwave. Het museum startte deze serie gesprekken in 2008; de dialogen worden nog steeds gehouden. Doel is erachter te komen hoe onze hersenen zich een beeld van onze wereld vormen. Het gaat om een bewerking door Hogendoorn en René van der Linden van een vijf kwartier durende dialoog in het museum, mét publiek. Het Rubin Museum of Art heeft tot doel de ideeën, culturen en kunstvormen uit de Himalaya te promoten en te bestuderen. Shelley en Donald Rubin openden in 2004 het museum dat jaarlijks ongeveer 190.000 mensen trekt.

De opname is op 7 november 2013 via de site van het New Yorkse museum op het internet geplaatst.

Lou Reed (2 maart 1942 – 27 oktober 2013) overleed aan complicaties na een levertransplantatie. De laatste 30 jaar was hij een gedisciplineerd beoefenaar van tai chi; hij was leerling van de Tibetaanse lama Mingyur Rinpoche.

Uitverkocht

In het uitverkochte theater van het Rubin Museum in Manhattan deelde Lou Reed zijn gedachten over de Hudson River Wind Meditations met het publiek. Hij componeerde dit werk ‘ter ondersteuning van meditatie, tai chi, lichamelijke oefening, en als achtergrondmuziek voor het dagelijks leven – om zo de kakafonie van alledag te vervangen door nieuwe, geordende klanken van onvoorspelbare aard. Nieuwe klanken, ontdaan van vooropgezette ideeën’.

Tussen Reed en Hogendoorn ontspon zich een levendig gesprek waaraan het publiek actief deelnam. De discussie bewoog zich tussen de Hudson River Wind Meditations en Metal Machine Music, en tussen het onderzoeken van het innerlijk door middel van tai chi of boeddhistische meditatie en fMRI-scans van Reed’s Tibetaanse leraar Mingyur Rinpoche.

Componeren

Uit de dialoog van Brainwave rijst het beeld van de musicus Reed op die het creatieve proces van componeren niet kan en wil verklaren. Bijvoorbeeld over de muziek op de cd Hudson River Wind Meditations zegt hij: ‘Mensen vragen me altijd: hoe componeer je dit, wat is je methode? Die is er niet. Ik begrijp het proces totaal niet, ik weet niet hoe de muziek ontstaat’.

Op de vraag of hij mee zou willen werken aan neurologisch onderzoek om te achterhalen hoe zijn hersens in dit opzicht werken, antwoordt Reed: ‘Ik denk dat liever musicus wil zijn’.

Tai chi

Lou Reed zegt in 2008 25 jaar aan tai chi te doen. Hij wilde niet in een sportschool belanden waarin hij op een loopband achter een wortel aan rent. Hij benadrukte dat hij tai chi langzaam doet. Te snel heeft geen effect, was zijn boodschap aan de toehoorders.

Hij doet ook voor wat in zijn ogen de juiste zithouding is: rechtop. Wie onderuit gezakt mediteert, kan beter naar bed gaan en slapen, concludeert hij. Later in de dialoog is Lou Reed in meditatie te zien: rechtop zittend, ‘niet als een marinier want dat is stressvol’.

Hersenonderzoek

Reed en Hogendoorn staan bij de dialoog in het Rubin Museum langdurig stil bij vragen als: laat muziek de mens zich beter voelen? hoe dan? is het interessant voor een muzikant als jij te weten dat een neurowetenschapper je vertelt hoe jouw muziek dit doet?

Reed beaamt dit laatste. Terughoudend is hij als hij gevraagd zou worden hieraan mee te werken. Bijvoorbeeld om een hersenscan te ondergaan. Reed: ‘Als Mingyur Rinpoche het vraagt, én hij me het geheim van het universum verklapt.’