Geestelijke zorg boeddhisten marginaal
De geestelijke zorg aan gedetineerde boeddhisten is een marginaal verschijnsel. In officiële inspectierapporten vanaf 2005 duikt deze zorgvorm pas in 2007 voor het eerst op.
Dit concludeert • open boeddhisme • uit eigen onderzoek van alle inspectierapporten van de Inspectie voor de Sanctietoepassing (ISt). Deze dienst houdt namens het Ministerie van Veiligheid en Justitie toezicht op het gevangeniswezen.
De Inspectie publiceert sinds 2005 een reeks rapporten waarin het gevangeniswezen en (forensisch) psychiatrische centra en klinieken waar tbs-gestelden verblijven, worden doorgelicht. Er wordt tevens aandacht besteed aan de geestelijke verzorging.
Recht
Iedere gevangene in Nederland heeft het recht op een vrije belijdenis en beleving van zijn of haar godsdienst of levensovertuiging, samen of alleen.
Directeuren van strafinrichtingen moeten zorgen dat hiervoor voldoende en passende geestelijke verzorging beschikbaar is. Dit staat in artikel 41 van de Penitentiaire Beginselenwet.
Eigen onderzoek
Eigen onderzoek van • open boeddhisme • toont aan dat Justitie voorziet in geestelijke zorg aan gedetineerden met een variëteit aan religieuze en levensbeschouwelijke overtuigingen, ongeacht of er een zendende instantie is aangewezen om deze verzorging te regelen.
De redactie bestudeerde hiervoor alle 62 ISt-rapporten over vierenveertig penitentiaire inrichtingen, negen forensisch psychiatrische centra, vijf detentiecentra en drie psychiatrische klinieken. Eén rapport behandelt de zeer beperkt beveiligde inrichtingen.
Behalve de vast aan deze instellingen verbonden geestelijk verzorgers –meest protestanten, katholieken, humanisten en moslims– is veelal sprake van op afroep beschikbare verzorgers van andere gezindten.
Ook sikhisme
De instellingen bedienen ook stromingen die Justitie niet als zendende instantie erkent: het sikhisme, jehovah’s getuigen en de russisch-orthodoxe kerk bijvoorbeeld.
Het ministerie houdt tevens rekening met etniciteit: zo staat gedetineerden bijvoorbeeld een chinees sprekende predikant ter beschikking.
Marginaal
De geestelijke zorg aan gedetineerde boeddhisten komt uit de ISt-rapporten als een marginaal verschijnsel naar voren. De eerste vermelding van boeddhistische geestelijke verzorging in een penitentiaire inrichting dateert uit september 2007.
Bij elkaar worden boeddhistische geestelijke verzorgers in vijftien van de 62 inspectierapporten genoemd. Op het moment van de inspectie waren binnen tien penitentiaire inrichtingen, drie detentiecentra en twee forensisch psychiatrische centra boeddhistische geestelijke verzorgers actief.
Deze aantallen komen ruwweg overeen met de door voormalig boeddhistische geestelijke verzorger Eric Soyeux op • open boeddhisme • genoemde getallen.
Hij sprak van vier verzorgers die in 2006 tien gevangenissen en tbs-klinieken bezochten. Op dit ogenblik zijn in Nederland zes boeddhistische geestelijke verzorgers werkzaam.
Standpunt BZI
De bevindingen van • open boeddhisme • werpen nieuw licht op het door Varamitra (Hoofd Dienst Boeddhistische Geestelijke Verzorging, Justitie) en Jean Karel Hylkema (bestuurslid Boeddhistische Zendende Instantie) tegenover de BUN ingenomen standpunt.
Een gespreksverslag van 20 maart 2011 (in bezit van • open boeddhisme •) toont aan dat Varamitra en Hylkema uitsloten dat boeddhisten kunnen teruggrijpen op de regeling die gold voordat de BUN in 2008 als zendende instantie werd erkend.
De wettelijke regeling uit 2007 geeft boeddhistische geestelijke verzorgers recht op een uur- en reiskostenvergoeding. Volgens die regeling heeft de BUN het exclusieve recht zèlf boeddhistische geestelijke verzorgers voor te dragen, ook indien zij geen universitaire opleiding hebben.
Regeling 2007 geen optie
Als ambtenaar is Varamitra ondergeschikt aan Thea Bogers, Hoofd Dienst Geestelijke Verzorging. Volgens een gespreksverslag (in bezit van • open boeddhisme •) betoogde Bogers op 24 maart 2011 tegenover het BUN-bestuur dat de wettelijke regeling uit 2007 geen optie is: ‘Thea heeft duidelijk gesteld dat ophouden van de BUN met de BZI ook ophouden betekent met het verlenen van geestelijke verzorging vanuit en bij de overheid.’
Dit is relevant, omdat de voortzetting van de samenwerking tussen de BUN en Justitie op dit ogenblik wordt geëvalueerd door Onderzoekscentrum Kaski. De uitkomst van die evaluatie staat niet vast.
Geen zorg meer
Volgens Varamitra en Bogers zou een negatieve uitkomst betekenen dat de geestelijke verzorging voor gedetineerde boeddhisten ophoudt te bestaan.
Wie kennis neemt van de inspectierapporten moet dat betwijfelen: niet de geestelijke verzorging aan gedetineerde boeddhisten stopt, maar de ambtelijke aanstelling van verzorgers bij Justitie verdwijnt.
Boeddhisten zullen –net als jehovah’s getuigen, sikhs en russisch-orthodoxen- ook zonder een zendende instantie hun toegang tot gedetineerden behouden.
Lees ook
> Verkorte weergave inspectierapporten Inspectie voor de Sanctietoepassing (2005-2012, pdf)
> Dienst Boeddhistische Geestelijke Verzorging
> Actueel: BUN verloochent boeddhistische traditie
> Actueel: Wel bajeszorg vóór 2004
> Actueel: Ambtenaar DJI stichtte boeddhistische kerk
> Actueel: Radboud: evaluatie BUN
2 Responses to “Geestelijke zorg boeddhisten marginaal”
Los van alle uitkomsten van onderzoeken en besluiten wil ik benadrukken dat een universitaire opleiding geen garantie is voor een goede boeddhistische begeleiding/verzorging.
Een goed boeddhist is mentaal in balans en kan goed luisteren, kijken en voelen.
Helaas was ik door vakantie te laat voor de instroomselectie voor dit project via Zen.nl.
Ik ben in principe beschikbaar/oproepbaar voor geestelijke verzorging in PI ‘s. Maar ik ben niet universitair opgeleid.
Statistisch marginale cijfers. Voor de persoon in kwestie van groot belang voor welzijn en ontwikkeling en dus niet marginaal.
Het is trouwens een vreemde zaak dat de BUN als centrale en enige instantie fungeert, want niet alle boeddhisten zijn lid van een organisatie.
Het kan zeer wel zo zijn dat als de BUN ophoudt er toch boeddhisten beschikbaar zijn voor geestelijke verzorging.