Ondergang Asoka wierp zijn schaduw vooruit
Het faillissement van Uitgeverij Asoka BV was voorzienbaar. Vanaf 2005 zoekt het bedrijf naarstig naar extra inkomsten, dit voorkomt niet dat vanaf 2008 de financiële situatie ernstig verslechtert.
Eind 2010 gaat Asoka gebukt onder een zware schuldenlast, haar solvabiliteitsratio wijst op grote financiële problemen.
Een reconstructie van • open boeddhisme • toont aan dat Asoka-uitgever Gerolf T’Hooft via een website donaties probeert binnen te halen. Verder vraagt hij voor tienduizenden euros subsidie aan.
Rob Lindeman
In 2005 bezit vastgoedhandelaar Rob Lindeman de helft van de Asoka-aandelen. Vanaf 2009 fungeert hij als algemeen directeur van Asoka en van Boeken uit Rotterdam BV. Hij is tevens lid van de directie van Synthese BV.
Sinds 2008 houdt Asoka het hoofd met moeite boven water. Het is niet duidelijk welke maatregelen Lindeman treft om erger te voorkomen.
Op 30 oktober 2012 spreekt de rechter over Asoka, Synthese en Boeken uit Rotterdam het faillissement uit.
Curator Otto de Witt Wijnen (Kneppelhout & Korthals Advocaten, Rotterdam) maakt op 13 november bekend dat hij het door Lindeman met ‘eigen geld’ uitgebrachte bod op de drie failliete bedrijven aanvaardt. Het is onduidelijk welk bedrag Lindeman betaalt.
De bedrijfsactiviteiten worden voortgezet vanuit twee BV’s: Milinda Uitgevers en Het Vlakke Land.
Nannini
De directie van Milinda Uitgevers BV bestaat sinds 15 november 2012 uit Milinda BV (algemeen directeur), Gerolf T’Hooft (algemeen directeur) en Nina Nannini (algemeen directeur).
Nannini was tussen 2007 en 2012 ‘uitgeefmanager’ bij Sdu Uitgevers.
Volgens haar LinkedIn-profiel fungeert Nannini tevens als commercieel directeur van Het Vlakke Land. Dit valt uit het Handelsregister niet op te maken.
‘Stichting Asoka’
In 2005 lanceert Asoka de website van ‘Stichting Asoka’. In de eigen huisstijl presenteert de Rotterdamse uitgeverij zich via stichtingasoka.nl expliciet als ‘non-profituitgever’.
‘De activiteiten van Asoka zijn niet gericht op het maken van winst,’ meldt de site.
‘Om als non-profituitgever werkzaam te kunnen blijven, is Asoka voor het verzorgd en verantwoord uitgeven van boeken mede afhankelijk van de steun, de medewerking en de vrijgevigheid van allen die het belang en de waarde van dit werk erkennen.’
Asoka nodigt bezoekers uit zich op te geven als donateur: ‘Dat kan door contact op te nemen met de uitgeverij.’
Strafbaar
Asoka is nooit een non-profit organisatie geweest en ‘Stichting Asoka’ is nooit ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. Inschrijven in het Handelsregister is voor een stichting wettelijk verplicht.
Het is niet duidelijk óf en hoeveel donateurs zich via deze site hebben aangemeld. Verkreeg Asoka langs deze weg daadwerkelijk financieel voordeel, dan is dit mogelijk strafbaar.
Immers, artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht bepaalt dat degene die zich wederrechtelijk bevoordeelt door het aannemen van een valse naam of van een valse hoedanigheid -’hetzij door listige kunstgrepen, hetzij door een samenweefsel van verdichtsels’- schuldig is aan oplichting.
Domeinnaam
De domeinnaam stichtingasoka.nl is nu niet meer in gebruik. Via de WaybackMachine (web.archive.org) en de Stichting Internet Domeinregistratie Nederland (sidn.nl) valt niet na te gaan hoe lang ‘Stichting Asoka’ onder de aandacht van het publiek via het web is gebracht.
De domeinnaam asoka.nl verhuist in 2008 naar Zinnebeeld Ontwerp BV. Zinnebeeld ontwierp en host de huidige website van Milinda Uitgevers BV.
Bart Driessen (Zinnebeeld) verklaart tegenover • open boeddhisme • niet van het bestaan van ‘Stichting Asoka’ en stichtingasoka.nl te weten. Bij de verhuizing kwam dit onderwerp niet ter sprake.
Stichting J. Gonda Fonds
Volgens eigen opgave doet Asoka tussen 2001 en 2011 zevenmaal met succes een beroep op de Stichting J. Gonda Fonds voor een bijdrage in de kosten van vertalingen van klassieke boeddhistische teksten.
Het vermogen van het Gonda Fonds wordt beheerd door de Unit Prijzen & Subsidies van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW).
De stichting bevordert wetenschappelijk onderzoek op het gebied van het Sanskriet en andere Indische talen, en verstrekt vergoedingen van nieuwe publikaties en heruitgaven.
Zes aanvragen
KNAW-medewerkster Bernadette Peeters antwoordt op vragen van • open boeddhisme • dat uitgever T’Hooft tussen 2005 en 2011 namens Asoka zes subsidieaanvragen indient bij het Gonda Fonds: € 46.697.
Asoka vraagt subsidie aan voor achtereenvolgens, de Majjhima-Nikaya (2005, € 8.009), de Saundarananda van Asvagosha (2006, € 9.589), de Khuddaka-Nikaya (2008, € 5.670), de Buddhacarita van Asvagosha (2008, € 9.270), De grote weg naar het licht (2008, € 8.134) en de herdruk van de Khuddaka-Nikaya (2011, € 6.025).
Niet toegekend
Alleen de aanvragen uit 2005 en 2006 (samen € 17.598) worden toegekend. Deze boeken verschijnen als De verzameling van middellange leerredes 3 (vertaling Jan de Breet en Rob Janssen) en Nanda, de mooiste (vertaling Paul van der Velde).
Het Gonda Fonds kent de drie aanvragen uit 2008 (samen € 23.074) niet toe ‘vanwege een drastische vermindering van het budget’.
Ook de aanvraag uit 2011 wordt niet toegekend: het Gonda Fonds had de eerste druk al bekostigd.
‘Het bestuur vindt dat, als de eerste druk een succes is geweest en de uitgever voldoende vertrouwen heeft in de markt om een herdruk uit te brengen, de herdruk zonder subsidie kan plaatsvinden.’
T’Hooft zegt dat hij niet met zekerheid kan vaststellen voor welke van de twee verschenen delen van de Khuddaka-Nikaya subsidie van het Gonda Fonds is aangevraagd en verkregen, ‘ondanks het feit dat het in beide titels vermeldt wordt’.
Stichting Vrienden van het Boeddhisme
Behalve het Gonda Fonds benadert Asoka ook de Stichting Vrienden van het Boeddhisme (SVB). Tussen de uitgeverij en de stichting bestaan oude banden.
BoeddhaMagazine (Asoka) is de commerciële voortzeting van het blad Boeddhisme (SVB). Donateurs van de SVB krijgen nog altijd een korting van € 10,50 op een jaarabonnement op BoeddhaMagazine.
Tien van de 18 titels die Asoka in de Klassieke Tekstbibliotheek uitgeeft, zijn uit het Pali vertaald door twee SVB-bestuursleden: Jan de Breet (secretaris-penningmeester) en Rob Janssen (voorzitter).
Eerder fungeerde Jan de Breet als vertaler van de Asoka-uitgaven Boeddhisme (1997), Gedachten zonder denker (1997), De historische Boeddha (1998) en In het licht van de dhamma (2000).
Op vragen van • open boeddhisme • antwoordt uitgever T’Hooft dat de door het Gonda Fonds afgewezen herdruk van de Khuddaka-Nikaya uiteindelijk met subsidie van de SVB tot stand kwam: De verzameling van korte teksten 1 (2011).
Subsidie
De eerste SVB-subsidie dateert uit 2008: Daden van de Boeddha (vertaling De Breet en Janssen).
Op 7 april 2009 maakt het SVB-bestuur in een nieuwsbrief ook aan de donateurs bekend dat het subsidie verleent aan Nederlandse vertalingen van bronteksten van het boeddhisme, met name uit het Pali.
‘Besluit’
‘In het verleden werd een aantal vertalingen gesubsidieerd door de Stichting J. Gonda-Fonds, ressorterend onder de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen. Deze instantie is echter door de kredietcrisis getroffen en heeft een heroverweging van het subsidiebeleid gemaakt, waardoor dergelijke publicaties niet meer in aanmerking komen voor ondersteuning’, aldus het bestuur in de nieuwsbrief.
Het Gonda Fonds heeft een dergelijk principe-besluit niet genomen. De Asoka-aanvraag uit 2011 en de reactie daarop van het Gonda-bestuur tonen dit aan.
Legaat
De SVB beschikt over substantiële financiële middelen. Behalve uit de opbrengst van donaties bestaan deze uit het legaat dat kunstschilder en -handelaar Herman de Rethel Kuyt de stichting in 1978 naliet.
In 2006 bedraagt het ‘werkkapitaal’ van de SVB ruim € 40.000.
Belanghebbenden
De SVB-bestuursleden De Breet en Janssen hebben als vaste vertaler van Asoka belang bij het verschijnen van hun werk.
De besluitvorming over de subsidiëring van hun eigen vertaalwerk had plaats in de periode van 2007 tot 2012 waarin het SVB-bestuur behalve uit Janssen en De Breet alleen uit Munen Vestjens bestond.
Toekomstige uitgaven
Op 9 maart 2011 schrijven Janssen en De Breet de donateurs opnieuw. ‘Begin februari is met steun van de SVB het tweede deel van de Samyutta-Nikaya bij uitgeverij Asoka verschenen. Wij werken thans aan deel III. Later hopen wij nog deel IV en deel V van deze verzameling (nikaya) van de Pali-canon te publiceren’.
Asoka publiceert het genoemde derde deel van de Samyutta-Nikaya op 24 februari 2012.
BUN
Behalve bij donateurs van de ‘Stichting Asoka’, het Gonda Fonds en de SVB zoekt Asoka ook steun bij de BUN en de BOS.
Op 15 november 2008 neemt het BUN-bestuur een post op de begroting op voor het opzetten en bijhouden van ‘een interactieve website (samenwerking BOS, Asoka en BUN). Er zijn momenteel diverse plekken met informatie over het boeddhisme. We willen dit gaan bundelen zodat het via één portal bijgehouden kan worden.’
Boeken kopen
Tijdens de ledenvergadering van 30 oktober 2010 deelt toenmalig BUN-voorzitter Francisca Boel op verzoek van Asoka mee ‘dat het niet zo goed gaat met Asoka. Er komt een brief naar de leden. Bereid je alvast voor dat jullie leerlingen kortingen krijgen en verzoek aan je leerlingen om de boeken van Asoka te kopen.’
Financiële situatie
De zoektocht naar externe inkomsten uit giften en subsidies -naast de reguliere inkomsten uit de verkoop van boeken, BoeddhaMagazine en BOS-DVD’s- kan niet voorkomen dat de financiële situatie van Asoka vanaf 2008 dramatisch verslechtert.
Het eigen vermogen (bezittingen minus schulden) loopt in drie jaar terug van € 83.474 (2008) en € 18.501 (2009) naar € 12.546 (2010).
De liquide middelen (geld en beleggingen die op korte termijn in geld kunnen worden omgezet) nemen af van € 21.518 (2008) en € 3.364 (2009) tot € 466 (2010).
Bron zijn de gedeponeerde jaarrekeningen bij de Kamer van Koophandel.
Schuld
De solvabiliteit (eigen vermogen gedeeld door vreemd vermogen) van Asoka loopt terug van 0,32 (2008) via 0,07 (2009) naar 0,04 (2010).
Boekhoudkundige vuistregel is dat de solvabiliteitsratio van een financieel gezond bedrijf tussen de 0,25 en 0,50 ligt.
Daalt de solvabiliteitsratio onder de 0,25, dan moet rekening ermee worden gehouden dat een bedrijf in geval van liquidatie niet in staat is leningen terug te betalen.
Eind 2010 heeft Asoka een kortlopende schuld (betalingsverplichtingen binnen één jaar) van € 318.067. Dat is meer dan de vlottende activa (binnen één jaar in geld om te zetten bezittingen): € 314.564.
De Asoka-jaarrekening 2011 is tot op heden niet bij het Handelsregister gedeponeerd. Dit is niet verplicht.
UPDATE
Zondag 31 maart 2013 lanceerde de Stichting Vrienden van het Boeddhisme haar nieuwe website (http://vriendenvanboeddhisme.nl). Anders dan voorheen kort de stichting de eigen naam daarop af als VvB. In de eigen nieuwsbrief van 24 maart 2013 kort de stichting haar naam nog af als SVB.
Lees meer
> Actueel – Asoka onderdeel zakenconcern Rob Lindeman
> Actueel – Gedrag SVB-voorzitter roept vragen op
> Actueel – Lindeman wil het lot van Asoka bepalen
> Actueel – Asoka onderdeel van zakenconcern Rob Lindeman
> BD – Academisch werk aan de eettafel (20-7-2012)
> BD – Inspiratie blijft, ook na een kwart eeuw vertaalwerk
> Asoka - Vertalingen Jan de Breet & Rob Janssen
> Stichting Asoka (12-9-2005, pdf)
> Stichting J. Gonda Fonds
Geef een reactie