Hoogleraar meldt geen relevante nevenfuncties voor Kaski-studie

25 september 2012

Kaski-onderzoeker en hoogleraar Aziatische religies Paul van der Velde (RU, Radboud Universiteit) vermeldt niet zijn nevenfuncties. Sinds mei dit jaar is hij daartoe wel verplicht.

Van der Velde is één van de Kaski-onderzoekers die in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid het functioneren van de BUN als zendende instantie voor de geestelijke verzorging van gedetineerde boeddhisten evalueren.

Op de RU-contactpagina van Van der Velde zijn (nog) geen relevante nevenfuncties opgegeven.

Het melden hiervan is in mei 2012 verplicht gesteld in De Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening van de Vereniging van Universiteiten (VSNU).

Eigen onderzoek van • open boeddhisme • levert meerdere, voor de evaluatie van de BUN relevante nevenfuncties, bezigheden en relaties op.

Docent Zen.nl

Zo is Van der Velde docent binnen de meerjarige lerarenopleiding van Zen.nl.

Onlangs was hij de dragende kracht van de ‘Zenfilosofie Zomercursus’ van Zen.nl.

Ook luistert hij presentaties op van Zen.nl-medewerkers.

ZIOP

Zen.nl is volgens het hoofd van de franchise-onderneming, Rients Ritskes, al tien jaar lid van de BUN.

Van der Velde treedt op als docent van de ongeveer honderd studenten Zen Leraar in Opleiding (ZIOP).

De kosten voor deze commerciële opleiding tot zenleraar bedragen € 297,50 per maand (inc. btw). De opleiding neem twee tot meer dan acht jaar in beslag.

Van der Velde’s boek Dromen van een witte olifant (2010) staat op de boekenlijst.

Ran-Zen

Van der Velde participeert verder in presentaties die met Zen.nl zijn verbonden.

Op 21 januari 2012 vindt de première plaats van de film ‘Ran-Zen’, als onderdeel in het Soeterbeeck-programma van de Radboud Universiteit.

Misha Beliën (RU-student filosofie, vaste medewerker Zen.nl) maakt deze film in het kader van zijn masterstudie filosofie.

‘Ran-Zen’ gaat over Zen.nl als boeddhistische leerschool. Ritskes heeft als ‘dharma-naam’ Ranzen.

Beliën, Ritskes en Van der Velde verzorgen die dag een avondvullend programma.

Auteur

Van der Velde’s boeken Nanda, de mooiste (2007) en Eeuwig jong en tijdloos oud: Boeddhisme in transformatie (2012) verschijnen bij Uitgeverij Asoka, tevens uitgever van Ritskes’ recente werk.

Op 9 juni 2012 luistert Van der Velde met Beliën de lancering van Ritskes’ laatste boek Leer voelen wat je wilt voelen (Asoka, 2010) op met een debat.

Van der Velde schrijft de flaptekst: ‘Een boek met originele en doordachte invalshoeken op zaken als bijvoorbeeld ‘spontaniteit’ en ‘jezelf zijn’. Eindelijk een andere visie die eens niet zo hedonistisch, maar wel leuk is!’

André van der Braak

Behalve met Zen.nl werkt Van der Velde ook frequent samen met André van der Braak, hoogleraar boeddhisme aan de VU.

In 2010 verzorgen Van der Braak en Van der Velde in het kader van het RU-programma Hoger Onderwijs Voor Ouderen de ‘Themadag Boeddhisme’.

Bij LIT Verlag in Münster verschijnt in 2011 de bundel Buddhist Transformations, geredigeerd door Van der Braak, Van der Velde en Aloys Wijngaards.

Zomercursus

Augustus 2012 werken Van der Braak en Van der Velde mee aan de ‘Zenfilosofie Zomercursus’ van Zen.nl die aan de Radboud Universiteit wordt gehouden.

Van der Braak verzorgt twee colleges, Van der Velde neemt dertien colleges voor zijn rekening.

Filosofie Oost-West

In 2009, 2010 en 2011 verzorgt Van der Velde colleges voor Stichting Filosofie Oost-West (FOW).

FOW probeert met een lezingenprogramma en andere activiteiten bij te dragen tot levensbeschouwelijke verbreding en existentiële verdieping.

Van der Velde geeft er de colleges ‘Schoonheid en de god Krishna’ (2009), ‘Mind & Life Instituut’ (2010), ‘Boeddhistische filosofie in India, China, Japan en het Westen’ (2011, met Van der Braak) en ‘Modern Boeddhisme’ (2011).

Zijn naam staat op de FOW-lijst ‘docenten lezingen 2012-2013′.

Programmaraad

Professor Van der Braak was van 2007 tot 2009 directeur van FOW. Tegenwoordig is hij lid van de programmaraad.

Jan Willem Houthoff, oud-voorzitter van de BUN (2003-2007), trad in 2008 toe tot het bestuur van deze stichting.

Het was Houthoff die als voorzitter minister Piet Hein Donner (Justitie) in 2006 verzocht de BUN als zendende instantie te erkennen.

In zijn oratie van 14 september 2012 bedankt Van der Braak Houthoff voor zijn ‘onvoorwaardelijke steun, zijn solidariteit, en zijn hulp in moeilijke tijden’.

Ambtsopleiding boeddhisme

De nauwe samenwerking tussen Van der Velde en Van der Braak sinds 2009 loopt samen met de periode tussen 2008 en 2011 waarin de BUN haar erkenning als zendende instantie moet waarmaken.

In 2008 stelt de BUN een curriculumcommissie in die een postdoctorale ambtsopleiding boeddhisme moet realiseren. Van der Braak wordt meteen lid van deze commissie.

Sinds 1 januari 2012 bezet Van der Braak aan de VU de ‘Nicolaas Pierson-leerstoel voor Boeddhistische filosofie in dialoog met andere levensbeschouwelijke tradities’.

Binnen de VU vervult hij nu een centrale rol in het tot stand brengen van een ambtsopleiding boeddhisme.

2,6 miljoen

Volgens het Ministerie van Justitie en Veiligheid is de totstandkoming van zo’n opleiding één van de noodzakelijke voorwaarden om de erkenning van de BUN als zendende instantie te kunnen verlengen.

Op 4 juni 2012 maakt de VU bekend dat het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen 2,6 miljoen euro beschikbaar stelt om de opleiding tot ‘boeddhistisch chaplain’ te starten.

Wordt de erkenning van de BUN niet verlengd, dan komt de noodzaak van deze opleiding aan de VU te vervallen.

Psychotherapie

Van der Velde is verder nog voorzitter van de Stichting Psychotherapie en Boeddhisme, opgericht door zijn promotor prof. Ria Kloppenborg († 2003).

Deze instelling richt zich op psychologen en psychiaters met belangstelling voor de verwantschap en interactie tussen psychotherapie en boeddhisme.

Hij is tevens reisleider bij Labrys Reizen B.V., waar hij ‘vele reizen’ door het Aziatische cultuurgebied leidde.

Verplicht

De VSNU stelt het melden van relevante nevenfuncties van wetenschappers vanaf mei 2012 verplicht.

‘Iedere aan een universiteit verbonden wetenschapsbeoefenenaar publiceert een actueel en volledig overzicht van zijn relevante nevenfuncties en maakt die informatie toegankelijk via de website van de universiteit,’ aldus de VSNU.

Zelfregulering

Op vragen van • open boeddhisme • laat de VSNU weten dat op de naleving van de gedragscode geen onafhankelijk toezicht wordt uitgeoefend.

Het houden van toezicht is een zaak van zelfregulering. De gedragscode geeft de kaders aan waarbinnen de wetenschappelijke gemeenschap zelf haar wetenschappelijke integriteit bewaakt.

Gewenst gedrag

De Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening beschrijft het gewenste (curs. VSNU) gedrag en is complementair aan regelingen die zien op ongewenst gedrag.

Eén van de uitwerkingen van het principe van zorgvuldigheid (art. I.6) luidt dat een wetenschapper zoveel mogelijk relaties vermijdt die een redelijke twijfel zouden kunnen wekken aan de objectiviteit van zijn beslissingen.

Onpartijdigheid

Het vermelden van relevante nevenfuncties vormt de uitwerking van het principe van onpartijdigheid (arti. IV.8)

‘De wetenschapsbeoefenaar laat zich bij zijn wetenschappelijke activteiten leiden door geen ander belang dan het wetenschappelijke belang. Hij is altijd bereid zich daarvoor te verantwoorden’, aldus de VSNU-code.

KNAW

In januari 2012 publiceerde de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) samen met enkele andere instituten de wijd onderschreven Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding door belangenverstrengeling.

Daarin wordt benadrukt dat het bekendmaken van relaties of belangen geen moreel oordeel over die relaties of belangen impliceert, en ook niet zonder meer op partijdigheid wijst.

De wetenschapper moet iedereen in zijn omgeving in staat stellen zelf na te gaan welke consequenties aan deze relaties en belangen moeten worden verbonden.

Transparantie

De code somt verschillende soorten relaties en belangen op.

Behalve persoonlijke financiële belangen kunnen persoonlijke relaties een rol spelen, zeker wanneer de wetenschapper ‘personen uit directe omgeving kent die baat kunnen hebben bij een bepaalde uitkomst van een advies’.

Extern gefinancieerd onderzoek

Bij extern gefinancierd onderzoek zoals de Kaski-evaluatie, moet de universiteit garant staan voor de onafhankelijke uitvoering.

Voor dit type onderzoek stelde de KNAW een speficieke gedragscode op, vastgelegd in het advies Wetenschap op bestelling (2005).

Maximale transparantie

Het advies benadrukt dat de wetenschappelijke cultuur er een van openheid moet zijn.

‘Een minimale eis die men hier kan stellen is de betrachting van maximale transparantie: het altijd vermelden van een financier of een belang.’

De auteurs bevelen wetenschappers aan bij de acceptatie van opdrachtonderzoek altijd expliciet de voor de wetenschapsuitoefening relevante nevenfuncties en/of belangen te melden.

Rapport Schuyt

Op vrijdag 21 september 2012 presenteren de KNAW en de VSNU het adviesrapport Zorgvuldig en integer omgaan met wetenschappelijke onderzoeksgegevens. Voorzitter van de adviescommissie is prof. dr. mr. Kees Schuyt.

Deze commissie noemt zorgvuldigheid en integriteit noodzakelijke voorwaarden voor wetenschapsbeoefening: ‘Het vertrouwen in wetenschap is ervan afhankelijk.’

Volgens de commissie Schuyt ‘rust op de wetenschap de verplichting om elke reële mogelijkheid tot ondermijning van het vertrouwen zo veel mogelijk en zo vroeg mogelijk tegen te gaan.’

Peer pressure

De commisie Schuyt acht een ‘sterk kritische cultuur’ bínnen onderzoeksinstellingen doorslaggevend.

Peer pressure van de dichtst bij het onderzoek betrokken collega’s, onderzoeksleiders etc. is nodig.

Het bewustzijn van de noodzaak van zorgvuldig en verantwoord onderzoek moet ‘levendig’ worden gehouden.

Sijbolt Noorda

Voorzitter Sijbolt Noorda van de VSNU noemt het ‘een grote verdienste’ van de commissie Schuyt dat zij ‘de verantwoordelijkheid neerlegt waar die hoort en waar problemen opgelost moeten worden: de onderzoekers, de onderzoeksgroepen, de disciplines en de verantwoordelijke instanties.’

Volgens Noorda maakt dit het niet makkelijker, wel realistischer: ‘Het is hiermee een opdracht aan velen.’

Directie Kaski

Directeur Ton Bernts van het Kaski ziet ‘vooralsnog’ af van de geboden gelegenheid tot commentaar op de inventarisatie  van • open boeddhisme •.

Hij maakt geen gebruik van de gelegenheid vóóraf kennis te nemen van de inhoud van deze publicatie, en daarop vóóraf te reageren.

Bernts bevestigt tegenover • open boeddhisme • dat Van der Velde door het Kaski is uitgenodigd toe te treden tot het onderzoeksteam.

Hij zegt niet op de hoogte te zijn van het bestaan van voor de uitvoering van de BUN-evaluatie relevante nevenfuncties bij Van der Velde.

Ook zegt hij zijn rol als directeur van het Kaski en als projectleider van deze specifieke evaluatie niet te willen scheiden.

Rapport

Het Kaski verwijst alle inhoudelijke vragen over het onderzoeksrapport door naar de opdrachtgever, het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

Het ministerie reageert pas op vragen over de inhoud en totstandkoming zodra het Kaski-rapport openbaar is.

Het maakt het rapport pas openbaar nádat demissionair staatssecretaris Fred Teeven (Justitie) zijn beslissing over de BUN heeft genomen.

Lees ook

> Actueel: RU-hoogleraar: Nevenfuncties ‘maatschappelijk relevant’
> Actueel - Kaski-onderzoek zwarte doos
> Actueel – MOA: Indringende vragen rol Kaski
> Actueel – Kaski stelt eindoordeel uit
> Tijdlijn – Justitie leidend in verzuiling boeddhisme

> Kaski – Evaluatie Hindoe Raad Nederland en Boeddhistische Unie Nederland
> Zen.nl – Zenfilosofie Zomercursus (2012, pdf)
> Stichting Filosofie Oost-West
> Stichting Psychotherapie en Boeddhisme
> André van der Braak
> VSNU – Nederlandse Gedragscode Wetenschapsbeoefening 2004 (2012, pdf)
> VSNU – Wetenschappelijke integriteit
> VSNU – Commissie Schuyt over bestrijding fraude: ‘een opdracht aan velen’
> KNAW – Wetenschap op bestelling (2005, pdf)
> KNAW – Verklaring van wetenschappelijke onafhankelijkheid (2005, pdf)
> KNAW – Code ter voorkoming van oneigenlijke beïnvloeding (2012, pdf)
> KNAW – Zorgvuldig en integer omgaan met wetenschappelijke onderzoeksgegevens (2012, pdf)

Luister ook

> BOS – Eeuwig jong en tijdloos oud
> BOS – Paul van der Velde over de westerse boeddhist