Februari nr. * Nederlandse e.a. boeken uit 2014 - 2015 * Als je de Hart Sutra tegenkomt: leeg, dus weg ermee * Berichten * 'Bij wijze van zijn' - Gedichten uit een lang verleden maar toch van wie anders dan van 'mij'

Weer een nummer met verschillendsoortige artikelen, maar wel met een identiteit. Een echt maandblad dus. Er is twijfel of het format van een blog een beetje een tijdschrift kan emuleren; en of de hedendaagse boeddhist, gewend aan losse tekstjes, nog een tijdschrift (van niveau) wil lezen. Omdat ik blijf hopen dat, nu BoeddhaMagazine definitief verdwenen is, een echt digitaal maandblad - met een redactie en meerdere auteurs - er een keer komt, vul ik dat gat zolang.

Update 10 februari
Aanbieden petitie
De Petitie "Marc Dullaert moet blijven als Kinderombudsman" is in minder dan twee weken tijd ruim 36.000 keer ondertekend. De initiatiefneemster van de petitie, Marieke Lenting, heeft samen met andere betrokkenen die zich inzetten voor kinderrechten de Vaste commissie Binnenlandse Zaken van de Tweede Kamer verzocht de petitie in ontvangst te nemen.
Volgens de initiatiefneemster heeft de Tweede Kamer het wettelijk recht de aanstelling van de Kinderombudsman te verlengen.
Met het aanbieden van de petitie hoopt de initiatiefneemster de Tweede Kamer te overtuigen om Marc Dullaert wegens uitstekende prestaties een tweede termijn te geven. De vaste kamercommissie zal het verzoek bespreken in haar vergadering van 11 februari 2016.

======================================================================

Nieuwe Nederlandse boeken over boeddhisme uit 2014 en 2015

Het is een soort traditie geworden: eens per twee jaar geef ik een overzicht van wat er aan nieuwe boeken over het boeddhisme is verschenen in de Nederlandse taal
De vorige keer was op 23 feb.2014
Daarvoor op 10 feb.2012

Vergelijking met de in 2012 en 2014 gevonden cijfers is lastig omdat mijn bron (de zoekfunctie van Bol.com ) steeds andere categorieën lijkt te hebben. Daarom heb ik alleen 'het jaar van verschijnen' in de huidige zoekfunctie bekeken.

Trefwoord 'boeddhisme', boeken (dus geen ebooks), nieuw (dus niet tweedehands):
Per jaar verschenen aantal volgens Bol.com :
2015 (26)
2014 (27)
2013 (34)
2012 (21)
2011 (20)
2010 (20)
2009 (13)
2008 (11)
2007 ( 7)
Na de groei uit eerdere jaren lijkt er van stabiliteit sprake. Opvallend omdat een grote leverancier van Nederlandstalige boeddhistische boeken - Asoka - nauwelijks meer heeft uitgegeven.

Andere trefwoorden (bv. 'zen', boeddha', 'meditatie', 'Dalai Lama') geven vergelijkbare resultaten die ook moeilijk te interpreteren zijn. Zo hebben bv de meeste boeken via het trefwoord 'meditatie' gevonden, niets met boeddhistische meditatie te maken.

Een vergelijkbaar rijtje met het trefwoord 'mindfulness':
2015 (48)
2014 (35)
2013 (32)
2012 (31)
2011 (17)
2010 ( 9)
2009 (11)
2008 ( 2)
2007 ( 2)
Dat is nog eens een groeimarkt.


'Jaar van verschijnen' blijkt betrekkelijk te zijn. Van de 53 boeken die in 2014+2015 in de categorie 'boeddhisme' zijn verschenen, blijkt een groot deel herdrukken.

Nog iets interessants nieuws gevonden?

De meeste verschenen boeken uit 2014 en 2015 had ik al eerder gesignaleerd, veel alleen maar als titel of als het Engelstalige (een groot deel is vertaald) origineel. Maar toch wel een paar echt nieuwe voor me:
* Van horen zeggen - Hindoeisme en boeddhisme - Wegen naar verlossing | Cor Jongeneelen

* Waarom ik mijn vrienden niet opeet; pleidooi voor dier, mens en aarde | Matthieu Ricard

* Naar huis | Ethan Nichtern
... gaat over je thuis voelen: waar, wanneer en hoe voel je je thuis? En over hoe je omgaat met gevoelens van angst, eenzaamheid en onveiligheid. Zulke gevoelens willen wij verlichten. Dat diepe verlangen hoort bij ons mens-zijn. N. laat zien hoe het boeddhisme ons daarbij kan helpen.

* Ruimte, tijd en kennis | Tarthang Tulku

* Van snob tot monnik | Hans Kloosterman
Ondernemer en boeddhist Hans Kloosterman (50) heeft een autobiografisch
boek geschreven over een opmerkelijke ommekeer in zijn ...

* Het lekkende hart | Paul Geerts
Een kinderboek; samenvatting: 'Na hun spannende avonturen in China met de eigenwijze pandabeer Pinda worden Mo, Jade en Plakapong afgezet in Myanmar, het land van de duizend pagodes. Hier maken ze kennis met Coh-Ny, een vrouw die door iedereen 'Het Lekkende Hart' wordt genoemd. Die bijnaam kreeg ze niet om haar hartprobleem, maar omdat haar hart overloopt van goedheid. Ze heeft een menswaardige oude dag ... Maar telkens als het groepje een onderdak heeft gevonden, komt een wrede kolonel de rust verstoren. Gelukkig schieten Mo, Jade en Plakapong te hulp en vooral .... een raadselachtige kleine monnik, die over bijzondere gaven blijkt te beschikken.'

* Boeddha@Home | Renate Seifarth
'In Boeddha@home neemt een ervaren meditatielerares je mee op een retraite in je eigen vertrouwde omgeving; dit in combinatie met je alledaagse werkzaamheden, of in een periode die volledig gewijd kan worden aan oefening en verdieping. Heel systematisch leer je mediteren ...'
Een van de laatste boeken, door Asoka uitgegeven. Het thema (leraarloos mediteren) spreekt me zeer aan; maar ik vind het wel wat duur voor een dun boekje.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Niet echt spannend allemaal daarom ook twee Engelse, verleden jaar verschenen, boeken:

'Secular Meditation:  32 Practices for Cultivating Inner Peace, Compassion, and Joy '
door Rick Heller

Hiernaast de inhoudsopgave (screen dump van de Kindle-versie van het boek van Amazon.nl )

Daaronder een oefening die mij erg aanspreekt.
Een 'Review'  op de site van de SBA:   "... there are a growing number of volumes, from writers like Harris, Stephen Batchelor and others, that discuss the philosophical underpinnings of living a spiritual life without reliance on supernatural beliefs. But, as Gotama is said to have taught, the path is not about what you believe — it’s about what you do, and up to now there have been no books that detail spiritual practice for an audience of religious skeptics.

And it’s important that we have such a book, for the reaction of atheists and agnostics to religion in general can lead them to question whether anything that has its roots in religion, such as contemplative practice, can have value for their lives. ... That’s why I am so pleased to be able to endorse Secular Meditation: 32 Practices for Cultivating Inner Peace, Compassion, and Joy, by our contributor, Rick Heller. ... Harvard, where he had a chance to field test many of the contemplative techniques he shares specifically with a skeptical audience. Secular Mediation is a guide to spirituality without religion, one that will help anyone integrate a non-supernatural contemplative practice into their lives. "
Passages uit het boek zijn HIER te vinden.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

'Heartwood of the Bodhi Tree: The Buddha's Teaching on Voidness '
door Buddhadasa Bhikkhu

Een herdruk waar ik lang op heb gewacht, het was jaren uitverkocht. Nu met een voorwoord van Jack Kornfield.

Uit de Samenvatting van Amazon.com
"... the philosophy of voidness, or sunnata, that lies at the heart of the Buddhism. By carefully tying voidness to ethical discipline, Buddhadasa provides us clear and open grounds to reflect on the place of the philosophy in our lives. With his ecumenical, stimulating, and enthusiastically engaged approach to reading the Buddha's teaching in full flourish, Ajahn Buddhadasa transforms the jungle of philosophy into a glade as inviting as the one in which he famously taught."

======================================================================

Als je de Hart Sutra tegenkomt: leeg, dus weg ermee

Er is een Zen-uitspraak:
'Als je de Boeddha tegen komt, dood hem '
Al is deze grove uitspraak niet letterlijk bedoeld maar een upaya, een vaardig middel om van gehechtheden los te komen, dan nog is het een onsmakelijke beeldspraak, vind ik: er wordt al genoeg gemoord.
De Hart Sutra daarentegen is voor nogal wat (zen-)boeddhisten heilig, die wordt als mantra overal gechant, soms zonder besef van de inhoud.
Dat laatste is ook weer niet zo erg, want de strekking is behoorlijk irrationeel, zeker voor iemand met een vrijzinnig Theravada-perspectief.   Toch hier de tekst , vertaald.

Vergelijk voor het dubbele gebruik Karl Brunnhölzl 'De Hart Soetra als meditatie-richtlijn ' op de site van de Vrienden van het boeddhisme
Op de vraag: "Binnen zen wordt de Hart Soetra vaak gereciteerd, meestal echter in het Sino-Japans. Dit betekent dat men niet weet wat men reciteert. Wanneer we, zoals u voorstelt, de Hart Soetra als meditatie-richtlijn aanwenden, is het toch van belang de tekst te begrijpen? Hoe is de Hart Soetra als basis voor meditatie te gebruiken? "
antwoordt Brunnhölzl: "Vanuit mijn perspectief zijn aan de Hart Soetra twee aspecten te onderscheiden: een energetisch en een inhoudelijk element. Bij het energetische aspect gaat het er niet zozeer om de woorden te begrijpen. Het gaat er meer om met de Hart Soetra in een geestelijke toestand te geraken van openheid en van vrij zijn van de gebruikelijke referentiekaders. De tekst als zodanig is bij het reciteren relatief onbelangrijk. Door het ritme en de aanwezige anderen 'gebeurt' er iets. Indien men evenwel dieper in de tekst wil doordringen, is het van belang de taal te begrijpen. Daarvoor is het essentieel naast het reciteren stil te staan en over het gesprokene na te denken"

Verdere bronnen:
* 'The Heart of Understanding' door Thich Nhat Hanh (het complete boek)
* Over het boek 'De Hart Sutra ' door Geshe Sonam Gyaltsen
* 'The Heart of the Perfection of Great Wisdom Sutra' uit Infinite Circle door Bernie Glassman
* 'Heart Sutra - Ancient Buddhist Wisdom in the Light of Quantum Reality ' door Mu Soeng

Ik heb heel wat toelichtende teksten van Mahayanisten gelezen en het viel me op dat in die toelichtingen - behalve enigszins die van Mu Soeng (zie ook zijn 'Heart of the Universe ' uit 2010) - nooit de meest elementaire zaken werden uitgelegd:
a.  wie is Sariputra en waarom moet hij nogal belerend worden toegesproken?
b.  wat 'leegte' is weten we wel (zie Nagarjuna), maar wat is eigenlijk 'vorm'?
c.  wat is de plaats van het rijtje van vijf in het boeddhisme?

Ad a.  Sariputta (Sanskiet: Shariputra) was een van de belangrijkste en meest bekende leerlingen van de historische Boeddha. Of hij (en anderen) echt heeft bestaan, weten we niet. Hij staat in ieder geval bekend als de intellectueel van de leerlingen, zoals Ananda (die alle uitgesproken sutta's heeft onthouden) de gevoelsmens was en MahaKassapa (de zogenaamde opvolger van de Boeddha, omdat hij het in stilte laten zien van een bloem begreep) de machtsmens.
De intellectueel: daar moeten sommige boeddhisten niets van hebben. Vanuit Mahayana-perspectief staat Sariputta model voor het tekortschieten van het vroege boeddhisme, later minachtend 'hinayana' genoemd en nu bekend als Theravada. Sariputta-bashen was een geliefde activiteit in de vroege Mahayana; daarom moet de strekking van de Hart Sutra zogenaamd aan hem, de kennelijk onwetende, uitgelegd worden.
Wie alles (uit de Pali Canon) over hem wil weten, leze Nyanaponika's 'The Life of Sariputta '

Ad b.  'Vorm' blijkt de vertaling te zijn van de Sankriet-term rupam. Het hele rijtje is tasmāc chāriputra śūnyatayāṃ na rūpaṃ na vedanā na saṃjñā na saṃskārāḥ na vijñānam .
En 'rupam' (Pali: rupa) wordt meestal niet als 'vorm' vertaald maar als 'materie', meer precies (leerde Abhidhamma-studie me): 'materiële kwaliteit'.
En materie, dat is: elementaire deeltjes, is niets dan een golffunctie, dus leegte. Welke deeltjes zou de Hart Sutra trouwens bedoelen: bosonen, elektronen, neutrino's etc? Of misschien wel anti-materie ? Of donkere materie ? M'n kaarten zet toch maar op donkere energie .

Ad c.  Niet alleen is vorm leegte, maar ook
gevoel,  denken,  wil en  bewustzijn zijn dat.
Samen vormen deze de vijf khandhas / skandhas.

In Wikipedia deze uitleg:
"De vijf khandhas (Pali; Sanskriet: Skandhas; letterlijk:
'vijf hopen') of de vijf groepen van bestaan is een in het boeddhisme vaak voorkomende onderverdeling van de bestaansdelen, geledingen of aspecten van de mens.
Soms spreekt men ook wel van de
'vijf groepen waaraan gehecht wordt '."

Dat het om de vijf gehechtheden gaat, lees ik nergens in al die 'uitleg'.
Dan wordt alles logisch: als je de gehechtheden heb losgelaten, zijn ze er niet meer, leeg dus.

Kortom: chant de Hart Sutra vooral in het door niemand beheerste oud-Japans; en doe dat als mantra. Niet alleen het 'gate, gate ...' heeft geen wereldse betekenis, dat heeft de hele sutra niet.

======================================================================

Nieuwsberichten en aankondigingen

Een 'maandblad' - hoewel vooral bedoeld voor reflectie - kan ook een rubriek 'berichten' hebben.
Alleen zijn die er op dit moment nauwelijks m.b.t. het boeddhisme in Nederland:

* Weinig nieuws uit de vipassana-gemeenschap n.a.v. de zaak Mettavihari (in feite twee zaken:
  het misbruik en de doofpot). De groep mensen die een vervolg op de 13 dec bijeenkomst moet
  voorbereiden,komt binnenkort bij elkaar. In ieder geval één leraar heeft mijn voorstel omarmd
  Verder een interessante reactie van Gerben Hieminga op de gedachten van Adi Ichsan.
* Geen nieuws over het Zen Centrum Amsterdam, behalve dat er een bestuurslid is afgetreden;
  Nico Tydeman heeft niet gereageerd op mijn voorstel hem te interviewen.
* Geen nieuws over de BUN of de BUN-leden, afgezien van interne sangha-activiten.
* Geen nieuws van de werkgroep die onderzoekt wat er met het kapitaal van de Vrienden
  van de BOS gaat gebeuren (een privaat vervolg op Bodhitv bijvoorbeeld).
* Geen aan te kondigen boeddhistische televisie-programma's van KRO-NCRV.
* (Nog) geen bekende boeddhisten overleden; statistisch kan dat niet lang meer duren.
* Geen tekst van de toespraken die kennelijk 22 januari zijn gehouden bij de eerste certificering
  van Boeddhistisch geestelijk verzorgers aan de VU, hoewel ik de organisatoren daar vriendelijk
  om heb gevraagd. Om wie gaat het (waar is Corine de Jong, voorheen bij BC Haaglanden,
  toch gebleven?) en wat wordt hun rol in hun sangha?

Toch nog een bericht: Een tentoonstelling in het Museum voor Volkenkunde in Leiden over de Boeddha. Van 12 februari tot 14 augustus; de opening vindt op 11 februari plaats, met een inleiding door een illuster boeddhisme-deskundige. Zie hun website .

En heeft u al de petitie ' Marc Dullaert moet blijven als kinderombudsman ' getekend?

======================================================================

' Bij wijze van zijn '
  Gedichten uit een lang verleden maar toch van wie anders dan van 'mij' ?

Toen ik een jaar of twintig was, heb ik gedichten geschreven. Eerst als dienstplichtig soldaat ziekenverzorger in een kazerne met nauwelijks zieken, later als student psychologie/pedagogiek in Amsterdam. Geïnspireerd door boeken over Oosterse filosofie (Upanishads, Taoïsme, Zen) en andere dichters (Remco Campert, Bert Schierbeek, Rainer Maria Rilke).

Toen ik er ruim zestig had, heeft m'n vriendin - nu mijn vrouw - een selectie ervan uitgetypt en heb ik die naar een paar uitgevers gestuurd, vergeefs.
Het dichten hield op, serieuze studie en daarna gezin, werk en politieke betrokkenheid kwamen ervoor in de plaats. Allemaal zo'n vijfenvijftig jaar geleden, maar op de een of andere manier zit ik toch in die gedichten.
Of toch niet, al heet de schrijver ook Joop Romeijn?
Omdat dit blog toch een soort persoonlijke speeltuin van me is, plaats ik ze hier. Waarom 'nu'? Dat zal best een psychologische reden hebben.
Misschien ook wel als eerbetoon aan Remco Campert, die het veel beter kon, en door is gegaan.
Ik heb afgezien van enige actuele redactie of duiding; gewoon alles overgetypt.
Op het schutblad staat (uit 1964) met potlood:
"Geschreven tussen juni '59 en juni '61. In de kazerne te Geertruidenberg, in Rotterdam het weekend thuis en de laatsten (vanaf 'Toen gingen we zingen') in Amsterdam."

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bij wijze van zijn

Gedichten

J. Romeijn          

-------------------------------------------------------------------------------------------------

        Elle est retrouvée

    Quoi? l'Eternité

      Cést le mer allée

Avec le soleil

             A. Rimbaud

Zou men haar weer gevonden hebben
Jij, de zon
heb je haar in de steek gelaten
maar waar dan
aan de andere kant
Wij zijn toch allen één,
één grote familie
of één afschuwelijke zandvlakte
En iedere korrel: scherf
Maar naast het strand loopt
loopt steeds de zee
soms zie je ze gearmd gaan
meestal spelen ze
En kijk .... daar is de zon ook.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wat doe je
Ik geef de bloemen water
zodat ze niet verdorren
Ik geef de kinderen eten
zodat ze niet verhongeren
Ik geef moed.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Lieve God
Gij die nooit moe wordt
mij te begrijpen
en daarbij zo ver gaat
dat ik soms denk
dat U niet bestaat.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Van God te durven spreken
is iets vanzelfsprekends
benaderen

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Kan de dood soms
iets veranderen
zoveel vergeten
als mijzelf
en alles weer als vroeger
dat is ongeboren,
buiten de tijd,
zijn.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het licht
dat de dingen doet bestaan
is aan
nog rood
is de zon
ik ben al zeer licht

Waar willen we
door genezen worden
is het niet
de stilte
die we zoeken

Licht is geluid
door onhoorbaren gemaakt
geluid is licht
midden in
m'n gezicht

-------------------------------------------------------------------------------------------------

In mij is een wereld
aan het ontstaan
die steeds opnieuw
geschapen moet worden
wil ik er in blijven leven

Ik droom mijn idealen en illusies
wel aan elkaar

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Met woorden
muziek waar maken
zig-zaggend door de kosmos
(een leeg woord) zwerven
een paar lijnen in de gaten houden
en zo voort

plots neerstortend op aarde
een droomreis afbrekend
omdat er gebeld wordt
er is wat gebeurd
zeggen ze
ergens
daarom belden we maar even
we wisten eigenlijk niet
of je nog leefde

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ongedicht

En plein de feu
dit Madeleine
hebben we voor het laatst gekust.

Hebben we
gedaan en gedacht
alsof we
gelukkig waren.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zou ik nog
een driehoeksverhouding
kunnen maken
het is al lang geleden
dat ik het probeerde

één hoek rond
lang en smal als het werk van Moore
die ik moet bewaren
voor het laatst

twee hoek ver en traag
hoog en verheven
onvergelijkbaar

drie hoek worstelend en
zich vormend
steeds en actief en
levend

een mens.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Orthodox

Het goede voorbeeld is gegeven
goed, we hebben er niets aan.
maar toch kan het heel even
iets doen aan ons bestaan

Stilte kan slechts volgen
op deze moedige daad
die ons soms doet vergeten
dat het steeds slechter gaar.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wis en toch kan
het niet meer zijn
grote doen
elk neemt zijn recht
doet en laat niet
waarom weet hij niet
dit zweeft
gaat tot de bergen
maakt dan een eind
tot betere waarde -
verhouding.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wie zonder woorden is
en soms met stamelen
in de ruimte van de taal
doorbreekt
voelt zich uit

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Eenzaam sta ik
tussen het leven
en de waarheid
het zou me niets verbazen
als ik er naast ben.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

De dag brak aan
geen nieuw geluid
maar wel muziek
als van oudsher

Kunst is het niet
de dag brak aan
maar
de dag

dag.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

               Begrip

Je bent net zo menselijk
als ik
alleen
mezelf kende ik zo slecht
aan duizend anderen
moest ik me spiegelen

En jij hebt je weerkaatst
en je beeld aan mij gegeven.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Die dagen hadden we
alles wat we wensten
's morgens begon het
soms met regen
maar altijd met licht
dat niets beters wist
dan te zijn
zeer licht
mensen liepen
dachten ze
maar nooit voelden ze
de modder tussen hun tenen
die wij gebruikten
om harmonie te scheppen

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Mensen en mensen en mensen
Eilandjes eenzaam door altijd
En ik wil water zijn
Eilandjes omspoelen
Ze met elkaar verbinden
Geen eiland, maar wel van de aarde

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Ik haal adem
beweeg mijn lippen
laat het geluid zijn gang gaan
over de woorden de muziek heen

Hoewel denkend de mens is
vergeet ik het

Want nu ontvang ik
vang vergeten dromen van woorden op

Goden worden bijgezet
paradijzen opgehaald
de alledag tot feest verklaard

En toch altijd
moet er aan herinnerd worden
dat er iets bestaat

-------------------------------------------------------------------------------------------------
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toen gingen we zingen
van vroeger
en later
er waren vogels
en ongedierte
veel belangstelling
van alle zijden
echter trokken wij
ons toch terug
Voorposten werden stadions
ergens in het onopvallend zijn
wordt nog geleefd
Beter dan vergeten
is er niet, of ....
zullen we nog groot worden

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het zinloze
tot beginsel verklaren
het zinnige aan het
redelijke uithuwelijken
wat moet daar van komen

Het zekere
onzeker verklaren
Geluk buiten de
definities om brengen
En gelijk-zijn tot de
andere dingen beperken

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Nu dan dit schrijven is begonnen
weet waarover het zal gaan
niemand weet dit, kan ooit vermoeden
wat een mens is.
op zichzelf. hoor ik al fluisteren
inderdaad. niets ongeveer
massagod. offerdier
alles haast kan hij zich wezen
maar dit is geen reden
tot wat dan ook.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Dan lopen we weer
in streken waar mensen
als hier soms pinguïns
beschouwd worden
wat vreemde, onhandige wezens
wel koddig en
ach maar
hoe moeten er ooit goden uit groeien

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Klein voortbewogen
stuk adem soms alleen
maar wat lucht
komt door de ruimte lopen
weet niet wat zien of horen
zal nooit van voelen weten
maar begrijpt van
liefde en sterven
zonder dit alles wat men noemt
zelf meegemaakt te hebben
is meegeleefd niet meer ....
lost het op.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Het doen dat ik moet doen
een zinvolle hand slechts
bewogen
een gebaar zodoende
dat uitwist en waarmee
een wereld begint

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zand gaat door
onze mond van het weten
daarna loopt er
een man weg en zegt:
Ik heb veel geleefd
op deze aarde
Ik heb veel gedaan
om deze wereld meer dan
bewoonbaar te maken
De zon die
ik de mensen liet zien
was groter dan hun angst
Wie probeert niet
in evenwicht te blijven
tussen ... zelf
zich in te nemen
gaat het uit
Tussen stof en regen
is een mens
lopend uit de dingen
om weer
naar zijn volheid
terug te gaan.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Als het zachtjes
verder gaat, weet ik
dat dit wel
leven genoemd kan worden
dat het wel goed gaat soms
maar nooit iets voorstelt

meer dan iedere dag
kan het niet
een zonsopgang meemaken
minder dan een nacht
is het niet een verlangen
naar klaarheid

soms ook, maar dit
is reeds bekend,
beminnen wij de duisternis
maar
omdat die het licht-zijn
achter zich heeft

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wartaal om mijn gevoelens

voor  je  te  benaderen      

Je handen
lopen waar de dingen
aan elkaar grenzen
hoe kan ik vergeten
Steeds weer
krijg ik bericht
dat het eiland de Schoonheid
overstroomd is
door zelfgemis.
Je bent zo echt
hoe kan men ooit
van ons-tweeën spreken
heb je ooit twee tegelijk gezien
hoe kan ik vergeten.
Geloof je
dat de tijd bestaat
Leef je soms?
of maak je de dingen wit
Je merkt alles
Hoe kan ik vergeten
dat ik moest vergeten.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wat is nu
na dit alles
eigenlijk bewezen
dat het lachen
er niet bij hoort?
het leven
dat sterk en ver zijn
ja ver vooral
het misschien kunnen maken?
Wind vlaagt door de straten
over pleinen en laat
water ontstaat overal.
Dat weten
en dan oud worden
om het te vertellen
nooit meer zeggen
dan men doet
en dat zelfs niet.
Zal ik later liefhebben?

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Zo maar
hier en daar
door groeien
waarnemen dat de zon
elk verkeer, als gewoonlijk,
bemoeilijkt

en dan
tussen de vingers
iets van niet-mij ontdekken
dat er vroeger ook wel was
maar nu toch pas
er zelf gekomen is.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toen dan de zon weer
wist dat er mensen waren
en bloemknoppen en oud licht
toen hij dit alles wist
vermande hij zich
en liep ons achterna
wij gingen over de aarde
bewerkten en bemerkten deze
ook zonder eind of doel.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Als dan de droom van vroeger
(grote stappen, vogelvlucht)
niet meer droombaar is
want wie weet nu nog van geluk

Als dan de moeder van het weten
zich met de daad inlaat
geschokt door mij, de mens
zal het lot zich verheffen.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Hij keek zijn eenzaamheid zo aan
liep er tegen zich te pletter
kon zich, zonder dit verder
nog op te merken,
over de aarde voortbewegen
Een schaduw.
naar buiten geslagen vlam
door zijn denkgewoontes heen

Zo ben ik hem tegengekomen
wij aten hetzelfde brood
wisten daarom
ons bij elkaar te houden
elke dag voelden we overbodigheid
(springen zonder spanning)
afvallen als een korst
van vergeten infecties
woorden werden zelfs bezworen
bleef er lachen over
bekkens vol lachen
wij deelden handen uit
en werden tot stuwdam.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

De tranen van de dag
hadden zich tot brood verenigd
Het blauw van de nacht
onzichtbaar haast
als het geluk van oude vrouwen
Dit alles zag ik
Ik, een kind
lopend in m'n schaduw
van vernuft
lopend ver weg naar
het stralend gedag
naar het zingen van een lichte man
die zich eens probeerde te doden
en nu zegt niet meer te leven
maar z'n dood als straf
buiten de tijd gesteld zag
zodat hij nu moet zingen
om zich soms aan te tonen
Ja dit alles zag en heb ik zacht
gehoord en doorgefluisterd
Toen men weer ons werd.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Toe nou zon
jij grote door m'n ogen
verlichte bal
met je vreemde aspiraties
licht te willen geven
warmte uit te stralen
te laten groeien
dacht je dat ik dat ook niet kon
ach kom
jij zon.

-------------------------------------------------------------------------------------------------

Mijn wereld waar ben je gebleven
waar heb ik je gelaten
als je wist waar ik was
een steeds kantelende ijsschots
in het andere zwevend gebleven
angst is het maar ik zeg: leven
als je dat wist, mijn wereld
of ben je buiten mij vergaan,
en wel voelt dat ook wij
niet meer bij ons kunnen passen
dan komt het:
wij wenden ons zinvol
naar elkaar toe

Nog meer boeddhistische ethiek, of juist minder. Boeddhisme (beoefenen) kan niet zonder ethiek, wel zonder leraar. En Chapman had ons aardig te pakken

Een vervolg en uitbreiding op m'n blog van 27 aug  dat over ethiek specifiek bij vipassana/inzichtsmeditatie ging.
Ethiek krijgt plotseling weer de aandacht van Westerse boeddhisten, na jarenlang wat minachtend genegeerd te zijn.
'Aandacht' in Nederland vooral door schade en schande; vergelijk de zaak van de Mettavihari-leraren/leerlingen en nu weer de zaak Nico Tydeman .
De verschillen tussen deze twee cases zijn aanzienlijk, maar hebben een gezamelijke conclusie:
laten we nu het boeddhisme verder zonder leraar beoefenen.

Update 3 november
Om misverstand te voorkomen: ik heb het hier niet over het misbruik door Mettavihari, zijn gedrag was immoreel.
Hier heb het over het jarenlange zwijgen van de leerlingen van Mettavihari en over de zaak Tydeman waarin de manier van redeneren amoreel is. (Wiki: "Iets is immoreel als het ingaat tegen de wetten van de ethiek. Iets is amoreel als het niets met goed of kwaad te maken heeft")
Einde update

Als Nico Tydeman zegt  "Ik ben een leerling en volgeling van de Boeddha en ik geef krachtens de lijn van opvolging waarin ik sta, in zijn naam onderricht ", dan zeg ik: dit is niet de Dharma, deze mythe van een lineage, dit is gebaseerd op Oostaziatische voorouderverering.
Er is geen 'lijn van opvolging' !  Vgl Bijlage 1 hieronder over de inzichten van John McRae.

En als Dick Verstegen in het BD van 31 okt zegt "Het staat de leraar als belichaming van de Dharma niet vrij om bij fouten het bijltje erbij neer te gooien", dan vind ik dat misbruik maken van het Dharma-begrip. De implicatie is dat een leraar nooit hoeft af te treden, wat hij (of 'zij', maar het gaat hier bijna altijd om mannen) ook doet: afkeurenswaardige onzin.
Overigens: ik ben geen zennie; of Nico feitelijk als leraar aftreedt of niet gaat mij niet aan, alleen z'n motivering om te blijven (en de verdediging daarvan door anderen) gaat mij aan.

========================================================================

De lol om in deze Hollandse grauwheid nog over ethiek te schrijven, is er bij mij nu wel af. M'n voornemen uitgebreid op het betoog van Chapman in te gaan, was toch al verminderd omdat ik z'n latere artikelen een stuk minder interessant vond dan z'n eerste.

Daarom low-profile een overzicht van recente Engelstalige teksten; met name van bloggers. Ook al interessant om die te noemen, omdat er in het Nederlandse taalgebied zo weinig en steeds minder belangwekkends verschijnt.

=======================================================================

Niet zozeer als de verdergenoemden inspelend op de actuele discussie binnen het westers boeddhisme noem ik een recente publikatie van de boeddholoog (o.a. vertaler van Nagarjuna) Jay L. Garfield: 'Mindfulness and Ethics - Attention, virtue and perfection ' .

De inhoud: "I will first talk briefly about why mindfulness is so important in Buddhist ethics. I will then shift gears and discuss the importance of spontaneity, first in the Aristotelian and then in the Zen tradition. I will close by showing why that spontaneity can only be understood as desirable if infused by the kind of mindfulness philosophers such as Śāntideva recommend, and why that mindfulness can only be morally efficacious if it suffuses our perception and action so as to render them spontaneous. "

=======================================================================

Blogteksten van Richard Payne zijn altijd de moeite waard. Twee over ethiek:

Eentje uit juni 2015 begint aldus: " Narratives and trajectories: morality and meditation

Last month a post of mine appeared on the Tricycle website. That post is titled “What’s Ethics Got to Do with It?: The Misguided Debate about Mindfulness and Morality.”
Since a superficial reading of the post might lead the incautious to conclude that I was discounting any role for ethics in Buddhist practice, I would like to expand on the conceptual basis of the claims involved. Justin Whitaker made his reservations publicly and examining some of these provide specific points requiring clarification. "

Dit is een uitwerking van een eerder stuk in Tricycle:  What's Ethics Got to Do with It? 
Dit artikel, ondertitel 'The misguided debate about mindfulness and morality', heb ik (deels) als Bijlage 2 opgenomen.

=======================================================================

Dan Justin Whitaker en zijn blog 'American Buddhist Perspectives '

Schrijft veel over ethiek, bijvoorbeeld: 'Buddhist mindfulness, morality, and Protestant presumptions' in mei 2015

"... But yesterday Tricycle published an article by Richard K. Payne somewhat dismissively subtitled 'The misguided debate about mindfulness and morality.' That could, of course, be a misguided choice of words by an editor, but what follows in the article seems to bear out the sense that Dr. Payne really does think the whole discussion is missing the point ..."

Zie ook zijn zeer uitgesproken reactie op Chapman hieronder.

=======================================================================

Een andere blogger die ik beslist wil noemen, is Jayarava, lid van de Triratna maar ook een autonoom denker.
Schrijft al jarenlang wekelijk een degelijke en soms moeilijke (filologische) blogtekst in Jayarava's Raves

=======================================================================

Te beginnen met het artikel ' “Buddhist ethics” is a fraud ' is David Chapman een paar weken geleden een ijzersterke serie blogteksten over boeddhistische ethiek.
Zie ook de aankondiging in m'n blog van 16 okt , bijlage 3.

Ik geef de links in de volgorde waarin ze gepubliceerd zijn en dus gelezen moeten worden:
* 'buddhist-ethics'-is-a-fraud
* 'buddhist-ethics'-is-not-buddhist-ethics
* traditional-buddhism-has-no-ethical-system
* buddhist-morality-is-medieval
* how-asian-buddhism-imported-western-ethics
* why-westerners-rebranded-secular-ethics-as-'buddhist'-and-banned-tantra
* ftfy-buddhist-ethics
* 'buddhist-ethics'-is-advertising
* the-mindfulness-crisis-and-the-end-of-consensus-buddhism
* 'buddhist-ethics'-a-tantric-critique
* developing-ethical-social-and-cognitive-competence
* better-buddhisms-a-developmental-approach
* consensus-buddhism-whats-left

In z'n eerste artikel geeft hij een overzicht; de titels heeft hij soms een beetje gewijzigd en de laatste twee zijn vervangen door 'whats left', dat is jammer en voor mij een beetje een anticlimax.
Want z'n betoog was niet dat er te weinig ethiek is in het 'Westers boeddhisme', door hem 'Consensus buddhism' genoemd, maar dat de inhoud niet veel voorstelt. Dat 'buddhist ethics' van westerse boeddhisten nauwelijks iets anders is dan die van de 'linkse' Californische cultuur in het algemeen. En dat de ethiek van het Aziatische boeddhisme middeleeuws te noemen is.
Dit alles met een uitermate (voor boeddhisten uitzonderlijk) helder taalgebruik.
Z'n overzicht, opgenomen in 'Buddhist ethics' is a fraud:

" 'Buddhist ethics' is not Buddhist ethics: It is indistinguishable from contemporary American leftish public morality. It is not based on the moral teachings of traditional Buddhist authorities. It is also not a valuable, unique innovation; it simply re-labels mainstream secular ethics “Buddhist.”

Traditional Buddhism has no ethical system: It does have lists of good and bad things, but they have no structure or explanations. Karma and compassion are not, and cannot be, foundational principles (despite claims). The various codes of conduct (lay precepts, vinaya, bodhisattva paramitas, samaya) are training disciplines, not ethical systems. None of them contains anything that would come as useful news to Westerners. Traditional Buddhist moral teachings that are correct are all found in other religions, including Christianity.

Traditional Buddhist morality is Medieval: Much of the specific moral content of traditional Buddhism is abhorrent to liberal Western values. I discuss traditional Buddhist sexual morality, the absence of any concept of human rights, and Buddhism’s support for slavery, patriarchy, and wars of conquest.

How Asian Buddhism imported Western ethics: Buddhist modernizers replaced traditional Buddhist morality with Western ethics in three stages, beginning in the 1850s.

How Westerners rebranded secular ethics as “Buddhist” and banned Tantra: Current “Buddhist ethics” dates back only to the late 1980s, when Consensus leaders declared then-current secular morality to be “Buddhist” by fiat. This page discusses their motivations, the history, and one consequence: the banning of modern Buddhist Tantra.

FTFY Buddhist ethics: The rhetorical strategies that explain away traditional Buddhist moral teachings, and disguise Western secular ones as Buddhist.
[ “FTFY” is 2015 internet slang for “fixed that for you.”]

What is “Buddhist ethics” for? It is a pledge of allegiance to left side of the American culture-war split; it is a claim of piety; it is a strategy for gaining higher class status; and it signifies particular personality traits such as openness and agreeableness. This “Buddhist ethics” no longer fools anyone, so it is dying and taking Consensus Buddhism with it. We can do better: better at Buddhism, better at ethics, and better even at claiming personal superiority.

The mindfulness crisis and the end of Consensus Buddhism: Consensus Buddhism recently fought the secular mindfulness movement over “ethics in teaching meditation.” It lost. This suggests that the Consensus’ political domination has ended. The Consensus has done great harm to Western Buddhism by obscuring most of Asian Buddhism. Its loss of power allows alternatives, both traditional and contemporary.
[hieruit heb ik 16 okt in Bijlage 3  een deel geciteerd; Joop R]

“Buddhist ethics”: a Tantric critique: This describes contradictions between contemporary leftish secular morality (a/k/a “Buddhist ethics”) and Buddhist Tantra. It sketches reasons to accept the Tantric view. It points, vaguely and tentatively, at the possibility of a future distinctively Buddhist ethics.

Developing ethical, social, and cognitive competence: I summarize Robert Kegan’s constructive-developmental model, which I consider the best available ethical theory.

Better Buddhisms: a developmental approach: Here I analyze Buddhism in terms of Kegan’s framework, summarized in the previous post. I suggest that “Buddhist ethics” and Consensus Buddhism operate at a merely adolescent level. They are psychologically regressive, hindering personal development. I contrast them with some genuinely adult modern Buddhisms. I sketch possible futures for better Buddhisms that might draw from Kegan’s model.

Emptiness, form, and ethics: The Buddhist idea that form and emptiness are inseparable may help resolve the Western crisis of postmodernity, the impasse between ethical eternalism and ethical nihilism, and the uselessness of contemporary moral philosophy.

Learning how to be kind: Most Buddhists do not lack compassion. What some of us lack are practical skills of kindness: how to actually benefit people. I suggest this is what we most want from “Buddhist ethics.” It cannot deliver—but that doesn’t mean nothing can. I think it’s possible to learn to be kinder; so it may also be possible to teach kindness. I make tentative suggestions for what might be included in such a curriculum. "


Uiteraard riepen de sweeping statements van Chapman veel kommentaar op. In zijn blog zelf, maar ook daar buiten, bv in http://loveofallwisdom.com/blog/2015/10/is-buddhist-ethics-buddhist/

De krachtigste die ik ben tegengekomen is van Justin Whitaker:
"Again, I don’t want to get mired in a kind of point-by-point discussion. I’ll offer a few observations, but really I would prefer others to look closely at the categories and claims in your posts to see how they hold up.
For me, claims such as “Traditional Buddhist morality is obviously wrong,” or that it is “medieval” simply paint with way too broad a brush, as some commenters have kind of picked up on, and when using a term like “medieval” it helps immensely to define just what you mean by it (to art historians it refers to one period of time, to Catholic theologians it means another, and it’s hard to know just what it would mean in the context of Buddhism). “Traditional” is also a term that should be carefully wielded.

You write of the Sigalovada sutta: “It’s an odd document; I’m not sure what to make of it. The central point seems to be “to get to heaven, you need to be rich; here’s how to be rich.”” Then you say it has been ignored by Consensus Buddhism. Who exactly IS Consensus Buddhism? :) I suppose since it’s “Consensus” it should be a large group of teachers or at least many prominent ones, right?
I suppose if I had at least a rough list I could then look up a couple instances where it is not ignored.

It’s actually a really good example of the Buddha introducing his practice, beginning with 4 harmful actions (the first 4 precepts) and then giving a deeper level of justification as to what makes them harmful (acting from desire, anger, ignorance, and fear) and a detailed exposition of the evils of breaking the 5th precept, expanded out to include sauntering in the streets at unseemly hours, gambling, excessive theatre, having evil friends, and idleness… This is all expounded upon at length before a somewhat basic moral sermon on caring for people around you (in the six directions). It really is a beautiful – and relatively simple – sutta.

The idea that tantra was banned is one of the more dubious claims. First, nobody has or had the power to “ban” tantra. Second, the precepts are not commandments, so encouraging that they be taken does not ban or somehow prohibit their being violated. Third, to my knowledge, tantra doesn’t work on the same level of logic or morality as the sutras, so taking the precepts at one level does not mean one cannot engage in practices at another level that might be interpreted as breaking those precepts. Fourth, if there was such a ban, it was a failure, as tantra continued on in the years after 1993.
...
There’s more, but most of it falls along the lines of me not really getting on board with your categories like Consensus Buddhism and lefty secular ethics; they seem too loosely defined. So when you say that Consensus Buddhist ethics *IS* lefty secular ethics, I find myself very much lost and admittedly a bit baffled by those who – at least in their silence – accept this equation."


Mijn kritiek (naast m'n waardering voor z'n onbevangen tekst) is:
a. Dat hij het vooral lijkt te hebben over opvattingen over ethiek en veel minder over ethisch gedrag; ik wil niet zeggen dat consensus-boeddhisten' zich beter gedragen van Californische lefties (en Nederlandse geestverwanten); maar de nadruk op het oefenen, het proberen ethisch te zijn ontbreekt.
b. Dat hij niet duidelijk maakt want in het boeddhisme de functie van ethisch gedrag is. Niet om (goddelijke) straf te voorkomen of (hemelse) beloning te krijgen maar als middel om wijsheid en inzicht te verkrijgen: een soteriologisch doel dus.

(Daarnaast staat z'n hele betoog tegelijk in het teken van het opwaarderen van tantra, en daar heb ik niets mee, dat is me veel te dionysisch. Vergelijk m'n blog apollinisch-of-dionysisch-boeddhisme )

========================================================================

Bijlage 1   De mythe van de leraar en de 'lijn van opvolging'

Kritiek op de historische betrouwbaarheid van het lineage-denken in het algemeen is mooi beschreven door John R. McRae in 'Seeing through Zen: Encounter, Transformation, and Genealogy in Chinese Chan Buddhism ', Berkeley: University of California Press, 2003. Zie als klikbaar plaatje zijn 'Rules of Zen studies .

In het vroege boeddhisme, in de Pali Canon en in Theravada speelt de leraar ook een rol. Vooral de Boeddha zelf als leraar dan; maar ook wel de senior-monnik.
Maar vooral toch is de leer de leraar
Duidelijk wordt dat verwoord in twee citaten uit de Maha Parinibbana Sutta (Digha Nikaya 16):
“ 2.26. Wees daarom, Ananda, als een eiland voor jullie zelf, een toevlucht voor jullie zelf, zoek geen externe toevlucht. Met de Dhamma als jullie eiland, met de Dhamma als jullie toevlucht, zoek geen andere toevlucht.
en
6.1. En de Heer zei tegen de Eerwaarde Ananda: "Het kan zijn, Ananda, dat in sommigen van jullie de gedachte opkomt: 'De instructies van de Meester zijn er niet meer; wij hebben geen Leraar meer.' Maar zo, Ananda, moet dat niet worden gezien. Want, Ananda, dat wat ik verkondigd heb en bekend gemaakt heb als de Dhamma en de Discipline, dat zal jullie Leraar zijn nadat ik ben heengegaan."   Bron:   hier

Eerder opgenomen in m'n blogtekst uit april 2013

========================================================================

Bijlage 2   'What's Ethics Got to Do with It?  door  Richard Payne

The misguided debate about mindfulness and morality

As mindfuness has made greater inroads into public life—from hospitals, to schools, to the workplace—its growing distance from Buddhist thought and practice has become a hotly contested issue. Is mindfulness somehow deficient because it lacks Buddhist ethics, and should Buddhist ethics be replicated in mindfulness programs and workshops?
Psychologist Lynette Monteiro, founder of the Ottawa Mindfulness Clinic, points out that the “seeming absence of the explicit teaching of ethics in the MBI [Mindfulness-based Intervention] curriculum” is the “thorniest” basis for criticism. Underlying the discussion of ethics in mindfulness, however, is the presumption that there exists an inherent relation between religion and morality. Yet this focus on morality—thought to define the practice as religious rather than secular, Buddhist rather than non-Buddhist—is based on Western presumptions about religion inherited from Christianity, not Buddhism.

Views on morality and mindfulness tend to fall into three categories: inherent, integral, and modular.
  The argument for an inherent relation claims that mindfulness training by itself, without any instruction in morality, leads people to higher moral standing. This is the claim made, for example, by David DeSteno, who says that an eight-week instructional program in meditation—without any accompanying instruction in morality—increased compassionate responses to the suffering of others threefold.
  An integral relation, on the other hand, is one in which mindfulness and morality are understood to be inseparable, and the specific morality of the Buddhist tradition is thought to already form a part of mindfulness training. In this view, the success of mindfulness tradition requires practitioners to change their moral orientation to the world in specific—that is, Buddhist—ways.
  Finally, a modular relation views mindfulness training and morality as distinct and separate, existing independently of one another. Separate modules like mindfulness training and training in morality can be linked together like Legos to create different structures. Under this conception, the kind of morality attached could just as well be Christian or humanist as Buddhist.

Mindfulness researchers and proponents alike have become entrenched in well-defined and increasingly institutionalized positions regarding ethics. But the fundamental ground of each of these positions—the way in which Western culture conceives of religion—has been ignored. That conception is built on a basic narrative trajectory that leads from primal, blissful harmony in Paradise, through sinful disobedience and ejection from Paradise, to a final atonement and reconciliation. This biblical narrative is fundamentally ethical in nature, hinging as it does on sinful action as the cause for the fall from grace. Many in the Western Buddhist communities have absorbed this cultural identification of religion with morality uncritically and perhaps unconsciously. It is, after all, an assumption so well established as to be invisible to us.

Yet if we look at the Buddhist narrative structure, we find it follows quite a different trajectory. Humanity’s original condition is not one of blissful harmony but rather of ignorance repeatedly leading to suffering. Recognizing this sets one on the path to awakening.

This fundamental difference between the two traditions suggests that the emphasis on morality in present discussions of mindfulness is rooted not in the Buddhist tradition itself but in the cultural preconceptions of Euro-American society.
This is not, of course, to say that the Buddhist tradition does not value morality, only that morality does not play the salvifically central role that it does in Christianity. Rather than being the key to attaining redemption for one’s original sinful failing, morality constitutes a condition for effective practice in Buddhism. After all, in the Buddhist tradition, while morality is conducive to awakening, it is not considered sufficient. Instead, it is a necessary preliminary. ...

These values and presumptions also inform the self-improvement culture of our society within which mindfulness training—in both secular and Buddhist forms—exists. The strong moral imperative to improve oneself has its origins in Protestant religious culture, which promoted the exercise of self-control to overcome one’s inherently sinful nature.
The moral imperative toward self-improvement is evident in the negative views held toward people who are not running, dieting, learning a foreign language, meditating, doing yoga, or any of the several dozen other ways society offers for you to improve yourself. Certainly, anyone not involved in such activities is thought to be lazy, stupid, indolent, and—studies surely suggest—will die younger and suffer more than all of those pursuing self-improvement.

One of the strongest motivators for individuals to pursue mindfulness is this imperative toward self-betterment. But such a moral imperative is not wholly consistent with Buddhist thought. Unlike Protestantism, the Buddhist path does not involve a moral control being exerted over the self and its natural animalistic tendencies, but rather the development of greater insight into the conditioned nature of existence. Indeed, the dualism of a self controlling the self feeds the illusion of a separate, independently existing self.

It is this modern moral imperative toward self-improvement that has transformed Buddhist practices from the activities of a relatively small number of monastic specialists into mass-marketed lay workshops, trainings, books, online courses, and so on. Just as the monastic values of late medieval Christian Europe became generalized as appropriate for everyone, so now the monastic values of Buddhism are being propagated and marketed as part of how one can improve oneself. ...

Instead, highlighting the contradictions between the cultural presumptions that regard morality as the key to salvation and morality’s role within the Buddhist framework might challenge participants in the debate to question why it has become such a hot-button issue. After all, unless the debate changes the ground of shared presumptions, the existing impasse will only become more deeply entrenched.

Bron: Tricycle mei 2015

Zen punt Ennel zegt het boeddhisme definitief vaarwel

'Zen' is steeds al een merkwaardig kind van de boeddhistische familie geweest. Vooral omdat boeddhisme voor veel of sommige (aantallen zijn moeilijk te geven) dogma's betekent, opvattingen dus, en daar zijn ze tegen. Dat is met name het geval bij Zennies die een katholieke jeugd hebben gehad, en dat zijn de meesten.

Alleen kwamen daar bij de beoefening van Zen vaak weer andere opvattingen, en andere rituelen, voor in de plaats, of ze zich dat nu realiseerden of niet.
Dat van die opvattingen realiseren ze zich vaak niet; één voorbeeld: het celebreren van het 'niet weten ' is òòk een opvatting.
Met die rituelen is het gecompliceerder. Het is altijd zo: door de voordeur gaan de rituelen er uit, door de achterdeur komen ze weer binnen, al dan niet gewijzigd. Elke groep - en zeker een groep met een min of meer permanent karakter - heeft rituelen.

Bij Zen.Nl gaat dat er steeds nogal geforceerd aan toe. Zen.nl is een paar jaar geleden negatief in de publiciteit gekomen doordat hun CEO, Rients Ritskes, de banden met z'n Japanse leraar had doorgesneden, volgens hemzelf; of er uit gesmeten was, volgens anderen. Met name het ritueel 'overdracht door of namens een Japanse leraar' is verdwenen, en vervangen door 'overdracht door Rients Ritskes', degene die bepaalt wie een opleiding tot lokaal Zen-leraar mag volgen.

Zen.nl maakt zich ook 'schuldig' aan een speciaal ritueel: dat van het Cijferfetisjisme. Ze denken het effect van hun meditatie, en dan speciaal iets gevaarlijks als 'geluk' te kunnen meten met grote nauwkeurigheid; en - ook wantrouwen oproepend - onveranderlijk met hoge positieve resultaten.
Zie bv www.zen.nl/nl/evaluatie.php. Dat begint met: '98% van onze cursisten beveelt ons aan '; zelfs verkiezingen in het communistische Oostblok destijds haalde zulke cijfers niet.

Maar er wordt opnieuw een stap verder gegaan. In een artikel in de Volkskrant van 11 februari 2015 - gewoon gratis reclame -  hier te lezen
In dit artikel wordt ene Hans Wanningen geciteerd, met als functies 'filosoof, zen-leraar en zen-publicist '. Hij stelt dat het nieuwe zen (volgens mij hoeft dit in de geest van dit artikel 'zen' niet meer met een hoofdletter geschreven te worden) 'geen oosterse ver-van-mijn-bed-show meer '.
Wat een ouwerwetse uitdrukking, te spreken over een 'ver-van-mijn-bed-show'.

Het gaat verder: 'Bij een succesvolle zenschool zoals zen.nl is het Japanse gedachtengoed goeddeels van esoterische en cryptische elementen gestript. In zijn eigen meditatietrainingen aan deHogeschool Arnhem/Nijmegen gaat Wanningen nog verder: hij ontdoet het vergaand van de Japanse elementen en verbindt het met inzichten uit de moderne gelukswetenschap'

Ah, 'GELUK'. Nu komen we bij het unique selling point van zen.nl, in hun eigen opvattingen althans.
Ik stel daar tegenover: geluk is op zich niets waard, het is zeker niet iets waarnaar gestreefd moet worden. En boeddhistisch is het al helemaal niet. Het boeddhisme kenmerkt het menselijk bestaan (en dat van dieren trouwens ook) door de begrippen dukkha, anicca en anatta.
Ik citeer uit het Wikipedia-artikel   hierover.
'1.Alle geconditioneerde dingen zijn anicca (Pali): impermanent, inconstant, veranderlijk van aard.
2.Alle geconditioneerde dingen zijn daarom ook dukkha: pijnlijk, brengers van ongemak en oncomfortabel. Dukkha verwijst ook naar de inherente stress die veranderlijke dingen beleven.
3.Omdat ze inconstant en veranderlijk zijn en ongemak brengen, is het niet passend om ze als iemands bezit of als 'zelf' te beschouwen. Ze zijn anatta: niet-zelf of zonder zelf, zonder eigenaar, bezitter.'

Misschien wordt dit ook wel bedoeld met 'esoterisch en cryptisch'?
Zen.nl en ook Wanningen hebben deze drieslag vervangen door: succes, groei en geluk. Bah.
Wat dat betreft hecht ik meer waarde aan de 'Voetnoot' in dezelfde Volkskrant van Arnon Grunberg: 'Alles wat echt is, blijft verborgen '

Het zal de lezer duidelijk zijn: ik neem zen.nl cum suis niet zo serieus.
Maar ik wil nog wel een serieuze opmerkingen maken bij een citaat (van Wanningen) dat als tussenkop een nogal prominente plaats in het artikel inneemt:
                                    ' Het zien dat gedachten afdwalen, dàt is de kern '

Voor mij is dat helemaal niet de kern (van het leven, van de meditatie). De kern is dat het niet erg is dat gedachten afdwalen, want in dit citaat zit de opvatting (van veel meditatieleraren) verstopt dat gedachten niet zouden moeten afdwalen in de meditatie.
Ik zet daar de opvatting van Jason Siff tegenover dat het heel goed is gedachtenstromen tijdens het meditatieproces te volgen, zo dat men zich die ook achteraf herinnert, want dat is het meest leerzaam.
Dat is dan ook de titel van zijn meest recente boek: 'Thoughts are not the enemy ' Zie het tweede besproken boek in m'n blog van begin december 2014


PS 1:
Een artikel van Hans Wanningen in het laatste nummer van BoeddhaMagazine, met als titel 'Geluk is maakbaar (gedeeltelijk dan) ', bevat ook weer de schijnexactheid van: 'geluk wordt voor 40% bepaald door je eigen attitude' etc. Van hem wordt hier ook vermeld dat hij momenteel een boek schrijft over zenmeditatie en geluk en dat dat zomer 2015 bij Asoka verschijnt.
Ik denk dat dat niet gaat gebeuren.

PS 2:
Zen.nl is net zo als Soka Gakkai  een van de nieuwe BUN-leden. Van je vrienden moet je het maar hebben.

Maak van de BUN een Federatie van Boeddhistische Tradities

Maak van de  Boeddhistische Unie Nederland (BUN)
     een      Federatie van Boeddhistische Tradities (FBT).
Dit voorstel staat in een brief die ik (tegelijk met het plaatsen van deze blog) heb gestuurd aan het bestuur en aan de 'werkgroep ongebonden boeddhisten' van de BUN.

De BUN verkeert al lange tijd in moeilijk vaarwater. De representativiteit en daarmee het gezag is gering in de totale boeddhistische gemeenschap. Als er binnen een boeddhistische organisatie een probleem of conflict is, zal niemand op het idee komen, de BUN te vragen mee te helpen bij de oplossing. De wisseling van bestuursleden van de BUN is hoog, deze zomer is er weer een nieuwe voorzitter gekomen, iemand van de in ogen van niet-Tibetaans-boeddhisten ongemakkelijke organisatie omdat de leraar daarvan (Sogyal R.) berucht is vanwege zijn niet van vrouwelijke leerlingen af kunnen blijven. Zie m'n blogje over deze nieuwe voorzitter.
En zie de Special van *OpenBoeddhisme* over deze leraar.

De BUN tobt al jaren met het verschijnsel van wat zij noemen 'ongebonden boeddhisten', maar wat beter genoemd kan worden 'ongeorganiseerde boeddhisten', of - nog beter -
'niet bij een fysieke sangha aangesloten boeddhisten'.
Om dat probleem (welk probleem?) op te lossen is verleden jaar opnieuw een werkgroep in het leven geroepen die met een aantal (zover ik weet: 3) 'ongebondenen' gesprekken heeft gevoerd; met mij alleen in de vorm van een email-uitwisseling.
Zie mijn blog van april 2014 , getiteld
' Waarom de ongeorganiseerde boeddhist niet 'ongebonden' genoemd moeten worden;
  en waarom de BUN eerst weg moet voor er iets anders kan komen '.

Op de Agenda van de Ledenvergadering d.d. 7 juni 2014 van de BUN stond over dit onderwerp vermeld:
"10. Stand van zaken werkgroep ongebonden boeddhisten
     a. De werkgroep heeft 30 mei 2014 een tussentijdse rapportage aan het
         bestuur gezonden. Bespreking verdere procedure. "
De rapportage was niet bijgevoegd en is nog steeds niet openbaar gemaakt; ook de 'verdere procedure' is niet bekend.

Van andere orde en minstens even groot is het probleem dat HET boeddhisme niet bestaat.
De verschillen tussen de tradities (afkomstig uit verschillende Aziatische landen en een enkele die zich een Westerse traditie noemt) zijn groot. Groter dan de overeenkomsten al worden concepten als 'Vier Edele Waarheden' en 'De Drie Karakteristieken' (welke drie, daarover zijn ze het ook niet eens?). De één heeft het bij voortduring over de 'BoeddhaNatuur', terwijl de ander daarvan kortweg zegt dat die niet bestaat.
Maar ook over de meest elementaire vraag: wat is het doel van de boeddhistische beoefening, wat is 'verlichting'('ontwaken') zijn ze het niet eens; dit is trouwens lastig te constateren want men spreekt daar nauwelijks over.
Daarnaast is de cultuur van de diverse sangha's nogal verschillend. Bijvoorbeeld de discussiecultuur, bij de een is discussie (zeker met de leraar) not done, bij de ander is dit juist onderdeel van het leerproces.


Nu de meer technische kanten van m'n voorstel:
De BUN wordt van een vereniging van sangha's een federatie van een aantal 'tradities' die zichzelf op een wijze zoals zij dat willen, organiseren. Sommige 'tradities' zullen de voorkeur geven aan de stichting- of verenigingsvorm, andere kunnen een meer informele vorm kiezen, als ze maar kans zien afgevaardigden voor de federatieraad aan te wijzen.

Welke 'tradities'? Gebruikelijk is in Nederland de drieslag:
* Theravada (inclusief vipassana);
* Zen en Chan, inclusief het Vietnamese boeddhisme en 'Leven in Aandacht';
* Tibetaans boeddhisme;
Daarnaast zijn er in Nederland:
* Triratna en het daarmee te vergelijken BC Haaglanden;
* Bij het Tibetaans boeddhisme zijn er ook de op Dorje Shugden gerichte groepen waar
   anderen het moeilijk mee hebben en zo weinig mogelijk mee te maken willen hebben;
* Nichiren en mogelijk daarmee te vergelijken scholen;
* En tenslotte de niet bij een fysieke sangha aangeslotenen: seculiere en niet-seculiere
   boeddhisten, inclusief (maar niet als kern) de Vrienden van het boeddhisme.

Zeven zijn dat er en veel meer leden van de nieuwe Federatie (formeel ook een vereniging al zou strikt genomen een stichting ook kunnen, maar dat is minder wenselijk) kan ik mij niet voorstellen.
Mogelijk andere vormen van Chinees boeddhisme (naast Chan)?

PS   De BOS is nu ook lid van de BUN, dat zal in 2016 echt afgelopen moeten zijn,
       dit was toch altijd al een weeffout.

Een voordeel van het federatiemodel is dat de tradities elkaar niet meer de maat hoeven te nemen (wat moet een Theravadin bv nu met de in zijn/haar ogen bizarre discussie over Shugden? Wat moet een Tibetaan met de discussie of mindfulness of samatha of metta wel of niet een vorm van vipassana is?)

Verder groeit alles vanzelf in dit model: de leden van de Federatie (de tradities dus) bepalen wat de bevoegdheid is van het bestuur van de federatie.
Ik denk eigenlijk dat dit federatiebestuur geen andere taak heeft dan het organiseren van de bijeenkomsten (halfjaarlijks?) van de Federatieraad.

De overeenkomsten die de BUN over boeddhistisch geestelijke verzorging heeft gesloten met het ministerie van Veiligheid en Justitie en met de Vrije Universiteit zullen in ieder geval onderwerp van bespreking en waarschijnlijk aanpassing moeten zijn.
Tenslotte moet het eerste nieuwe bestuur van de Federatie (ik denk: per 1-1-2016) niet bestaan uit leden van het huidige BUN-bestuur.

Eenvoudiger kan het toch allemaal niet?

========================================================================

Update 27 augustus

Uit de wijze van aankondigen zal duidelijk zijn dat onderstaande tekst niet van mij is. Op twee punten wil ik expliciet een andere mening geven:
* Ik zie onvoldoende bewijs voor wat genoemd wordt 'de seksuele escapades van Sangharakshita'
* Ik reken boeddhistische organisaties in mindere mate dan Rob Hogendoorn af op de escapades van hun leraren omdat het leraar zijn van een persoon sowieso niet zo'n indruk op mij maakt.

Verder heb ik vertegenwoordigers van twee van de zeven door mij (niet persé uitputtend) onderscheiden 'partners' van een toekomstige Federatie nog eens apart op dit voorstel gewezen. Namelijk die partners waar ik het meeste affiniteit mee heb: de eerste (Theravada) en de zevende (Hen zonder fysieke sangha en de 'Vrienden')


Update 25 augustus

Een per mail ontvangen commentaar van Rob Hogendoorn dat om technische redenen niet via het reactieformulier geplaatst kon worden. Om deze reden plaats ik (Joop R) het hier, cursief.

"Eén van de 'ongebonden' met wie deze BUN-commissie (leden: Aad Verboom, Olivier Provily, Henk Dofling, Stijn Bunschoten) sprak was ik.

De term 'ongebonden' is feitelijk onjuist, en naar mijn mening zelfs opzettelijk misleidend. Ik geef daarom de voorkeur aan 'individuele, niet-georganiseerde boeddhisten' en doel daarmee op personen die zich niet aansluiten bij een Nederlandse boeddhistische organisatie.

Daarvoor hebben zij vaak heel goede redenen. Het betekent per se níet dat ze geen deel zouden kunnen uitmaken van een (internationale) sangha of gemeenschap. De term 'ongebonden' suggereert onwil die voortkomt uit vrijblijvendheid. Ik denk dat die suggestie bewust wordt gewekt: het georganiseerd-zijn geeft sommigen een streepje voor.

Dit terzijde: ik heb de BUN-commissie (14 augustus 2014) laten weten dat ik niet langer beschikbaar ben voor gesprekken over de eventuele inbreng van individuele, niet-georganiseerde boeddhisten in de BUN.

Dat ik niet geloof dat deze commissie binnen de BUN enige verandering teweeg gaat brengen — de huidige BUN-leden piekeren er niet over hun 'macht' met anderen te delen — is daarbij van ondergeschikt belang.

De reden is simpel: ik wil persoonlijk helemaal niets te maken hebben met een organisatie die aanhangers van Sogyal Lakar en Rigpa (voorzitter Michael Ritman, bestuurslid Daan Meerburg) de ruimte geeft het voorzitterschap en bestuurslidmaatschap te bekleden en te domineren.

Bij mijn kennismaking vroeg ik de commissieleden of al bekend was wie de nieuwe BUN-voorzitter zou worden. Hoewel de kandidaat bekend was (Henk Dofling was lid van de sollicitatiecommissie), is me toen niet verteld wie hij was. Zou me toen zijn verteld dat de keuze op een Rigpa-kandidaat was gevallen, dan zou ik me onmiddellijk hebben teruggetrokken.

Al zou het BUN-lidmaatschap mogelijk zijn, van zo'n organisatie wíl ik geen lid zijn. Andere individuele, niet-georganiseerde boeddhisten raad ik af zo'n — volstrekt hypothetisch — lidmaatschap zelfs maar te overwegen. De commissieleden adviseerde ik hun eigen inzet nog eens goed te overdenken.

Om kort te gaan: ik wil de BUN geen moment met mijn aanwezigheid of inbreng legitimeren, zelfs niet als gesprekspartner van een (vrijblijvende) commissie. Wie zich afvraagt waarom ik dit standpunt inneem kan het best zelf op onderzoek uit gaan. Ik gaf de commissieleden daarvoor wat aanknopingspunten. Maak bijvoorbeeld een grondige studie van de seksuele escapades van:

• Sogyal Lakar (ook wel: Sogyal Rinpoche) van Rigpa;
• Chögyam Trungpa († 1987) en Ösel Tenzin († 1990) van Shambhala;
• Kalu Rinpoche († 1989) en zijn huidige tulku van het Naropa Instituut;
• Ole Nydahl van Diamantweg Boeddhisme;
• Dennis Genpo Merzel van Kanzeon, Zen Spirit, Zen River;
• Namkha Rinpoche van Rigdzin Community Nederland;
• Sangharakshita van Triratna (voorheen: Vrienden van de Westerse Boeddhisten Orde).

Dat hierover in Nederland zo goed als niets bekend is zegt eigenlijk alleen dat de meeste journalisten (boeddhistisch of niet) die over boeddhisme schrijven tot nu toe hun werk niet goed doen. In het Engels taalgebied is over deze leraren een enorm aantal publicaties en informatieve websites te vinden. Lees voor een uitzondering in Nederland het artikel 'De meester staat zijn leerlingen zeer na' van Marije van Beek in Trouw (26 juni 2014).

De hierboven genoemde organisaties zijn (of in het geval van het Naropa Instituut: was) alle BUN-lid. Dit brengt het totaal aantal BUN-leden dat rechtstreeks door deze seksuele escapades wordt geraakt op minstens negen. Dat die organisaties een moeizame, getroubleerde relatie hebben met het onderwerp seksueel grensoverschrijdend gedrag / seksueel wangedrag / seksueel misbruik is zacht uitgedrukt. Het maakt het onderwerp binnen de BUN feitelijk onbespreekbaar.

Samen met anderen streef ik inmiddels naar het op- en inrichten van een onafhankelijk meldpunt voor seksueel grensoverschrijdend gedrag in boeddhistische kring. Met 'onafhankelijk' bedoel ik in ieder geval 'onafhankelijk van de BUN'. Als ik één organisatie dit onderwerp niet toevertrouw is het de BUN, namelijk. Zoals ik de commissieleden in overweging gaf: hoe kan het zijn dat seksueel verkeer met leerlingen binnen organisaties zoals Rigpa en de BUN níet taboe is, maar een discussie over seksueel misbruik wel?

Ik gaf de commissieleden uitdrukkelijk te kennen dat ik van hen verwacht dat zij de bestuursleden en leden van de BUN niet alleen informeren over het feit dat ik me terugtrek, maar ook over de redenen die daarvoor heb gegeven. Om die reden voel ik me vrij om mijn bezwaren hier te herhalen. Als journalist en wetenschapper zal ik de BUN vanzelfsprekend kritisch blijven volgen en in voorkomend geval, net als voorheen, gelegenheid tot wederhoor blijven bieden. Wie meer over het bovenstaande wil weten kan me via mijn eigen website benaderen: http://robhogendoorn.nl. "

De 10e van de tien misvattingen over het boeddhisme. Maar ook een 11e, een 12e, een 13e -- Nieuwe en taaie

In het Amerikaanse boeddhistische tijdschrift Tricycle verschenen de afgelopen maanden een serie artikelen over '10 Misconceptions about Buddhism' geschreven door de boeddhologen Robert Buswell en Donald Lopez.
Hier een deel uit het overzichtsartikel waarmee de serie startte . In het Nederlands (door mij) vertaald.
Als 'gebruikaanwijzing': in vet staat steeds de misvatting; daaronder hoe het feitelijk is.

" 1 . Alle boeddhisten mediteren.
Meditatie wordt vaak gezien als de centrale praktijk van het boeddhisme . Echter, historisch mediteerde de meerderheid van de boeddhisten niet. Meditatie werd van oudsher beschouwd als een monastieke praktijk, en zelfs dan slechts als een specialiteit van bepaalde monniken. Het is pas sinds de 20e eeuw dat leken op grote schaal begonnen met de beoefening van meditatie.

  2 . De primaire vorm van boeddhistische meditatie is mindfulness .
In feite zijn er honderden vormen van boeddhistische meditatie, sommige voor het ontwikkelen van diepe staten van concentratie en mentale gelukzaligheid, sommige voor het analyseren van de bestanddelen van lichaam en geest teneinde te ervaren dat er geen 'zelf' is, sommige om de Boeddha face-to-face te ontmoeten.
De praktijk van mindfulness zoals die wordt onderwezen in Amerika [en Nederland] vandaag de dag begon in Birma in het begin van de 20e eeuw.

  3 . Alle boeddhisten zijn vegetariërs .
'Bhikkhu' (Pali) of 'Bhikshu', de Sanskriet-term vertaald als "monnik" betekent letterlijk "bedelaar". Boeddhistische monniken en nonnen bedelden oorspronkelijk om hun dagelijkse maaltijd (sommige nog steeds doen) en moesten dus eten wat aan hen werd aangeboden, waaronder vlees. Volgens sommige bronnen, kwam de aanval van dysenterie waaraan de Boeddha leed voordat hij in Nirvana binnentrad, nadat hij varkensvlees had gegeten. In de eeuwen na de dood van de Boeddha, begon het aanmoedigen van vegetarisme in sommige boeddhistische teksten. Maar ook nu nog zijn niet alle boeddhistische monniken en nonnen vegetariërs. Bijvoorbeeld, in China zijn ze het wel; in Tibet zijn ze het niet.

  4 . Alle boeddhisten zijn pacifisten .
Er wordt vaak gezegd dat er nooit een oorlog is geweest in de naam van het boeddhisme. Het is onduidelijk wat "in de naam van" zou kunnen betekenen, maar er zijn vele veldslagen tussen boeddhisten (met enkele boeddhistische kloosters die hun eigen legers hadden) geweest. Er hebben ook oorlogen tussen boeddhisten tegen niet-boeddhisten plaatsgevonden. Tibetaanse boeddhisten vochten dapper tegen de Britse troepen die Tibet binnenvielen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog steunden veel Japanse (boeddhistische) priesters de militaire expansie van het Japanse keizerrijk.

  5 . Boeddhisme is een filosofie en geen religie.
Het boeddhisme heeft vele filosofische scholen, met een verfijning die gelijk is aan die van een in Europa ontwikkelde filosofische school. Echter, het boeddhisme is een religie op welke manier dan ook gedefinieerd in deze op zich ondefinieerbare term; tenzij men religie definieert als het geloof in een Schepper-God. In de hele geschiedenis was de grote meerderheid van de boeddhistische beoefening, voor zowel monniken als leken, gericht op een goede wedergeboorte in het volgende leven, hetzij voor zichzelf, hetzij voor zijn familie, of voor alle wezens in het universum.

  6 . De Boeddha was een menselijk wezen, geen god; en in de religie die hij stichtte is er geen plaats voor de verering van goden .
Het boeddhisme heeft een uitgebreid pantheon van hemelse wezens (deva's, de naam is etymologisch gerelateerd aan het Engels woord goddelijkheid [divinity]) en gevorderde spirituele wezens (bodhisattva's en boeddha's), die in verschillende hemelen en pure landen verblijven en die reageren op de gebeden van de vrome.

  7 .  Zen verwerpt het conventionele boeddhisme.
Zenmeesters branden beelden van de Boeddha, minachten de soetra's, en frequenteren bars en bordelen.  [Dit laatste is deels misvatting, deels waar, als ik het goed begrijp; Joop R]
Zen monniken volgen een strikte set van regels, de zogenaamde "pure regels", die gebaseerd zijn op de uit India geïmporteerde monastieke discipline. De meeste Zen monniken zijn bezig met een uitgebreide studie van de boeddhistische geschriften voor het begin van hun opleiding in de meditatie hal. En hoewel een geliefd vers in Zen spreekt van "niet te vertrouwen op woorden en letters", heeft Zen de grootste verzameling van geschreven literatuur van alle van Oost-Aziatische boeddhistische tradities.

  8 . De vier edele waarheden zijn nobel.
De beroemde zin "vier edele waarheden" is een verkeerde vertaling. De term "nobele" in het Sanskriet is 'aryan', een prima woord voor "edel" of " superieur", dat onbruikbaar is gemaakt door de nazi's. 'Aryan' is een technische term in het boeddhisme, verwijzend naar iemand die directe ervaring van de waarheid heeft gehad en nooit meer zal worden herboren als een dier, geest, of de hellewezen. De vier waarheden van het lijden, oorsprong, beëindigen, en het pad zijn wààr voor een dergelijke verlichte wezens. Ze zijn niet voor ons; wij begrijpen niet dat het leven lijden is. De term betekent dus: de "vier waarheden voor de [geestelijk] nobele".

  9 . Zen is gewijd aan de ervaring van "plotselinge verlichting", waarmee zijn volgelingen bevrijd zijn van het uitgebreide regime van de opleiding in de ethiek, meditatie en wijsheid zoals die voorkomen in conventionele vormen van het boeddhisme .
Zen monniken gaan er gewoonlijk van uit, decennia full-time te moeten beoefenen, voordat ze in staat zijn om echte vooruitgang te boeken in hun meditatie.

10 . Alle spirituele tradities, het boeddhisme inbegrepen, zijn verschillende wegen naar dezelfde bergtop. "

Van deze misvatting geef ik hieronder de meer uitgebreide versie weer. Een gedeeltelijke vertaling uit Tricycle van 3 juli 2014 van:
"# 10 All spiritual traditions are different paths to the same mountaintop
One Way to Nirvana
It’s not just the Buddha Way that’s different — the Buddhist mountaintop is different, too ".

Misverstand nr.” 10 Alle spirituele tradities zijn verschillende paden naar dezelfde bergtop
Eén weg naar Nirvana ”
Feiten: “Het is niet alleen de Boeddha Weg die anders is – de boeddhistische bergtop is ook anders
Velen denken over het boeddhisme als zijnde een tolerante religie, die de waarde van alle religieuze tradities herkent en erkent. In de afgelopen jaren is er een groeiend aantal boeddhistische-christelijke dialogen en boeddhistische-joodse dialogen geweest. ...
Dit zou kunnen suggereren dat het boeddhisme stelt dat alle religies één zijn, dat alle spirituele paden leiden naar dezelfde bergtop. Niets is verder van de waarheid.

Het idee van de eenheid van religies, althans in zijn vandaag bekende populaire vorm, heeft twee belangrijke 19de-eeuwse bronnen, één uit het Westen en één uit het Oosten.
In Amerika geloofden de theosofen, geleid door Helena Petrovna Blavatsky en Henry Steel Olcott (beide sterke verdedigers van het boeddhisme tegen christelijke missionarissen), dat één enkele mystieke leer de kern van alle religies vormde.
In India beoefende de Bengaalse heilige Ramakrishna alle grote religies en beweerde dat ze tot dezelfde mystieke ervaring leidden. Ramakrishna's discipel, Swami Vivekananda, ging verder met te verkondigen dat alle religies één zijn. (Een meer preciese lezing van zijn claim wekt de indruk dat wat hij eigenlijk bedoelde is dat alle religies in de kern Hindoeïsme zijn.)

Boeddhisten hebben nooit de éénheid van religies verkondigd. Vroege boeddhistische teksten zijn gevuld met verklaringen van niet-boeddhistische meesters die claimden de verlichting te hebben bereikt terwijl ze in feite, in het beste gevallen alleen wedergeboorte in de hogere hemelen van immateriële wereld (arupyadhatu) hadden bereikt. Dit was het lot van de Boeddha's eerste meditatie leraren, Arada Kalama en Udraka Ramaputra.
….
In de 13e eeuw was de vereerde zenmeester Dogen, waarvan de beroemde uitspraak afkomstig is dat bergen en rivieren BoeddhaNatuur hebben, niet zo zeker over taoïsten en Confucianisten. Hij schreef: "Onwetende mensen zeggen dat Taoïsme, Confucianisme en het Boeddhisme uiteindelijk één zijn, alleen met verschillende ingangen. Deze misleide dwaze mensen hebben een oppervlakkig beeld van de Boeddhistische Weg, omdat ze voldoende kennis van de dharma en de herkomst ervan missen. "
Het is niet zo verwonderlijk dat boeddhisten zichzelf en hun pad als superieur zouden zien met concurrerende religieuze groepen, of ze nu Hindoes in India waren, Daoïsten in China, Confucianisten in Korea, of Bönpos in Tibet.
Maar wat verrassender en interessanter is, is dat Boeddhisten vergelijkbare claims van superioriteit tegen mede-Boeddhisten blijken te maken.
….
In Tibet stelde de beroemde 14e-eeuwse leraar Tsongkhapa dat iedereen die ooit nirvana had bereikt, zelfs door de Hinayana pad, dat had bereikt door het begrijpen van leegte (shunyata) zoals uiteengezet door wat genoemd wordt de Prasangika tak van Madhyamaka. Bevrijding van wedergeboorte was onmogelijk met welke andere boeddhistische filosofische opvatting dan ook. Dit leidde tot de vraag hoe de geestelijke verworvenheden van grote Indiase meesters als Asanga te begrijpen, die andere filosofische systemen had geleerd – in het geval Asanga's, de Yogacara. Sommige Tibetanen lossen dit op door te zeggen dat, terwijl Asanga mogelijk Yogacara leerde, hij toch in z'n hart een Madhyamaka was.
….
Historisch gezien hebben alle boeddhisten gesteld dat de bevrijding van wedergeboorte onmogelijk is via een andere religie dan het Boeddhisme. In andere religies kan men hoogstens een betere wedergeboorte verkrijgen, hetzij als een mens of als een god in een van de vele hemelen. Alleen het Boeddhisme leidt tot nirvana. Boeddhisten zijn het met elkaar over dit punt eens. Waarover ze het niet met elkaar eens zijn, is welke vorm van Boeddhisme tot nirvana leidt; met elk van de vele scholen in heel Azië die claimen dat alleen dat van hun dat doet; daarbij benoemen ze vaak andere vormen van het Boeddhisme als slechts even zo vele 'doelmatige middelen' (upaya), onderwezen door de Boeddha voor degenen die nog niet klaar zijn voor de ware leer. ”


Eén van degenen die op de website van Tricycle reageerden op dit artikel, was Edel Maex:
"How could I be so deluded? Until now I thought that the path of Buddhism went down from the mountain top towards all sentient beings."
Leuk, maar hij weet toch ook wel dat er – à la Zen - geen bergtop is?
En voor niet-Zennies, zoals ik, dat "jede Konsequenz (dus ook die van de bergtop-metafoor) zum Teufel führt.

======================================================================

Tenslotte drie misvattingen die ik aan het rijtje van Buswell en Lopez toe zou willen voegen:

11 . Boeddhisten proberen niet anderen te bekeren .
Dat deden en doen ze dus wel.
Over de feiten en achtergronden kan ik kort zijn, ik verwijs naar m'n blog van 5 mei hierover.


12 . Het boeddhisme is zeer milieubewust .
Een zeer pijnlijke, zeker ook voor mij na het trots presenteren van m'n vertaling van 'Een boeddhistische verklaring over ecologie '   verleden week
De illusie namelijk dat boeddhisten, bijna per definitie, tot de milieubewuste voorhoede behoren en ook altijd hebben behoord.
Dat dit niet onverkort het geval is geweest - er eerder van onverschilligheid ten aanzien van 'de natuur' sprake was - blijkt bv uit 'The Early Buddhist Tradition and Ecological Ethics ',  door Lambert Schmithausen. Zie  JBE, Volume 4 1997.
                                                                                  Abstract
This paper is concerned with ecological ethics, and examines the contemporary ecological crisis from the perspective of early Buddhism.
Through an examination of early texts (mainly the Pāli Canon) it asks to what extent ecological ethics has formed part of the teachings of Buddhism and whether contemporary ecological concerns can be integrated into this tradition. A range of divergent opinions held by modern authors are critically reviewed in the first section, followed in section two by a discussion of nature in the light of the Buddhist evaluation of existence. Section three considers the adequacy of the doctrine of Origination in Dependence as a basis for ecological thics, and section four discusses early Buddhist spirituality and ethics in the context of ecological concerns. Section five is devoted to evaluations of nature versus civilization and section six discusses the status of animals. The conclusion is that early Buddhism was impressed not so much by the beauty of nature as by its sombre aspects. It seeks not to transform or subjugate nature but to transcend it spiritually through detachment. However, although Buddhism does not romanticize nature it does not mean it is altogether impossible to establish an ecological ethics on the basis of the early tradition.


13 . HÈT boeddhisme bestaat. Alle boeddhistische tradities hebben een gemeenschappelijke kern .
M'n stelling is dus het omgekeerde: HÈT boeddhisme bestaat niet, er zijn overeenkomsten maar er zijn minstens zo'n grote verschillen tussen de boeddhistische tradities.
Daarbij wordt meestal het drietal Theravada, Zen, Tibetaans boeddhisme genoemd; maar er zijn, met name in en afkomstig uit Oost-Azië nog veel meer tradities die wezenlijk anders dan Zen zijn.
Alleen al de vraag wat de uiteindelijke bedoeling van de beoefening van het boeddhisme is (toch niet de minste vraag), geeft zeer verschillende antwoorden te zien.
En als het een gemeenschappelijk antwoord is - met name 'verlichting' - dan blijkt de betekenis daarvan fundamenteel verschillend. Om het losjes te zeggen: in de Theravada ben je klaar als je verlicht bent (maar ja dat gebeurt bijna niet of niet meer); in Zen moet je dan zo ongeveer beginnen.
Daarnaast wordt met name in de Verenigde Staten een ander onderscheid geconstateerd: langs ethnische lijnen. Zie bv het artikel ' Two Buddhisms, Three Buddhisms, and Racism '
Ook al iets dat we liever niet horen. En in Nederland zelfs niet gezegd wordt.

======================================================================

Kortom en samengevat:

De misvattingen omtrent het boeddhisme zijn taai.
Oude verdwijnen langzaam en nieuwe komen (in het Westen) snel op.
Om het met een ooit bekende boektitel te zeggen: 'Moedwil of misverstand ' ?

======================================================================

Lijst van de originele Tricycle-artikelen

    http://www.tricycle.com/blog/10-misconceptions-about-buddhism
  1 http://www.tricycle.com/blog/biggest-misconception-about-buddhism
  2 http://www.tricycle.com/blog/which-mindfulness
  3 http://www.tricycle.com/blog/beggars-can%E2%80%99t-be-choosers
  4 http://www.tricycle.com/blog/killing-name
  5 http://www.tricycle.com/blog/buddhism-philosophy-or-religion
  6 http://www.tricycle.com/blog/god-or-human
  7 http://www.tricycle.com/blog/only-occasional-brothel
  8 http://www.tricycle.com/blog/four-ennobling-truths
  9 http://www.tricycle.com/blog/slow-motion-satori
10 http://www.tricycle.com/blog/one-way-nirvana