Ambtenaar DJI stichtte boeddhistische kerk

24 februari 2012

Zie op Twitter #justitie

Het Hoofd Boeddhistische Geestelijke Verzorging (HBGV) van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) stichtte met zijn partner een boeddhistische kerk. De verwevenheid van zijn functie als geestelijke en als ambtenaar neemt daardoor toe.

Varamitra (Theo Alkemade), Hoofd Boeddhistische Geestelijke Verzorging van het ministerie van Justitie, is met zijn partner oprichter van een boeddhistische kerk. Nederland kent een strikte scheiding tussen kerk en staat.

De samenwerking tussen de BUN en de DJI in de geestelijke zorg aan gedetineerden wordt geregeld in een erkenningsovereenkomst van 24 november 2008.

Deze kwam tot stand door tussenkomst van het huidige HBGV, tevens Centrale Vertrouwenspersoon Integriteit DJI Varamitra (Theo Alkemade) die op dat moment nog voorzitter was van de BUN.

Boeddhistische Zendende Instantie

Onder zijn voorzitterschap droeg de BUN in de herfst van 2008 één van Varamitra’s boeddhistische leerlingen, Artho Jansen, voor als voorzitter van de Stichting Boeddhistische Zendende Instantie (BZI).

De BZI is een organisatie die uitvoering geeft aan de in de overeenkomst met de DJI gemaakte afspraken.

Behalve Jansen bestaat het bestuur van de BZI sindsdien uit Gertjan Mulder (algemeen directeur, bestuurslid Boeddhistische Omroep Stichting) en Jean Karel Hylkema (oud-penningmeester BUN, oud-voorzitter/penningmeester en -directeur BOS).

Voordracht en delegatie

Het BZI-bestuur op zijn beurt droeg BUN-voorzitter Varamitra voor bij de DJI, waar hij per 1 februari 2009 werd aangesteld als HBGV. Op 3 april 2009, nog steeds onder het voorzitterschap van Varamitra, delegeerde de BUN de uitvoering van de uit de erkennning voortvloeiende taken en bevoegdheden aan de BZI.

De rechtsgeldigheid van die delegatie wordt betwijfeld, omdat de BZI als stichting op dat moment nog niet was opgericht. Dit gebeurde pas op 23 april 2010.

Evaluatie

Zoals • open boeddhisme • meldde evalueert Onderzoekscentrum Kaski van de Radboud Universiteit momenteel de samenwerking tussen de BUN en de DJI. Omdat het Kaski ook het functioneren van de BUN als zendende instantie in de beschouwing betrekt, is de verwachting dat het uitgebreid aandacht besteedt aan de brief van 24 juni 2011 van toenmalig BUN-voorzitter Richard de Jongh aan de toenmalige hoofddirecteur van de DJI, Peter van der Sande.

Kritiek De Jongh

In zijn brief concludeert De Jongh dat HBGV Varamitra ‘er stelselmatig blijk van heeft gegeven niet in staat te zijn tot het inacht nemen van de ten opzichte van de BUN gepaste distantie.’ Verder zegt hij:

‘Daarmee schendt hij niet alleen de scheiding tussen kerk en staat, maar ook de eisen van behoorlijk bestuur en integriteit in het algemeen.’

De Jongh voert daarvoor meerdere argumenten aan. Eén daarvan is zijn vaststelling dat de BZI bij haar oprichting op het privé-adres van Varamitra gevestigd werd.

Kerk en staat

Dat is van belang omdat Varamitra als ambtenaar binnen de DJI hiërarchisch ondergeschikt is aan het Hoofd van de Dienst Geestelijke Verzorging, Thea Bogers. Het BZI-bestuur dient uitvoering te geven aan het beleid dat onder verantwoordelijkheid van de BUN als autonome, boeddhistische koepelorganisatie wordt vastgesteld. Directe institutionele of inhoudelijke zeggenschap van DJI-ambtenaren over of binnen de BZI of BUN staat op gespannen voet met de scheiding tussen kerk en staat.

De huidige situatie

Eigen onderzoek van • open boeddhisme • in het handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK) wijst uit dat het postadres van de BZI sinds De Jongh zijn verwijt maakte, gewijzigd is.

Nog steeds hanteren de BZI (KvK-nummer 27379413) en de Stichting Boeddhistisch Centrum Haaglanden (KvK-nummer 27263492) hetzelfde postadres. Deze laatste stichting wordt bestuurd door twee personen: HBGV Varamitra en zijn partner. Het bewuste adres dient tevens als privé-adres.