Omdat de website van de BOS (en van de BUN uiteraard) er stil over blijft, neem ik in deze blog een bericht over van de site van de RKK (de katholieke 2.42 omroep).
Mijn commentaar:
Nog los van de vraag of het (behoud) technisch kan, de vraag is of de politieke wil er is.
Jammer dat de meeste boeddhisten hun boeddhisme geen religie noemen (voor mij is het wel een religie maar dat vergt een langere beschouwing).
En mijn vraag: verdient het boeddhisme wel dit BOS-behoud, gezien de apathie van onze boeddhisten?
===============================================================================
Update een halfuur na plaatsing:
Ik heb geprobeerd aandacht voor het kamercommissie-debat en deze blog te schenken in een reactie in het BoeddhistischDagblad. Maar dat werkte niet.
===============================================================================
Een citaat dus:
‘ Hilversum (Van onze redactie) 9 december 2012 -
Het Tweede-Kamerlid Gert-Jan Segers (ChristenUnie) heeft geld gevonden in de Mediabegroting om het voortbestaan van de 2.42-omroepen te garanderen. Segers zei dit zaterdagmiddag in het RKK-programma Kruispunt Radio “Er is binnen de begroting ruimte om 14 miljoen elders te besparen en de levensbeschouwelijke omroepen overeind te houden.”
Kwaad
De gehele uitzending van Kruispunt Radio stond in het teken van de kabinetsplannen om de 2.42-omroepen op te heffen per 2016. Mediawoordvoerder van de ChristenUnie Gert-Jan Segers is het niet eens met dit plan: “Je peilt de mate van beschaving door hoe je met kleine minderheden omgaat. De staatssecretaris begrijpt niet wat religie is. Dit plan levert weinig op en doet heel veel kwaad.”
Democratie
“Het is zeer belangrijk om deze omroepen te behouden, het gaat om het wezen van de democratie: minderheden zichtbaar maken.” Maandag zal Segers zijn plannen tijdens het mediadebat met staatssecretaris Dekker toelichten. Segers liet weten dat hij inmiddels met andere partijen over zijn initiatief gesprekken heeft gevoerd.
Prestatieovereenkomst
Segers zal maandag ook voorstellen dat bij een volgende prestatieovereenkomst tussen de publieke omroep en de staatssecretaris religie een zelfde aandachtspunt is als cultuur of sport.
Religie waarborgen
Hoofd RKK Leo Fijen drong aan op de opneming van het thema religie in de volgende prestatie-overeenkomst. “Religie moet gewaarborgd worden als genre, en er moet geoormerkt geld op dat genre worden gezet. Hiermee zorgen we ervoor dat levensbeschouwing lonend is om te programmeren.” ‘
Tot zover dit bericht; bron: hier
Posts tonen met het label BOS. Alle posts tonen
Posts tonen met het label BOS. Alle posts tonen
maandag 10 december 2012
donderdag 6 december 2012
Levensbeschouwelijke omroepen zoals de BOS na 2015 zonder budget
Vandaag heeft staatssecretaris van OC&W aan de Tweede kamer meegedeeld dat als uitwerking van het regeeraccoord de 2.42 omroepen na 2015 geen budget meer krijgen
Dat blijkt uit zijn brief .
Voor de tekst van de betreffende passage: zie onder
Diverse dagbladen en andere media berichten daar over, zie bv de RKK
en OpenBoeddhisme .
Als dit voornemen doorgaat (en ik vermoed dat alleen CDA en CU er bezwaar tegen maken), is dat dan het einde van de BOS?
De RKK heeft in zijn berichtgeving optimistische nog een (kleine) kans: de Mediawet lijkt niet zo gewijzigd te worden dat de 2.42-omroepen helemaal verdwijnen, dat hun licensie zou worden ingetrokken. Ze krijgen ‘alleen’ geen budget meer.
Ook HUMAN ziet deze kleine opening nog.
Van het BOS-front vandaag (nog) geen nieuws, noch op hun website noch via twitter.
Wel is zojuist een gezamenlijk bericht uitgebracht van alle 2.42 omroepen met als titel 'Minderheden monddood gemaakt' .
Voorzover ik het begrijp blijft de eis van het kabinet Rutte 1 bestaan dat de 2.42-omroepen uiterlijk volgend jaar gefuseerd moeten zijn met een andere (niet 2.42-) omroep, zoals bv in het geval van de BOS de VPRO of de NTR.
De vraag is dan of die overnemende (fusie is een te mooi woord) omroepen nog iets van het BOS type programma’s gaat doen vanaf 1 januari 2016 of zelfs al in de jaren daar voor.
Die kans lijkt me klein, zelfs als de NPO daar haar best voor gaat doen.
Bijna nog kleiner lijkt me de kans dat de BOS en haar ‘genootschap op geestelijke grondslag’ de BUN zelfs maar een zinnig deel van het voor continuering nodige budget bij elkaar kunnen krijgen, bv via donaties .
Is dat jammer?
Mijn antwoord is subjectief en persoonlijk:
Het wegvallen van de wekelijke zaterdagmiddag radio-uitzendingen genaamd ‘Hemelsbreed ’ zou ik betreuren.
Maar de televiseprogramma’s heb ik dit jaar – na het lezen van de aankondigingen van de inhoud ervan – nauwelijks meer bekeken: die gingen heel weinig over het boeddhisme in Nederland en ze gingen weinig over de Dharma/Dhamma.
Uit de brief: Betreft uitwerking regeerakkoord Rutte II onderdeel Media
“2. Kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag
(2.42 omroepen)
Door de bezuinigingen wordt het budget van de 2.42 omroepen per 1
januari 2016 op nul gesteld. Consequentie daarvan zou zijn dat de
kerkgenootschappen en de genootschappen op geestelijke grondslag hun
zendtijd zelf moeten financieren. Ik ga op korte termijn met de
genootschappen praten over de wijze waarop zij invulling willen en
kunnen geven aan levensbeschouwelijke programmering. Ongeacht de
uitkomsten van dat gesprek wil ik benadrukken dat levensbeschouwing
onderdeel is van de algemene mediaopdracht en dus geldt als taak voor
alle omroepen en de NTR. Het is van belang dat de NPO zorgt voor een
goede en afgewogen inbedding van de levensbeschouwelijke
programmering in de totale programmering. “
==============================================================================
Update 6 december 16.30 uur:
"Algemeen Directeur Mulder van de BOS: “Het verheugt ons zeer dat opnieuw het belang van levensbeschouwelijke programmering wordt onderstreept. Van vitaal belang is nu vanzelfsprekend wel, dat met het wegvallen van de 2.42 omroepen die levensbeschouwelijke zendtijd en de pluriformiteit daarvan op een andere manier mediawettelijk en financieel wordt verankerd. We kijken uit naar een constructief overleg met de staatssecretaris en de NPO over de uitwerking hiervan.”
Dat blijkt uit zijn brief .
Voor de tekst van de betreffende passage: zie onder
Diverse dagbladen en andere media berichten daar over, zie bv de RKK
en OpenBoeddhisme .
Als dit voornemen doorgaat (en ik vermoed dat alleen CDA en CU er bezwaar tegen maken), is dat dan het einde van de BOS?
De RKK heeft in zijn berichtgeving optimistische nog een (kleine) kans: de Mediawet lijkt niet zo gewijzigd te worden dat de 2.42-omroepen helemaal verdwijnen, dat hun licensie zou worden ingetrokken. Ze krijgen ‘alleen’ geen budget meer.
Ook HUMAN ziet deze kleine opening nog.
Van het BOS-front vandaag (nog) geen nieuws, noch op hun website noch via twitter.
Wel is zojuist een gezamenlijk bericht uitgebracht van alle 2.42 omroepen met als titel 'Minderheden monddood gemaakt' .
Voorzover ik het begrijp blijft de eis van het kabinet Rutte 1 bestaan dat de 2.42-omroepen uiterlijk volgend jaar gefuseerd moeten zijn met een andere (niet 2.42-) omroep, zoals bv in het geval van de BOS de VPRO of de NTR.
De vraag is dan of die overnemende (fusie is een te mooi woord) omroepen nog iets van het BOS type programma’s gaat doen vanaf 1 januari 2016 of zelfs al in de jaren daar voor.
Die kans lijkt me klein, zelfs als de NPO daar haar best voor gaat doen.
Bijna nog kleiner lijkt me de kans dat de BOS en haar ‘genootschap op geestelijke grondslag’ de BUN zelfs maar een zinnig deel van het voor continuering nodige budget bij elkaar kunnen krijgen, bv via donaties .
Is dat jammer?
Mijn antwoord is subjectief en persoonlijk:
Het wegvallen van de wekelijke zaterdagmiddag radio-uitzendingen genaamd ‘Hemelsbreed ’ zou ik betreuren.
Maar de televiseprogramma’s heb ik dit jaar – na het lezen van de aankondigingen van de inhoud ervan – nauwelijks meer bekeken: die gingen heel weinig over het boeddhisme in Nederland en ze gingen weinig over de Dharma/Dhamma.
Uit de brief: Betreft uitwerking regeerakkoord Rutte II onderdeel Media
“2. Kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag
(2.42 omroepen)
Door de bezuinigingen wordt het budget van de 2.42 omroepen per 1
januari 2016 op nul gesteld. Consequentie daarvan zou zijn dat de
kerkgenootschappen en de genootschappen op geestelijke grondslag hun
zendtijd zelf moeten financieren. Ik ga op korte termijn met de
genootschappen praten over de wijze waarop zij invulling willen en
kunnen geven aan levensbeschouwelijke programmering. Ongeacht de
uitkomsten van dat gesprek wil ik benadrukken dat levensbeschouwing
onderdeel is van de algemene mediaopdracht en dus geldt als taak voor
alle omroepen en de NTR. Het is van belang dat de NPO zorgt voor een
goede en afgewogen inbedding van de levensbeschouwelijke
programmering in de totale programmering. “
==============================================================================
Update 6 december 16.30 uur:
"Algemeen Directeur Mulder van de BOS: “Het verheugt ons zeer dat opnieuw het belang van levensbeschouwelijke programmering wordt onderstreept. Van vitaal belang is nu vanzelfsprekend wel, dat met het wegvallen van de 2.42 omroepen die levensbeschouwelijke zendtijd en de pluriformiteit daarvan op een andere manier mediawettelijk en financieel wordt verankerd. We kijken uit naar een constructief overleg met de staatssecretaris en de NPO over de uitwerking hiervan.”
zaterdag 1 december 2012
Boete BUN van Commissariaat voor de Media
Het Commissariaat voor de Media (CvdM) heeft een hoorzitting georganiseerd, te houden in Hilversum op 13 december, over gemaakte bezwaren tegen hun aan de BUN opgelegde straf.
Aan te nemen is dat de BUN, eventueel samen met de BOS, bezwaar heeft gemaakt. Ik heb dat bezwaar nog niet gezien, heb er wel om gevraagd. Het moet wat mij betreft worden gepubliceerd, want de BOS (en daarmee de BUN) is van ons allemaal. Ik denk dat ik naar deze openbare hoorzitting ga.
Al maanden staat op de website van de BUN de mededeling (het fout schrijven van de naam van het CvdM is van het bestuur):
“ Boete BUN van Commissariaat van de media .
Zoals op de ALV van 9 juni jl. bekend is gemaakt en het Boeddhistisch Dagblad op 11 juni heeft gepubliceerd, heeft het Commisariaat van de Media de BUN een boete van 2.500 Euro opgelegd. Ook stelt het CvM dat de BUN € 50.000 moet terugbetalen van de € 81.749 die de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) in 2009 heeft uitgegeven aan een onderzoek naar de omvang van de achterban.
BUN en BOS hebben het Boeddhistisch Dagblad in een gezamenlijke reactie op vragen op 11 juni een verklaring gezonden:
De BUN en BOS hebben inderdaad een sanctiebeschikking ontvangen van het Commissariaat voor de Media. In deze sanctiebeschikking stelt het CvdM zich op het standpunt dat een door de BOS in 2009 uitgevoerd marktonderzoek deels onrechtmatig gefinancierd is. Dit besluit heeft de BUN en BOS zeer verrast: zij kunnen zich niet vinden in de onderbouwing van de beschikking, zullen deze verder juridisch toetsen en onderzoeken en formeel bezwaar aantekenen tegen de beschikking. Gedurende dit proces doen BUN en BOS hieromtrent geen verdere uitspraken anders dan dat conform de delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is van iedere aansprakelijkheid. “
De 'verrassing ' is eigenlijk niet te plaatsen voor wie de geschiedenis van deze sanctie op de website van het CvdM leest (zie hier )
In twaalf punten worden ‘Het verloop van de procedure’ en de ‘Feiten’ op een rijtje gezet.
In totaal telt de ‘Sanctiebeschikking’ 36 punten. De conclusie ervan:
“ E. Besluit
Het Commissariaat:
I. legt de BUN een bestuurlijke boete van € 2.500,- op wegens overtreding van het
bepaalde in artikel 2.153, tweede lid, van de Mediawet 2008;
II. vordert, op grond van artikel 2.177, eerste lid, van de Mediawet 2008, het bedrag
van € 50.000,-, verantwoord als indirecte kosten, terug van de BUN.
Hilversum, 5 juni 2012
COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA ”
Ik denk dat BUN en BOS niet zozeer verrast zijn maar zich in een houdgreep voelen zitten.
Toegeven dat niet de BUN maar de BOS de licensie-aanvraag heeft gedaan kan deze alsnog ongeldig maken.
En meespelen dat de BUN de aanvraag (formeel) heeft gedaan zal het onbegrip waarom de BOS dan het bijbehorende onderzoek uit omroepmiddelen heeft betaald, vergroten: de BUN had het onderzoek, net zo als een aantal andere levensbeschouwelijke organisaties zelf moeten laten doen en betalen.
Voor de rapportage van het onderzoek, uitgevoerd door NIPO/TNS, zie hier .
(De bron is de BOS zelf, men is daar kennelijk vergeten het woord ‘vertrouwelijk’ te verwijderen.)
Interessant is het punt van de ‘vrijwaring’ uit de Delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS.
Dat lijkt me alleen te gelden tussen deze twee, en zal niet derden, zoals het Commissariaat, binden.
De BUN zal de boete van € 2.500 nog wel kunnen betalen, maar de teruggevorderde € 50.000 niet.
Dat geld uit de omroepmiddelen is besteed aan onderzoek om te bepalen hoewel boeddhisten er in Nederland zijn; zo’n 900.000 (inclusief degenen met met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme) kwam er uit, een door de BOS gewenst aantal.
Het accepteren van dit getal zal in de geschiedenis van de BUN achteraf de grootste fout blijken te zijn geweest. Denk ik, want voor mij is hiermee de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland veel schade toegebracht, daarom ben ik er – nog steeds – zo mee bezig.
Tragisch is de overbodigheid van het onderzoek; het Commissariaat heeft het aantal van 900 duizend vrij makkelijk terzijde geschoven en aangenomen dat het aantal boeddhisten zich ergens tussen de 100 duizend en de 400 duizend bevindt. Volgens mij nog een te hoge schatting.
Mag de BOS die € 50.000 betalen omdat ze de BUN moeten ‘vrijwaren’? Als ik een boete krijg wegens te hard rijden, mag iemand anders dat best betalen (in plaats van mij in de cel gaan zitten mag trouwens niet).
Maar uit welk potje moet de BOS dat dan eigenlijk betalen? Niet uit de omroepmiddelen die ze krijgt, want dan begin het circus weer opnieuw.
Ik ben benieuwd, naar het verloop van de hoorzitting, naar de uitspraak (ergens begin 2013 denk ik) en naar de manier waarop betaald gaat worden.
Aan te nemen is dat de BUN, eventueel samen met de BOS, bezwaar heeft gemaakt. Ik heb dat bezwaar nog niet gezien, heb er wel om gevraagd. Het moet wat mij betreft worden gepubliceerd, want de BOS (en daarmee de BUN) is van ons allemaal. Ik denk dat ik naar deze openbare hoorzitting ga.
Al maanden staat op de website van de BUN de mededeling (het fout schrijven van de naam van het CvdM is van het bestuur):
“ Boete BUN van Commissariaat van de media .
Zoals op de ALV van 9 juni jl. bekend is gemaakt en het Boeddhistisch Dagblad op 11 juni heeft gepubliceerd, heeft het Commisariaat van de Media de BUN een boete van 2.500 Euro opgelegd. Ook stelt het CvM dat de BUN € 50.000 moet terugbetalen van de € 81.749 die de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) in 2009 heeft uitgegeven aan een onderzoek naar de omvang van de achterban.
BUN en BOS hebben het Boeddhistisch Dagblad in een gezamenlijke reactie op vragen op 11 juni een verklaring gezonden:
De BUN en BOS hebben inderdaad een sanctiebeschikking ontvangen van het Commissariaat voor de Media. In deze sanctiebeschikking stelt het CvdM zich op het standpunt dat een door de BOS in 2009 uitgevoerd marktonderzoek deels onrechtmatig gefinancierd is. Dit besluit heeft de BUN en BOS zeer verrast: zij kunnen zich niet vinden in de onderbouwing van de beschikking, zullen deze verder juridisch toetsen en onderzoeken en formeel bezwaar aantekenen tegen de beschikking. Gedurende dit proces doen BUN en BOS hieromtrent geen verdere uitspraken anders dan dat conform de delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is van iedere aansprakelijkheid. “
De 'verrassing ' is eigenlijk niet te plaatsen voor wie de geschiedenis van deze sanctie op de website van het CvdM leest (zie hier )
In twaalf punten worden ‘Het verloop van de procedure’ en de ‘Feiten’ op een rijtje gezet.
In totaal telt de ‘Sanctiebeschikking’ 36 punten. De conclusie ervan:
“ E. Besluit
Het Commissariaat:
I. legt de BUN een bestuurlijke boete van € 2.500,- op wegens overtreding van het
bepaalde in artikel 2.153, tweede lid, van de Mediawet 2008;
II. vordert, op grond van artikel 2.177, eerste lid, van de Mediawet 2008, het bedrag
van € 50.000,-, verantwoord als indirecte kosten, terug van de BUN.
Hilversum, 5 juni 2012
COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA ”
Ik denk dat BUN en BOS niet zozeer verrast zijn maar zich in een houdgreep voelen zitten.
Toegeven dat niet de BUN maar de BOS de licensie-aanvraag heeft gedaan kan deze alsnog ongeldig maken.
En meespelen dat de BUN de aanvraag (formeel) heeft gedaan zal het onbegrip waarom de BOS dan het bijbehorende onderzoek uit omroepmiddelen heeft betaald, vergroten: de BUN had het onderzoek, net zo als een aantal andere levensbeschouwelijke organisaties zelf moeten laten doen en betalen.
Voor de rapportage van het onderzoek, uitgevoerd door NIPO/TNS, zie hier .
(De bron is de BOS zelf, men is daar kennelijk vergeten het woord ‘vertrouwelijk’ te verwijderen.)
Interessant is het punt van de ‘vrijwaring’ uit de Delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS.
Dat lijkt me alleen te gelden tussen deze twee, en zal niet derden, zoals het Commissariaat, binden.
De BUN zal de boete van € 2.500 nog wel kunnen betalen, maar de teruggevorderde € 50.000 niet.
Dat geld uit de omroepmiddelen is besteed aan onderzoek om te bepalen hoewel boeddhisten er in Nederland zijn; zo’n 900.000 (inclusief degenen met met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme) kwam er uit, een door de BOS gewenst aantal.
Het accepteren van dit getal zal in de geschiedenis van de BUN achteraf de grootste fout blijken te zijn geweest. Denk ik, want voor mij is hiermee de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland veel schade toegebracht, daarom ben ik er – nog steeds – zo mee bezig.
Tragisch is de overbodigheid van het onderzoek; het Commissariaat heeft het aantal van 900 duizend vrij makkelijk terzijde geschoven en aangenomen dat het aantal boeddhisten zich ergens tussen de 100 duizend en de 400 duizend bevindt. Volgens mij nog een te hoge schatting.
Mag de BOS die € 50.000 betalen omdat ze de BUN moeten ‘vrijwaren’? Als ik een boete krijg wegens te hard rijden, mag iemand anders dat best betalen (in plaats van mij in de cel gaan zitten mag trouwens niet).
Maar uit welk potje moet de BOS dat dan eigenlijk betalen? Niet uit de omroepmiddelen die ze krijgt, want dan begin het circus weer opnieuw.
Ik ben benieuwd, naar het verloop van de hoorzitting, naar de uitspraak (ergens begin 2013 denk ik) en naar de manier waarop betaald gaat worden.
dinsdag 25 september 2012
Bemoeienis op 2.42-omroep
Nawoord (27 september) vooraf
Toen ik de titel formuleerde, dacht ik dat een combinatie van 'invloed op ...' en 'bemoeienis met ...' wel aardig was. Bij nader inzien is het gewoon slecht Nederlands.
In Trouw van vandaag een bericht over de (mogelijke) invloed van de Turkse overheid op de nieuwe aanvrager voor zendtijd waar Moslims op zich recht op hebben maar die ze door onderling geruzie verspeeld leken te hebben; zie hier en hier .
Ik citeer uit Trouw :
‘Dankzij een verleden van interne ruzies is de moslimzendtijd op dit moment al tijdelijk ondergebracht bij de NTR, waarbij moslims geen invloed hebben op de invulling ervan. Mocht het Commissariaat van de Media straks beslissen dat de SZM - de enige aanvrager namens de moslimgemeenschap - zendtijd krijgt dan zou dat veranderen. Van Dijk zit daar niet om te springen: "De NTR moet die zendtijd houden tot haarfijn is uitgezocht hoe het zit met die bemoeienis."
Hij vindt de gang van zaken bij de SZM 'bizar' en benadrukt dat een omroep altijd onafhankelijk zou moeten zijn. "Of in ieder geval zo onafhankelijk mogelijk", vindt PvdA-Kamerlid Van Dam. "Al is het natuurlijk niet helemaal uniek: het Vaticaan heeft ook invloed op de RKK." Niettemin hekelt de PvdA'er de 'iets te lange arm naar de Turken in Nederland en de rest van Europa'. "Dit bericht bevestigt dat het huidige model niet meer van deze tijd is."
In het najaar debatteert de Kamer over een voorstel voor een nieuw model, waarin alle zogeheten 2.42-omroepen moeten gaan samenwerken met hun grotere broer dan wel de NTR. Een 2.42-omroep is een Nederlandse publieke omroep van een kerkgenootschap of een ander genootschap met een geestelijke grondslag, zoals HUMAN, IKON en RKK. Volgens Van Dam hebben de katholieke, protestantse en humanistische omroep over het algemeen hun zaakjes goed voor elkaar, maar hebben de overige omroepen in het verleden problemen gehad met representativiteit, geld en macht. "Daarbij springen de islamitische omroepen het meest in het oog. Door ze onder te brengen bij de NTR los je die problemen hopelijk ook gelijk op." ‘
Let voorop op de door mij vetgemaakte passage. Ik concludeer daaruit dat ook onze Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) onder de ‘overige omroepen’ wordt gerekend volgens Van Dam.
Het zal je maar gezegd worden.
De representativiteit herken ik duidelijk als probleem; over het geld heeft *OpenBoeddhisme* overtuigend geschreven (zie bv hier en hier en hier ).
En ´macht´? Ik zie in en om de BOS alleen maar onmacht.
Hoe zit het nu eigenlijk: gaat de BOS nu fuseren met de VPRO waarbij ze inmiddels (qua huisvesting) ingetrokken zijn of gaan ze naar de NTR, volgens mij de beste oplossing?
De BOS-Boeddhadag (voorheen 'achterbandag') van zaterdag 6 oktober is het perfecte moment om als BOS hierover openheid van zaken te geven aan de achterban.
Toen ik de titel formuleerde, dacht ik dat een combinatie van 'invloed op ...' en 'bemoeienis met ...' wel aardig was. Bij nader inzien is het gewoon slecht Nederlands.
In Trouw van vandaag een bericht over de (mogelijke) invloed van de Turkse overheid op de nieuwe aanvrager voor zendtijd waar Moslims op zich recht op hebben maar die ze door onderling geruzie verspeeld leken te hebben; zie hier en hier .
Ik citeer uit Trouw :
‘Dankzij een verleden van interne ruzies is de moslimzendtijd op dit moment al tijdelijk ondergebracht bij de NTR, waarbij moslims geen invloed hebben op de invulling ervan. Mocht het Commissariaat van de Media straks beslissen dat de SZM - de enige aanvrager namens de moslimgemeenschap - zendtijd krijgt dan zou dat veranderen. Van Dijk zit daar niet om te springen: "De NTR moet die zendtijd houden tot haarfijn is uitgezocht hoe het zit met die bemoeienis."
Hij vindt de gang van zaken bij de SZM 'bizar' en benadrukt dat een omroep altijd onafhankelijk zou moeten zijn. "Of in ieder geval zo onafhankelijk mogelijk", vindt PvdA-Kamerlid Van Dam. "Al is het natuurlijk niet helemaal uniek: het Vaticaan heeft ook invloed op de RKK." Niettemin hekelt de PvdA'er de 'iets te lange arm naar de Turken in Nederland en de rest van Europa'. "Dit bericht bevestigt dat het huidige model niet meer van deze tijd is."
In het najaar debatteert de Kamer over een voorstel voor een nieuw model, waarin alle zogeheten 2.42-omroepen moeten gaan samenwerken met hun grotere broer dan wel de NTR. Een 2.42-omroep is een Nederlandse publieke omroep van een kerkgenootschap of een ander genootschap met een geestelijke grondslag, zoals HUMAN, IKON en RKK. Volgens Van Dam hebben de katholieke, protestantse en humanistische omroep over het algemeen hun zaakjes goed voor elkaar, maar hebben de overige omroepen in het verleden problemen gehad met representativiteit, geld en macht. "Daarbij springen de islamitische omroepen het meest in het oog. Door ze onder te brengen bij de NTR los je die problemen hopelijk ook gelijk op." ‘
Let voorop op de door mij vetgemaakte passage. Ik concludeer daaruit dat ook onze Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) onder de ‘overige omroepen’ wordt gerekend volgens Van Dam.
Het zal je maar gezegd worden.
De representativiteit herken ik duidelijk als probleem; over het geld heeft *OpenBoeddhisme* overtuigend geschreven (zie bv hier en hier en hier ).
En ´macht´? Ik zie in en om de BOS alleen maar onmacht.
Hoe zit het nu eigenlijk: gaat de BOS nu fuseren met de VPRO waarbij ze inmiddels (qua huisvesting) ingetrokken zijn of gaan ze naar de NTR, volgens mij de beste oplossing?
De BOS-Boeddhadag (voorheen 'achterbandag') van zaterdag 6 oktober is het perfecte moment om als BOS hierover openheid van zaken te geven aan de achterban.
zondag 9 september 2012
Hebben tulpen wortels? En andere reacties
Bron : http://speculativenonbuddhism.com/2012/08/24/comfort-food-buddhism/
De afgelopen tijd heb ik op andere blogs en websites een paar keer een reactie op een artikel geplaatst. Omdat deze blog toch een beetje m’n verzameld werk is, neem ik deze hier over.
Hebben tulpen wortels ?
In het BoeddhistischDagblad verscheen een (al eerder gepubliceerde) serie van vier artikelen van de hand van Jacques den Boer onder de titel ‘Tulpenboeddhisme: Hoe het boeddhisme in Nederland wortel heeft geschoten’; zie hier .
Vooral de afsluiting van het vierde deel, genaamd ‘Balans ‘ geeft een geheel andere visie op de huidige stand van zaken in het (georganiseerde) Nederlandse boeddhisme dan de mijne.
Daar schreef ik een stukje over:
“Nu de recycling van de artikelenreeks over het ‘tulpenboeddhisme’ voltooid is, kan mogelijk worden nagedacht over een vervolg er van.
Immers: het laatste deel van dit vierde artikel geeft een onvolledige, selectieve en subjectieve schets van de laatste jaren en zegt niets over de toekomst.
Heeft het tulpenboeddhisme wortel geschoten?
De beeldspraak van de tulp voor Nederland is niet alleen oubollig (bloembollig) maar toont ook haar gebreken: tulpen hebben immers maar heel korte wortels. Zie deze plaatjes. Die plaatjes maakten me weer een beetje vrolijk.
Want ik werd eventjes vrij droevig van een van de laatste concluderende zinnen van den Boer: “door de BUN en de BOS is het boeddhisme de laatste tiental jaren ook officieel zichtbaarder geworden”. Wat is dat voor iets kinderachtigs en onboeddhistisch om prat te gaan op iets ‘officieels’, waarmee bedoeld wordt: DE OVERHEID ZIET ONS ZITTEN ?
Genant is ook dat de belachelijk hoge cijfers kritiekloos worden aangehaald.
Maar belangrijker is de suggestie dat deze – in de ogen van de auteur – positieve ontwikkeling verder gaat. Ik heb op m’n blog al vele malen, met feiten onderbouwd, betoogd dat het boeddhisme in Nederland wel eens een strovuur kan blijken te zijn geweest.
Neutraler gezegd: niemand van ons heeft enig idee of kan een goede voorspelling doen over het boeddhisme in Nederland in bijvoorbeeld het jaar 2025.
Misschien zijn er dan geen tulpen meer maar een paar orchideeën met luchtwortels, een paar stille boeddhisten.”
Nog meer Ritskes
Op de website van de BOS-radio van 21 juli werd aandacht besteed (een knap staaltje marketing) aan het nieuwe boek van Rient Ritskes, met als titel Leer voelen wat je wilt voelen; een vervolg op z´n eerdere boek ´Leer denken wat je wilt denken´, titels die op mijn lachspieren werken.
Ik heb ook bedenkingen, niet zozeer bij de vorm van Zen bij Zen.Nl (die is zover ik weet nogal standaard Zen) maar bij de organisatie waar leerlingen en toekomstige leraren nogal op kosten worden gejaagd.
Vandaar een stuk op de BOS-website; zie hier .
“ Nog meer Ritskes
Een paar suggesties voor toekomstige boeken van Rients Ritskes, eigenaar van de franchise-formule Zen.Nl:
- Leer ruiken wat je wilt ruiken
- Leer zien wat je wilt zien
- Leer horen wat je wilt horen
- Leer aanraken wat je wilt aanraken
- Leer proeven wat je wilt proeven
Misschien kan er worden afgesproken één per jaar.”
Ter verkoming van misverstanden: dit was ironisch bedoeld
Ter informatie. Met anderen noem ik Zen.Nl een francise-organisatie (zie definitie ) met Ritskes als eigenaar. De geldstromen ervan zijn moeilijk te traceren.
Een boeddhistische ´Vriendin´
Ook al de afgelopen zomer is het blog Boeddhamagazine gestart, met min of meer dezelfde redactie als van het kwartaalblad Boeddhamagazine. Site: hier .
De relatie tussen blog en blad is me niet helemaal duidelijk. Is het blog bedoeld als toegangspoort tot het blad of gaat het in de plaats komen van het op den duur verdwijnende tijdschrift?
Na een aarzelend begin verschijnen de laatste weken artikelen met hoge frequentie. Veel ervan doen me denken aan het meest eenvoudig leesbare damesblad ´Vriendin´; vandaar de titel.
Zomaar een reactie op zomaar een artikel in dit magazine, zie hier .
“ Hallo Moniek
'de nieuwe Facebooktimeline in september [is] écht voor iedereen', zeg je
Dan toch alleen voor wie op Facebook is?
Ik niet, ik heb wel een agenda, een papieren, al een jaar of veertig, elk jaar een nieuwe. Handig joh !
Ook een soort timeline, hoewel de echt belangrijke zaken er vaak niet in komen, die kan ik onthouden.
... “
Boeddhisme is meer dan mededogen beoefenen
In een artikel op zijn blog, overgenomen in het BoeddhistischDagblad, schreef (de Vlaamse Chan-boeddhist) Edel Maex het artikel ‘Luisteren naar iemands verdriet leer je in de eerste plaats op je kussen’. Zie hier . (Hier staat ook de reactie van Edel op mijn reactie.)
Dit was voor mij een duidelijk voorbeeld van het (ten onrechte) reduceren van het boeddhisme tot het hebben en beoefenen van compassie (ook wel genoemd mededogen of in het Pali karuna)
Een dankbaar artikel om op te reageren:
“Beste Edel
Je stelt “het Grote Mededogen is de essentie van de meditatie. … Mededogen is het motief, de praktijk en de vrucht van de meditatie” en bedoelt meer specifiek: het enig juiste motief, de enig juiste praktijk en de enig juiste vrucht”.
Ik ben zo vrij het daar niet mee eens te zijn. En dat nog los van het feit dat mededogen in laatste instantie helemaal geen essentie heeft.
Je stelt ‘mededogen als motief’ tegenover zelf-disciplinering vanwege “er is iets mis met mij” en doet alsof er geen andere denkbare motieven zijn waarvan de juistheid onderzocht zou kunnen worden.
In het vroege boeddhisme, dat van de Pali Canon, en dus ook in de vipassana speelt mededogen helemaal niet zo’n centrale rol. Wel in de metta- en karuna-meditatie maar dat is een andere meditatie-vorm.
Het motief (althans zoals ik het begrepen heb en zoals het voor mij centraal staat) is het doorgronden van de realiteit en dan kom ik bij termen als niet-zelf, onbestendigheid en leegt.
En dat is heel wat anders dan discipline als doel (als middel moet het wel, een beetje).
Je zou kunnen zeggen dat mededogen een heilzaam bij-effect is van deze meditatie omdat het verdwijnen van haat, begeert en onwetendheid bijna automatisch tot het hebben van compassie met al het leven leidt.
Misschien is dit wel meer de meditatie van en voor mensen met een calvinistische achtergrond terwijl wat jij beschrijft nogal goed valt bij mensen met een katholieke achtergrond (in de zin van jeugd)."
Hier herken ik mij niet in
Medio juni verscheen een artikel in *OpenBoeddhisme* van Marijke Lassche. Zie hier .
In het BoeddhistischDagblad een dag later (een mooi voorbeeld van ‘paticca samuppada’ werd een reactie van BOS-directeur Gertjan Mulder opgenomen. Een citaat:
“Er is geen sprake van dat de zendmachtiging van de Boeddhistische Omroep Stichting (BOS) gevaar loopt te worden ingetrokken. Dat zegt algemeen directeur Gertjan Mulder van deze omroep in een reactie op de oproep van de socioloog Marijke Lassche, gisteren in het digitale magazine ‘Open boeddhisme’. Zij wil middels een petitie onder boeddhistische organisaties en ongebonden boeddhisten het voortbestaan van de BOS veilig stellen en orde in een volgens haar aanwezige chaos scheppen.
Mulder zegt desgevraagd in een reactie aan het Boeddhistisch Dagblad zich niet te herkennen in de verwijten en bezorgdheid van Lassche. ‘De zendmachtiging loopt om de redenen die zij aanvoert geen enkel gevaar. “
In mijn reactie hierop doe ik een voorspelling. Omdat ik benieuwd ben of deze uit gaat komen, neem ik deze hier op:
“Er zijn volgens mij drie manieren waarop de zendmachtiging van de BUN, uitbesteed aan de BOS (want Gertjan Mulder zegt [het] hier niet helemaal correct), gevaar loopt:
1. Het Commissariaat voor de Media (en eventueel vervolgens de rechter) verwerpt de verdediging dat de BUN geheel is gevrijwaard voor wat de BOS doet. Dan moet de BUN € 52.500 betalen en dat kan ze niet, dus gaat ze failliet. Waarmee de BOS noodgedwongen stopt.
2. De BUN en de BOS zijn gedwongen de ‘Delegatieovereenkomst’ waarin die ‘vrijwaring’ opgenomen is, uit te leggen op een manier waarvan het Commissariaat concludeert dat niet de BUN maar de BOS in 2009 de aanvraag voor de zendmachtiging heeft gedaan. Dat is in strijd met de Mediawet en dan is de vergunning alsnog ongeldig.
3. Het Commissariaat concludeert dat de ‘Delegatieovereenkomst’ in strijd is met de Mediawet en vernietigt deze regeling; er is een grote kans dat er daarna een onontwarbaar conflict tussen BUN en BOS ontstaat, te vergelijken met die waardoor de Moslimomroep verleden jaar verdween.”
Boeddhisme zonder hocus pocus, maar toch transcendent?
Een van de eerste artikelen (januari dit jaar) in *OpenBoeddhisme* ; zie hier is van de filosoof Owen Flanagan.
Ik had de eer de eerste lezersreactie in dit nieuwe journalistieke webmagazine (ook wel genoemd ‘blog’) te plaatsen:
“Als ik Flanagan goed begrijp gaat hij verder dan de redactie meent en zegt hij gewoon dat een seculier boeddhisme wenselijk en haalbaar is. Sommige mensen kunnen zonder in cognitieve dissonantie te vallen (of zonder dat te merken) een seculier boeddhisme, als een practische levensfilosofie voor zichzelf construeren: zonder ‘hocus pocus’ zoals de redactie samenvat.
Hoewel Flanagan de term religie niet gebruikt, ook niet in z’n boek The Bodhisattva’s Brain, kan zijn boeddhisme beslist geen religie genoemd worden. Dat mag. Toch is de vraag interessant of een religie zoals boeddhisme wel mogelijk is zonder hocus pocus? En, omgekeerd, is het zinnig een filosofie zonder religieuze dimensie nog ‘boeddhisme’ te noemen?
Waarom vind ik dit nu juist in • open boeddhisme • zo interessant? Om twee redenen. De eerste is het een paar dagen eerder verschenen bericht ‘VU start bachelor en master boeddhisme’ waarin Jonathan Silk wordt geciteerd over de weigering van velen het boeddhisme als religie te beschouwen. Volgens Silk noemen zij het boeddhisme ten onrechte een filosofie of levensstijl. Ik vrees dat Flanagan deze Silk-route niet heeft genomen.
De tweede reden is dat definities van ‘religie’ bijna altijd is opgenomen dat (het beoefenen van een) ‘religie’ ook een groepsgebeuren is De benadering van Flanagan past wel in de geïndividualiseerde cultuur die op dit moment domineert, maar creëert in mijn ogen niet de beste van alle mogelijke werelden. Deze schaduwkant lijkt me het vermelden waard.
Samenvattend: het is interessant of een boeddhisme denkbaar is zonder ‘hocus pocus’ maar met een sociale en metafysische, transcendente dimensie.
Flanagan zegt in zijn essay dat een genaturaliseerd boeddhisme, mocht dit bestaanbaar zijn, verenigbaar is met de neodarwinistische evolutietheorie en het wetenschappelijk materialisme. Dat vind ik niet zo’n verdienste, dat zou het pas zijn als een niet-(volledig-)genaturaliseerd boeddhisme – zoals ik dat zelf voorsta – dat ook is.”
dinsdag 28 augustus 2012
Een boeddhistische meetlat voor politieke partijen? Boeddhisme en humanisme vergeleken
In het dagblad Trouw vandaag een artikel over de programma's van de politieke partijen langs 'de humanistische meetlat', uitgevoerd door het Humanistisch Verbond; zie hier .
Dat roept natuurlijk de vraag op of er ook zoiets als een boeddhistische meetlat bestaat of kan worden ontwikkeld? Zelfs over de vraag wie daartoe bevoegd zou zijn, zouden we al niet eens worden; anders gezegd: niemand kan dat.
Toch valt er, in het verlengde van m'n vorige blog (Stemmen boeddhisten wijzer?) wel iets over te zeggen.
Ik wil echter iets anders doen: nagaan of de humanistische meetlat ook boeddhistisch genoeg is? Er wordt immers soms gezegd dat boeddhisme en humanisme nogal verwante levcensbeschouwingen zijn.
Hoewel de kop boven deze blog (boeddhisme en humanisme) belachtelijk pretentieus is, wil ik toch de 'humanistische meetlat' zelf eens proberen te meten.
Op elk van de standpunten van de Humanistische Alliantie geef ik wat (persoonlijk) kommentaar:
Fundamentele vrijheden: het boeddhisme benadrukt juist de (bijna existentiële) onvrijheid;
Een menselijke economie: zeker, en vergeet de andere levende wezens niet;
Europa van waarden en democratie: het zal wel;
Scheiding van kerk en staat: zou wel moeten maar is boeddhisme niet altijd zo goed in;
Gelijke rechten: hierin is het nogal patriarchale boeddhisme vatbaar voor verbetering;
Duurzaam in woord en daad: helemaal mee eens;
Medisch-ethische zelfbeschikking: hier kunnen de wegen wel eens behoorlijk uiteen lopen;
Menswaardit vreemdelingen- en asielbeleid: helemaal mee eens;
Privacy-bescherming: helemaal mee eens;
Echte zorg: dit standspunt begrijp ik niet, vermoedelijk wel mee eens;
Creatief burgerschap: vermoedelijk niet een boeddhistische prioriteit;
Onderwijs als fundament: fundament van wat? Veel boeddhisten houden (helaas) niet van leren;
Ontwikkelingssamenwerking: helemaal mee eens.
Ondanks mijn sympathie voor het humanisme en voor de hier genoemde standpunten zit er toch wel een behoorlijk verschil tussen deze standpunten en die van de meeste boeddhistische tradities.
Ik denk dat we verschil het best te kunnen typeren met behulp van de stelling:
In het boeddhisme is de mens niet de maat van alle dingen.
Wat ik me afvraag: stel nou dat de BOS onderdeel wordt van de omroep VPRO-HUMAN; de (politiek-levensbeschouwelijke) standpunten van VPRO en HUMAN liggen vermoedelijk dicht bij elkaar, maar hoe moet de BOS zich hier positioneren? Toch niet neutraal?
O ja, hun conclusie: “Mensen hebben verantwoordelijkheid voor hun eigen leven én voor de samenleving als geheel. En mensen zijn niet alleen rationeel, ze zijn niet louter economische wezens. Ze zijn ook emotie, ervaring, beleving en tot heel veel in staat, als ze daarin worden gevoed door goed onderwijs, kunst en cultuur en goede zorg. Die visie zien we bij GroenLinks en D66, iets minder bij de PvdA en veel minder bij de VVD. Het programma van het CDA was op dit punt lastig in te delen, met dat programma kun je alle kanten op."
De Partij voor de Dieren had ik hier ook verwacht, en Mens en Spirit ook enigszins.
Samenvattend:
Een boeddhistische meetlat is vermoedelijk van elastieke aard, boeddhisten zijn vermoedelijk (althans de meeste, ik ken een paar uitzonderingen) minder materialistisch dan de gemiddelde Nederlandse kiezer. Inderdaad: het zijn net mensen.
Dat roept natuurlijk de vraag op of er ook zoiets als een boeddhistische meetlat bestaat of kan worden ontwikkeld? Zelfs over de vraag wie daartoe bevoegd zou zijn, zouden we al niet eens worden; anders gezegd: niemand kan dat.
Toch valt er, in het verlengde van m'n vorige blog (Stemmen boeddhisten wijzer?) wel iets over te zeggen.
Ik wil echter iets anders doen: nagaan of de humanistische meetlat ook boeddhistisch genoeg is? Er wordt immers soms gezegd dat boeddhisme en humanisme nogal verwante levcensbeschouwingen zijn.
Hoewel de kop boven deze blog (boeddhisme en humanisme) belachtelijk pretentieus is, wil ik toch de 'humanistische meetlat' zelf eens proberen te meten.
Op elk van de standpunten van de Humanistische Alliantie geef ik wat (persoonlijk) kommentaar:
Fundamentele vrijheden: het boeddhisme benadrukt juist de (bijna existentiële) onvrijheid;
Een menselijke economie: zeker, en vergeet de andere levende wezens niet;
Europa van waarden en democratie: het zal wel;
Scheiding van kerk en staat: zou wel moeten maar is boeddhisme niet altijd zo goed in;
Gelijke rechten: hierin is het nogal patriarchale boeddhisme vatbaar voor verbetering;
Duurzaam in woord en daad: helemaal mee eens;
Medisch-ethische zelfbeschikking: hier kunnen de wegen wel eens behoorlijk uiteen lopen;
Menswaardit vreemdelingen- en asielbeleid: helemaal mee eens;
Privacy-bescherming: helemaal mee eens;
Echte zorg: dit standspunt begrijp ik niet, vermoedelijk wel mee eens;
Creatief burgerschap: vermoedelijk niet een boeddhistische prioriteit;
Onderwijs als fundament: fundament van wat? Veel boeddhisten houden (helaas) niet van leren;
Ontwikkelingssamenwerking: helemaal mee eens.
Ondanks mijn sympathie voor het humanisme en voor de hier genoemde standpunten zit er toch wel een behoorlijk verschil tussen deze standpunten en die van de meeste boeddhistische tradities.
Ik denk dat we verschil het best te kunnen typeren met behulp van de stelling:
In het boeddhisme is de mens niet de maat van alle dingen.
Wat ik me afvraag: stel nou dat de BOS onderdeel wordt van de omroep VPRO-HUMAN; de (politiek-levensbeschouwelijke) standpunten van VPRO en HUMAN liggen vermoedelijk dicht bij elkaar, maar hoe moet de BOS zich hier positioneren? Toch niet neutraal?
O ja, hun conclusie: “Mensen hebben verantwoordelijkheid voor hun eigen leven én voor de samenleving als geheel. En mensen zijn niet alleen rationeel, ze zijn niet louter economische wezens. Ze zijn ook emotie, ervaring, beleving en tot heel veel in staat, als ze daarin worden gevoed door goed onderwijs, kunst en cultuur en goede zorg. Die visie zien we bij GroenLinks en D66, iets minder bij de PvdA en veel minder bij de VVD. Het programma van het CDA was op dit punt lastig in te delen, met dat programma kun je alle kanten op."
De Partij voor de Dieren had ik hier ook verwacht, en Mens en Spirit ook enigszins.
Samenvattend:
Een boeddhistische meetlat is vermoedelijk van elastieke aard, boeddhisten zijn vermoedelijk (althans de meeste, ik ken een paar uitzonderingen) minder materialistisch dan de gemiddelde Nederlandse kiezer. Inderdaad: het zijn net mensen.
vrijdag 3 augustus 2012
Verknoei nooit een goede crisis - de BUN een jaar later
'Never waste a good crisis' is een favoriete uitdrukking van ekonomen waar ook boeddhisten hun voordeel mee kunnen doen.
'Verknoeien'of 'verspillen' is het de crisis te ontkennen of zo snel mogelijk tot ad-hoc-oplossingen overgaan waarmee symptomen van de crisis lijken te verdwijnen.
Het is bij een goeie crisis dus zaak niet gelijk te proberen, de crisis op te lossen maar haar te laten 'rijpen' en te observeren wat eigenlijk de aard van de crisis is, wat de achterliggende oorzaken zijn (en wat alleen maar lokale of tijdelijke kleuring geeft)
Een – achteraf gezien noodzakelijke – structurele verandering kan het gevolg van zo´n gerijpte crisis zijn.
Het toepassen van dit principe kan op in de eerste plaats op het persoonlijke vlak, bij een spirituele-, een zingevingscrisis of bij een mentale of fysieke.
Maar het kan ook goed toegepast worden op boeddhistische organisaties.
Op een sangha in crisis.
Of op de BUN. Laat ik het daar eens over hebben.
DE BUN, EEN JAAR LATER
Nu een jaar geleden, op zaterdag 6 augustus 2011, vond er een tweede opeenvolgende dramatische ledenvergadering plaats, in Amsterdam (het is trouwens opvallend dat de gevestigde orde van de BUN en de verdedigende sangha's ervan zich vooral in Amsterdam bevinden de oppositie overwegend Rotterdamse wortels heeft)
De eerste, ook in Amsterdam, was op 11 juni.
Zie voor de geschiedenis *Openboeddhisme*, bijvoorbeeld openboeddhisme.nl/?p=3462
Het ging niet alleen om een motie van wantrouwen richting voorzitter (en zijn trawanten); het ging eerst en vooral om de BOS en de BZI, dochters van de BUN die als tovenaarsleerlingen niet meer in de hand te houden waren door de amateurs in het BUN-bestuur.
Deze gebeurtenissen en de verziekte onderlinge verhoudingen kunnen zonder overdrijven een crisis in de BUN genoemd worden.
Een grotendeels ontkende crisis.
Een Lotus bloem
Er kwam een werkgroep (die zich De Lotus Bloem noemde) waarin de gevestigenden zitting namen, een paar ietwat meer onafhankelijke leden kwamen uit sangha's die ook niet anders dan gevestigd genoemd kunnen worden.
De eerste oplossing van deze werkgroep, in een rapport dat in oktober 2011 uitkwam, was vooral het benoemen van zondebokken
De tweede oplossing , in het eindrapport uit mei 2012, kwam vooral met procedurele oplossingen
Helaas heeft de werkgroep nauwelijks de functie van reconciliation toegepast, zoals in Zuid-Afrika na het eind van de Apartheid en de komst van Nelson Mandela succesvol en helend heeft gewerkt. Zie daarvoor hier.
Zoiets zou ook de BUN hebben gepast, nu zaten alleen de vriendjes in de werkgroep.
Ook de juridische oorzaak van de problematiek, de 'delegatieovereenkomst' van de BUN met de BOS en met de BZI, werd niet heroverwogen.
Twee voorstellen van de werkgroep hebben nog de meeste aandacht getrokken (relatief dan):
- Het toevoegen van een 'Raad van Leraren' aan de BUN; zinnig hoewel een 'ethische commissie' een beter gremium zou zijn.
- De mededeling dat er in november een groepje mensen komt dat kan bekijken of en hoe de zogeheten ongebonden of ongeorganiseerde boeddhist bij de BUN betrokken kan worden. Ik heb me in het verleden wel eens als woordvoerder van dit soort boeddhist opgeworpen, maar van dit voorstel heb ik al gezegd: te laat en te weinig, mij niet gezien.
En hoe gaat het nu ?
Ondertussen is er in de relatie met BOS en BZI niets veranderd. Deze dochters gaan nog steeds hun eigen gang. De BZI heeft een overeenkomst met de VU gesloten waar de BUN-leden niet van op de hoogte is gesteld. Ook de relatie tussen BOS en de ledenomroep VPRO is onduidelijk, of is die veranderd sinds de BOS vreemd is gegaan met de VARA? Zie de aankondiging “BOS en VARA nemen deel in grootste Nederlandse natuurfilm” .
Een herkansing ?
Misschien heeft de BUN wel het geluk dat er de komende maanden een tweede en misschien zelfs een derde crisis gaat komen:
EEN 'VERRASSEND' BESLUIT VAN HET COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA
Op 6 juni j.l. nam het Commissariaat voor de Media een zogeheten sanctiebesluit omdat ten onrechte het omroepbudget (door de BOS weliswaar maar de BUN is daarvoor verantwoordelijk) is besteed voor een onderzoek waaruit zou moeten blijken dat er heel veel boeddhisten in Nederland zijn.
Een bedrag van E 50.000 werd teruggevorderd van de BUN terwijl bovendien de BUN een boete van E 2.500 dient te betalen, een bevoegdheid die het Commissariaat heeft. Zie voor het hele besluit (formeel genaamd “Sanctiebesluit van het Commissariaat voor de Media betreffende overtreding van artikel 2.153, tweede lid, van de Mediawet 2008, door de Boeddhistische Unie Nederland”). hier .
In het BoeddhistischDagblad een week later reageerden BUN en BOS:
"BUN en BOS hebben het Boeddhistisch Dagblad in een gezamenlijke reactie op vragen op 11 juni een verklaring gezonden:
De BUN en BOS hebben inderdaad een sanctiebeschikking ontvangen van het Commissariaat voor de Media. In deze sanctiebeschikking stelt het CvdM zich op het standpunt dat een door de BOS in 2009 uitgevoerd marktonderzoek deels onrechtmatig gefinancierd is. Dit besluit heeft de BUN en BOS zeer verrast: zij kunnen zich niet vinden in de onderbouwing van de beschikking, zullen deze verder juridisch toetsen en onderzoeken en formeel bezwaar aantekenen tegen de beschikking. Gedurende dit proces doen BUN en BOS hieromtrent geen verdere uitspraken anders dan dat conform de delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is van iedere aansprakelijkheid. "
Opmerking: die ‘vrijwaring’ uit de ‘delegatieovereenkomst’ (zie hier ) heeft zover ik heb begrepen alleen betrekking op de omgang van BUN en BOS met elkaar, voor derden heeft hij geen betekenis.
Een pro forma bezwaar zonder schorsende werking
Erg overtuigend is die juridische activiteit tot nu toe niet. In ieder geval blijkt uit een WOB-verzoek dat ik bij het Commissariaat heb gedaan dat de juridische toetsing kennelijk nog niet tot inhoudelijke resultaten heeft geleid. Er is slechts een pro forma bezwaar ingediend. Tot half oktober kan dit nog inhoudelijk bezwaar worden ingevuld.
Verder vernam ik dat in het algemeen het maken van bezwaar geen schorsende werking heeft. Dus moet (binnenkort) de BUN betalen. Of de BOS dat namens de BUN mag doen, weet ik niet; het mag niet uit omroepmiddelen dus kan de BOS-directeur het alleen uit het kapitaal van zijn Stichting Vrienden van de BOS betalen en dat strookt niet met de doelstelling van die stichting (zie *Openboeddhisme* hierover).
In juni schreef ik hierover in m'n blog dat er drie manieren zijn waarop de zendmachtiging van de BUN (en dus het bestaan van de BOS) gevaar loopt door deze in mijn ogen terechte actie van het Commissariaat waarvoor ik het BUN-bestuur overigens al in 2010 heb gewaarschuwd. Van de 'verrassing' van BUN en BOS over het sanctiebesluit van het Commissariaat begrijp ik dan ook niets.
Een openbare hoorzitting in Hilversum
Wanneer zal deze crisis gerijpt zijn? Mogelijk als het Commissariaat na een hoorzitting haar besluit herbevestigt, ergens dit najaar denk ik. Deze hoorzittingen zijn trouwens in het algemeen openbaar, dus een goed boeddhistisch journalist/blogger kan er heen.
DE EVALUATIE VAN DE ERKENDE BUN ALS ZENDENDE INSTANTIE
De volgende crisis-mogelijkheid voor de BUN is de evaluatie van de BUN (en haar dochter de BZI) door het KASKI en het besluit van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie dat daarop gebaseerd zal zijn.
Steeds duidelijker wordt dat het bepaald geen gelopen race is, ik krijg tenminste allerlei signalen dat de evaluatie tamelijk negatief zal uitpakken.
Of het ministerie van Veiligheid en Justitie de harde maar logische conclusie zal durven te trekken om de 'erkenning' van de BUN te beeindigen is niet vanzelfsprekend. Want een negatieve evaluatie van de BUN is tegelijk een negatieve evaluatie van de DGV van Justitie die ruim drie jaar geleden veel te makkelijk en gretig de BUN heeft erkend.
Gefantaseerd wordt over een tussenoplossing, bv van verlenging van de tijdelijke erkenning voor nog een paar jaar (totdat de crisis van de BUN voorbij is?)
Mogelijk gecombineerd met het niet geheel vrijwillige vertrek van het HBGV.
Wat gaat de staatssecretaris doen?
Deze halve oplossing lijkt me niet te passen bij staatssecretaris Fred Teeven, vooral als die te horen krijgt dat er gewoon BGV gegeven kan worden zonder een erkende BUN.
Niettemin: bij het beeindigen van de erkenning brokkelt weer een stukje van het bestaansrecht van de BUN af.
Ook deze mogelijke crisis kan dit najaar manifest worden
Wat zal Teeven nog demissionairder dan nu na de verkiezingen van 12 september, gaan doen?
En hoe wijs zullen de leden van de BUN daarop gaan reageren?
Kortom: wordt vervolgd.
'Verknoeien'of 'verspillen' is het de crisis te ontkennen of zo snel mogelijk tot ad-hoc-oplossingen overgaan waarmee symptomen van de crisis lijken te verdwijnen.
Het is bij een goeie crisis dus zaak niet gelijk te proberen, de crisis op te lossen maar haar te laten 'rijpen' en te observeren wat eigenlijk de aard van de crisis is, wat de achterliggende oorzaken zijn (en wat alleen maar lokale of tijdelijke kleuring geeft)
Een – achteraf gezien noodzakelijke – structurele verandering kan het gevolg van zo´n gerijpte crisis zijn.
Het toepassen van dit principe kan op in de eerste plaats op het persoonlijke vlak, bij een spirituele-, een zingevingscrisis of bij een mentale of fysieke.
Maar het kan ook goed toegepast worden op boeddhistische organisaties.
Op een sangha in crisis.
Of op de BUN. Laat ik het daar eens over hebben.
DE BUN, EEN JAAR LATER
Nu een jaar geleden, op zaterdag 6 augustus 2011, vond er een tweede opeenvolgende dramatische ledenvergadering plaats, in Amsterdam (het is trouwens opvallend dat de gevestigde orde van de BUN en de verdedigende sangha's ervan zich vooral in Amsterdam bevinden de oppositie overwegend Rotterdamse wortels heeft)
De eerste, ook in Amsterdam, was op 11 juni.
Zie voor de geschiedenis *Openboeddhisme*, bijvoorbeeld openboeddhisme.nl/?p=3462
Het ging niet alleen om een motie van wantrouwen richting voorzitter (en zijn trawanten); het ging eerst en vooral om de BOS en de BZI, dochters van de BUN die als tovenaarsleerlingen niet meer in de hand te houden waren door de amateurs in het BUN-bestuur.
Deze gebeurtenissen en de verziekte onderlinge verhoudingen kunnen zonder overdrijven een crisis in de BUN genoemd worden.
Een grotendeels ontkende crisis.
Een Lotus bloem
Er kwam een werkgroep (die zich De Lotus Bloem noemde) waarin de gevestigenden zitting namen, een paar ietwat meer onafhankelijke leden kwamen uit sangha's die ook niet anders dan gevestigd genoemd kunnen worden.
De eerste oplossing van deze werkgroep, in een rapport dat in oktober 2011 uitkwam, was vooral het benoemen van zondebokken
De tweede oplossing , in het eindrapport uit mei 2012, kwam vooral met procedurele oplossingen
Helaas heeft de werkgroep nauwelijks de functie van reconciliation toegepast, zoals in Zuid-Afrika na het eind van de Apartheid en de komst van Nelson Mandela succesvol en helend heeft gewerkt. Zie daarvoor hier.
Zoiets zou ook de BUN hebben gepast, nu zaten alleen de vriendjes in de werkgroep.
Ook de juridische oorzaak van de problematiek, de 'delegatieovereenkomst' van de BUN met de BOS en met de BZI, werd niet heroverwogen.
Twee voorstellen van de werkgroep hebben nog de meeste aandacht getrokken (relatief dan):
- Het toevoegen van een 'Raad van Leraren' aan de BUN; zinnig hoewel een 'ethische commissie' een beter gremium zou zijn.
- De mededeling dat er in november een groepje mensen komt dat kan bekijken of en hoe de zogeheten ongebonden of ongeorganiseerde boeddhist bij de BUN betrokken kan worden. Ik heb me in het verleden wel eens als woordvoerder van dit soort boeddhist opgeworpen, maar van dit voorstel heb ik al gezegd: te laat en te weinig, mij niet gezien.
En hoe gaat het nu ?
Ondertussen is er in de relatie met BOS en BZI niets veranderd. Deze dochters gaan nog steeds hun eigen gang. De BZI heeft een overeenkomst met de VU gesloten waar de BUN-leden niet van op de hoogte is gesteld. Ook de relatie tussen BOS en de ledenomroep VPRO is onduidelijk, of is die veranderd sinds de BOS vreemd is gegaan met de VARA? Zie de aankondiging “BOS en VARA nemen deel in grootste Nederlandse natuurfilm” .
Een herkansing ?
Misschien heeft de BUN wel het geluk dat er de komende maanden een tweede en misschien zelfs een derde crisis gaat komen:
EEN 'VERRASSEND' BESLUIT VAN HET COMMISSARIAAT VOOR DE MEDIA
Op 6 juni j.l. nam het Commissariaat voor de Media een zogeheten sanctiebesluit omdat ten onrechte het omroepbudget (door de BOS weliswaar maar de BUN is daarvoor verantwoordelijk) is besteed voor een onderzoek waaruit zou moeten blijken dat er heel veel boeddhisten in Nederland zijn.
Een bedrag van E 50.000 werd teruggevorderd van de BUN terwijl bovendien de BUN een boete van E 2.500 dient te betalen, een bevoegdheid die het Commissariaat heeft. Zie voor het hele besluit (formeel genaamd “Sanctiebesluit van het Commissariaat voor de Media betreffende overtreding van artikel 2.153, tweede lid, van de Mediawet 2008, door de Boeddhistische Unie Nederland”). hier .
In het BoeddhistischDagblad een week later reageerden BUN en BOS:
"BUN en BOS hebben het Boeddhistisch Dagblad in een gezamenlijke reactie op vragen op 11 juni een verklaring gezonden:
De BUN en BOS hebben inderdaad een sanctiebeschikking ontvangen van het Commissariaat voor de Media. In deze sanctiebeschikking stelt het CvdM zich op het standpunt dat een door de BOS in 2009 uitgevoerd marktonderzoek deels onrechtmatig gefinancierd is. Dit besluit heeft de BUN en BOS zeer verrast: zij kunnen zich niet vinden in de onderbouwing van de beschikking, zullen deze verder juridisch toetsen en onderzoeken en formeel bezwaar aantekenen tegen de beschikking. Gedurende dit proces doen BUN en BOS hieromtrent geen verdere uitspraken anders dan dat conform de delegatieovereenkomst tussen BUN en BOS de eerste gevrijwaard is van iedere aansprakelijkheid. "
Opmerking: die ‘vrijwaring’ uit de ‘delegatieovereenkomst’ (zie hier ) heeft zover ik heb begrepen alleen betrekking op de omgang van BUN en BOS met elkaar, voor derden heeft hij geen betekenis.
Een pro forma bezwaar zonder schorsende werking
Erg overtuigend is die juridische activiteit tot nu toe niet. In ieder geval blijkt uit een WOB-verzoek dat ik bij het Commissariaat heb gedaan dat de juridische toetsing kennelijk nog niet tot inhoudelijke resultaten heeft geleid. Er is slechts een pro forma bezwaar ingediend. Tot half oktober kan dit nog inhoudelijk bezwaar worden ingevuld.
Verder vernam ik dat in het algemeen het maken van bezwaar geen schorsende werking heeft. Dus moet (binnenkort) de BUN betalen. Of de BOS dat namens de BUN mag doen, weet ik niet; het mag niet uit omroepmiddelen dus kan de BOS-directeur het alleen uit het kapitaal van zijn Stichting Vrienden van de BOS betalen en dat strookt niet met de doelstelling van die stichting (zie *Openboeddhisme* hierover).
In juni schreef ik hierover in m'n blog dat er drie manieren zijn waarop de zendmachtiging van de BUN (en dus het bestaan van de BOS) gevaar loopt door deze in mijn ogen terechte actie van het Commissariaat waarvoor ik het BUN-bestuur overigens al in 2010 heb gewaarschuwd. Van de 'verrassing' van BUN en BOS over het sanctiebesluit van het Commissariaat begrijp ik dan ook niets.
Een openbare hoorzitting in Hilversum
Wanneer zal deze crisis gerijpt zijn? Mogelijk als het Commissariaat na een hoorzitting haar besluit herbevestigt, ergens dit najaar denk ik. Deze hoorzittingen zijn trouwens in het algemeen openbaar, dus een goed boeddhistisch journalist/blogger kan er heen.
DE EVALUATIE VAN DE ERKENDE BUN ALS ZENDENDE INSTANTIE
De volgende crisis-mogelijkheid voor de BUN is de evaluatie van de BUN (en haar dochter de BZI) door het KASKI en het besluit van de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie dat daarop gebaseerd zal zijn.
Steeds duidelijker wordt dat het bepaald geen gelopen race is, ik krijg tenminste allerlei signalen dat de evaluatie tamelijk negatief zal uitpakken.
Of het ministerie van Veiligheid en Justitie de harde maar logische conclusie zal durven te trekken om de 'erkenning' van de BUN te beeindigen is niet vanzelfsprekend. Want een negatieve evaluatie van de BUN is tegelijk een negatieve evaluatie van de DGV van Justitie die ruim drie jaar geleden veel te makkelijk en gretig de BUN heeft erkend.
Gefantaseerd wordt over een tussenoplossing, bv van verlenging van de tijdelijke erkenning voor nog een paar jaar (totdat de crisis van de BUN voorbij is?)
Mogelijk gecombineerd met het niet geheel vrijwillige vertrek van het HBGV.
Wat gaat de staatssecretaris doen?
Deze halve oplossing lijkt me niet te passen bij staatssecretaris Fred Teeven, vooral als die te horen krijgt dat er gewoon BGV gegeven kan worden zonder een erkende BUN.
Niettemin: bij het beeindigen van de erkenning brokkelt weer een stukje van het bestaansrecht van de BUN af.
Ook deze mogelijke crisis kan dit najaar manifest worden
Wat zal Teeven nog demissionairder dan nu na de verkiezingen van 12 september, gaan doen?
En hoe wijs zullen de leden van de BUN daarop gaan reageren?
Kortom: wordt vervolgd.
vrijdag 15 juni 2012
Conflict BUN – BOS òòk een cultuurstrijd
De afgelopen week werden we opgeschrikt door de mededeling dat het Commissariaat voor de Media (CvdM) € 50.000 terugvordert van de BUN. Een ingewikkeld verhaal, onder andere omdat de BUN nooit geld van het CvdM heeft gehad.
De BOS echter wel, als ‘dochter’ van de BUN, die heeft geld gehad om programma’s te maken en uit te zenden.
De BOS heeft een deel van dat geld uitgegeven om in 2009 uit te laten zoeken hoeveel boeddhisten of mensen met daadwerkelijke affiniteit met het boeddhisme er zijn, wat hun achtergronden en wensen zijn.
De BOS heeft dat onderzoek uit laten voeren vooral ten behoeve van een aanvraag voor een omroeplicensie voor de periode 2010-2015.
Een aanvraag – en nu komt het – namens de BUN gedaan want die is in de Mediawet en de regelgeving die daarvan afgeleid is, het religieuze genootschap dat een artikel 2.42-licensie kan krijgen.
De BOS had geen omroepgeld aan een onderzoek mogen besteden wat door de BUN (uit eigen middelen want de BUN wordt geacht een stevige organisatie te zijn) betaald had moeten worden.
De voorzitters van BUN en BOS laten in een verklaring aan het Boeddhistisch Dagblad weten deze claim van het CvdM juridisch te gaan bestrijden, begrijpelijk want dit zou het faillisement van de BUN inhouden en als de BUN verdwijnt, vervalt bijna automatisch de omroeplicensie op grond waarvan de BOS mag uitzenden.
Juridisch is het gecompliceerd doordat er tussen de BUN en de BOS een ‘delegatieovereenkomst’ is getekend die volgens mij in strijd is met de Mediawet en waar in ieder geval een serie ficties omheen zit.
Op die zaken zal ongetwijfeld *Openboeddhisme* verder ingaan (zie hier ); ik wil wat commentaar geven over inhoudelijk-boeddhistische aspecten van dit conflict.
Want het conflict BUN – BOS is òòk een cultuurstrijd.
Een strijd over de vraag wat het boeddhisme is waaraan de BOS aandacht wenst te besteden.
Het zou me niet verbazen als de (juridische) eensgezindheid tussen de besturen van BUN en BOS helemaal niet zo groot is als nu lijkt te zijn in hun verzet tegen het CvdM.
Maar ook dat er een groot verschil in opvatting is over het soort BOS-boeddhisme.
Het zijn wel twee uitersten:
* de BUN die eigenlijk vindt dat een echte boeddhist in een een sangha (liefst ook BUN-lid) meedraait; en de
* de BOS die het bestaan van boeddhisten inmiddels bijna ontkent en die ‘het boeddhisme’ zeer ruim als een spirituele beweging ziet. (Dat mag de BOS vinden maar niet als 2.42-omroep).
Het is om deze reden dat ik een paar maanden geleden in m’n gesprek met de Werkgroep de Lotus Bloem als advies aan de BUN heb gezegd: de BUN moet excuus aanbieden aan het CvdM omdat ze mee is gegaan met de claim (van de BOS) als zouden er ruim 900.000 boeddhisten, inclusief mensen met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme, zijn.
Het BUN-bestuur zal die excuses vast niet aanbieden maar als de BUN straks moet kiezen tussen failliet gaan (want ze hebben die € 50 duizend helemaal niet)
of de BOS laten vallen, dan zal de BUN vast kiezen voor zichzelf en niet voor die toch al niet zo gebonden-boeddhistische BOS.
De BOS echter wel, als ‘dochter’ van de BUN, die heeft geld gehad om programma’s te maken en uit te zenden.
De BOS heeft een deel van dat geld uitgegeven om in 2009 uit te laten zoeken hoeveel boeddhisten of mensen met daadwerkelijke affiniteit met het boeddhisme er zijn, wat hun achtergronden en wensen zijn.
De BOS heeft dat onderzoek uit laten voeren vooral ten behoeve van een aanvraag voor een omroeplicensie voor de periode 2010-2015.
Een aanvraag – en nu komt het – namens de BUN gedaan want die is in de Mediawet en de regelgeving die daarvan afgeleid is, het religieuze genootschap dat een artikel 2.42-licensie kan krijgen.
De BOS had geen omroepgeld aan een onderzoek mogen besteden wat door de BUN (uit eigen middelen want de BUN wordt geacht een stevige organisatie te zijn) betaald had moeten worden.
De voorzitters van BUN en BOS laten in een verklaring aan het Boeddhistisch Dagblad weten deze claim van het CvdM juridisch te gaan bestrijden, begrijpelijk want dit zou het faillisement van de BUN inhouden en als de BUN verdwijnt, vervalt bijna automatisch de omroeplicensie op grond waarvan de BOS mag uitzenden.
Juridisch is het gecompliceerd doordat er tussen de BUN en de BOS een ‘delegatieovereenkomst’ is getekend die volgens mij in strijd is met de Mediawet en waar in ieder geval een serie ficties omheen zit.
Op die zaken zal ongetwijfeld *Openboeddhisme* verder ingaan (zie hier ); ik wil wat commentaar geven over inhoudelijk-boeddhistische aspecten van dit conflict.
Want het conflict BUN – BOS is òòk een cultuurstrijd.
Een strijd over de vraag wat het boeddhisme is waaraan de BOS aandacht wenst te besteden.
Het zou me niet verbazen als de (juridische) eensgezindheid tussen de besturen van BUN en BOS helemaal niet zo groot is als nu lijkt te zijn in hun verzet tegen het CvdM.
Maar ook dat er een groot verschil in opvatting is over het soort BOS-boeddhisme.
Het zijn wel twee uitersten:
* de BUN die eigenlijk vindt dat een echte boeddhist in een een sangha (liefst ook BUN-lid) meedraait; en de
* de BOS die het bestaan van boeddhisten inmiddels bijna ontkent en die ‘het boeddhisme’ zeer ruim als een spirituele beweging ziet. (Dat mag de BOS vinden maar niet als 2.42-omroep).
Het is om deze reden dat ik een paar maanden geleden in m’n gesprek met de Werkgroep de Lotus Bloem als advies aan de BUN heb gezegd: de BUN moet excuus aanbieden aan het CvdM omdat ze mee is gegaan met de claim (van de BOS) als zouden er ruim 900.000 boeddhisten, inclusief mensen met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme, zijn.
Het BUN-bestuur zal die excuses vast niet aanbieden maar als de BUN straks moet kiezen tussen failliet gaan (want ze hebben die € 50 duizend helemaal niet)
of de BOS laten vallen, dan zal de BUN vast kiezen voor zichzelf en niet voor die toch al niet zo gebonden-boeddhistische BOS.
donderdag 10 mei 2012
Twee aankondigingen van studiedagen komende maand en een voor- en na-aankondiging
Hoewel een paar leveranciers van studiedagen het af laten weten, zoals ik in m’n vorige blog beschreef, (zie hier ), twee initiatieven door niet-boeddhistische (!) organisaties.
Bij beide initiatieven speelt André van der Braak een rol, jaja, het boeddhistische wereldje is klein.
Ook noem ik nog twee andere zaken.
I. Lezing op 4 juni bij de VU door Brian Victoria over de rol van het Boeddhisme en haar betrokkenheid bij oorlog en geweld
De lezing en aankondiging (zie hier ) is in het Engels, daarom zie ik af van het vertalen van citaten uit deze uitgebreide aankondiging.
De tweede titel van de lezing luidt : Zen as a Cult of Death in the W.W. II Writings of D.T. Suzuki
Met zijn geruchtmakende boek ‘Zen at War’ heeft Victoria bewezen daarvoor de aangewezen man te zijn.
Ik hoop alleen dat hij zich niet beperkt tot de betrokkenheid van het Zen-boeddhisme bij oorlog en geweld. Het zou best eens kunnen dat hij ook een en ander weet over deze betrokkenheid in andere landen en bij andere boeddhistische tradities (Sri Lanka is een voorbeeld)
Ik ga André van der Braak vragen of Brian Victoria dat ook aan de orde wil stellen.
II. Symposion op 2 juni bij de Rosenkruisers in Bilthoven over “Alle verandering komt tot rust in Boeddha, de geest van het universum”
Voor de volledige aankondiging, zie hier
Ik citeer de aankondiging van de twee te houden lezingen:
"ANDRÉ ROUMEN
Boeddha, de geest van het universum
Boeddha doorzag ons bestaan als een wielwenteling van ontstaan en vergaan, als een wordingsproces waarmee ons lijden onlosmakelijk is verbonden. Verlossing van de wielwenteling vereist een inkeer in de kern, om zo deel te krijgen aan de Boeddha-natuur, die heel het universum doordringt. Zo kunnen we de keten van oorzaken die ons bewustzijn en ons bestaan in stand houden, doorzien en doorbreken. Als onwetendheid zo plaats maakt voor een nieuw bewustzijnslicht, keren we terug in de geest van eenheid, de Boeddha-natuur, de geest van het universum.
ANDRÉ VAN DER BRAAK
Dharma, de bevrijdende leer die leidt tot wijsheid voorbij alle wijsheid
De leer van Boeddha gaat primair over de bevrijding van de mens uit de gevangenschap in het wentelende rad van geboorte en dood. Boeddha formuleerde het achtvoudige pad om mensen in staat te stellen geleidelijk onwetendheid op te heffen, geen negatief karma meer te creëren en nirvana te bereiken. Het mahayana-boeddhisme (het grote voertuig) legt een ander accent. Daarin gaat het vooral om de vervolmaking van wijsheid, om het realiseren de wijsheid voorbij alle wijsheid. We kunnen de werkelijkheid hooguit benaderen. De werkelijkheid zelf is onbegrijpelijk en onuitsprekelijk. Hoe kunnen we komen tot een dergelijke paradoxale wijsheid voorbij alle wijsheid?"
Ik krijg het gevoel dat de initiatiefnemers het boeddhisme in haar veel vormigheid wel wat selectief bekijken en het interpreteren in de richting van hun eigen Rozenkruis-filosofie. Hopenlijk dat André ook de boodschap van dukkha voor het voetlicht brengt, ook andere invullingen van het boeddhisme noemt, het niet alleen over wijsheid voorbij alle wijsheid heeft maar ook de eerste vijf paramita’s bespreekt.
Niettemin: een waardevol initiatief.
III. Vooraankondiging van een studiedag in september over “Hoe moet het verder met het georganiseerde Boeddhisme?”
Het jaar 2012 lijkt het jaar van de waterscheiding te worden t.a.v. het georganiseerde boeddhisme in Nederland. Hoe de kaart er – na de ledenbevergadering van de BUN op 9 juni en de evaluatie door het KASKI – er vandezomer uit gaat zien, is niet goed te voorspellen, maar hij kan wel eens anders uit zien dan nu.
Om dat duidelijk te maken, kan ik het makkelijkste mezelf citeren, een reactie in *openboeddhisme* (zie hier ):
“Terecht schrijft de redactie: ‘Zodra komt vast te staan dat de BUN niet aan deze eisen voldoet, of dat zij zelf aangeeft haar bestuurlijke verantwoordelijkheid niet langer te kunnen dragen, komen de BOS en BZI in gevaar. Dit vloeit voort uit de toepasselijke wet- en regelgeving.’
Het gevaar voor de BOS is tot nu onderbelicht gebleven. Het is niet denkbeeldig. In 2010 gaf het Commissariaat voor de Media (CvdM) de Nederlandse Moslim Omroep geen zendtijd meer omdat niet duidelijk was welk religieus genootschap deze omroep nu eigenlijk droeg.
Dit besluit was gebaseerd op artikel 2.42 Mediawet:
‘Het Commissariaat kan eens in de vijf jaar kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag aanwijzen voor het verzorgen van media-aanbod op kerkelijk of geestelijk terrein. Voor aanwijzing komen slechts genootschappen in aanmerking die representatief geacht kunnen worden voor een in Nederland aanwezige kerkelijke of geestelijke hoofdstroming.’
Kan een noodverband van een nieuwe, snel opgerichte koepelorganisatie de BOS helpen?
Het CvdM zal de bezwaren daartegen ongetwijfeld serieus nemen. Die komen er zeker, niet alleen door organisaties en personenen maar ook door feiten: ontbrekende representativiteit.
Toch is het omvallen van de BOS geen argument om de BUN te continueren.
Er is een andere oplossing die tegelijk rekening houdt met de eis van de minister dat bij een fusie van de BOS een onafhankelijke programmaraad het boeddhistische gehalte van de programmering bewaakt.
De huidige participatieraad (PAR) is statutair onvoldoende geregeld. Ik heb in november 2011 voorstellen gedaan deze regeling te verbeteren.
Wellicht accepteert het CvdM de vernieuwde PAR (die waarschijnlijk beter een rechtspersoon kan worden) voor de komende drie jaar als opvolger van de BUN.
Volgens mij moet nog deze maand een begin met deze oplossingsrichting worden gemaakt.
Succes is niet gegarandeerd, maar het is een mogelijkheid. Míts belangenverstrengeling dit keer voorkomen wordt.”
Het lijkt me een goed idee over een en ander een studiedag te organiseren. Op een zaterdag in september dit jaar bv, in het midden van Nederland (nader te bepalen).
Samen met anderen; wie?
Misschien ook wel niet door mij, maar vooral of alleen door ‘verse boeddhisten'.
Dus meld u / je aan !
IV. Nog even terugkomen op een puntje uit m’n vorige blog over ditjes en datjes.
Een soort na-aankondiging eigenlijk.
Ik noemde het uitkomen van het eindrapport van de Werkgroep de Lotusbloem (zie hier ).
Inmiddels heb ik het gelezen en heb er inmiddels twee reacties op gegeven, waarbij ik het wel kan laten.
Aan het bestuur van de BUN (waarvan ik het rapport kreeg omdat ik een van de geinterviewden ben) schreef ik:
“Ik heb er begrip voor dat niet al mijn suggesties in het gesprek dat ik begin dit jaar met de werkgroep heb gevoerd, in dit eindrapport zijn opgenomen (eigenlijk geeneen, dat komt door het uitgangspunt genoemd op pag 26 ‘We gaan uit van de bestaande organisatorische context’)
Maar speciaal vind ik het wel jammer dat niets gedaan is met mijn suggestie
‘ de BUN biedt alsnog excuus aan aan het Commissariaat voor de Media voor het feit
. dat zij in 2009 en 2010 is meegegaan met de claim als zouden er in Nederland
. ruim 900.000 boeddhisten inclusief personen met sterke affiniteit tot het boeddhisme zijn'. ”
Aan de onderzoekers van het KASKI, die op dit moment de BUN als zendende instantie evalueert, en die ik recent informeerde over allerlei interessant nieuws (bv in *openboeddhisme*), schreef ik:
“Mijn persoonlijke mening, die ik inmiddels met anderen heb gedeeld, over de stand van zaken, na kennisneming van dit rapport :
Te weinig en te laat; het werkgroep-rapport gaat nog uit van de fictie dat de BUN een bestuurde vereniging is.”
Bij beide initiatieven speelt André van der Braak een rol, jaja, het boeddhistische wereldje is klein.
Ook noem ik nog twee andere zaken.
I. Lezing op 4 juni bij de VU door Brian Victoria over de rol van het Boeddhisme en haar betrokkenheid bij oorlog en geweld
De lezing en aankondiging (zie hier ) is in het Engels, daarom zie ik af van het vertalen van citaten uit deze uitgebreide aankondiging.
De tweede titel van de lezing luidt : Zen as a Cult of Death in the W.W. II Writings of D.T. Suzuki
Met zijn geruchtmakende boek ‘Zen at War’ heeft Victoria bewezen daarvoor de aangewezen man te zijn.
Ik hoop alleen dat hij zich niet beperkt tot de betrokkenheid van het Zen-boeddhisme bij oorlog en geweld. Het zou best eens kunnen dat hij ook een en ander weet over deze betrokkenheid in andere landen en bij andere boeddhistische tradities (Sri Lanka is een voorbeeld)
Ik ga André van der Braak vragen of Brian Victoria dat ook aan de orde wil stellen.
II. Symposion op 2 juni bij de Rosenkruisers in Bilthoven over “Alle verandering komt tot rust in Boeddha, de geest van het universum”
Voor de volledige aankondiging, zie hier
Ik citeer de aankondiging van de twee te houden lezingen:
"ANDRÉ ROUMEN
Boeddha, de geest van het universum
Boeddha doorzag ons bestaan als een wielwenteling van ontstaan en vergaan, als een wordingsproces waarmee ons lijden onlosmakelijk is verbonden. Verlossing van de wielwenteling vereist een inkeer in de kern, om zo deel te krijgen aan de Boeddha-natuur, die heel het universum doordringt. Zo kunnen we de keten van oorzaken die ons bewustzijn en ons bestaan in stand houden, doorzien en doorbreken. Als onwetendheid zo plaats maakt voor een nieuw bewustzijnslicht, keren we terug in de geest van eenheid, de Boeddha-natuur, de geest van het universum.
ANDRÉ VAN DER BRAAK
Dharma, de bevrijdende leer die leidt tot wijsheid voorbij alle wijsheid
De leer van Boeddha gaat primair over de bevrijding van de mens uit de gevangenschap in het wentelende rad van geboorte en dood. Boeddha formuleerde het achtvoudige pad om mensen in staat te stellen geleidelijk onwetendheid op te heffen, geen negatief karma meer te creëren en nirvana te bereiken. Het mahayana-boeddhisme (het grote voertuig) legt een ander accent. Daarin gaat het vooral om de vervolmaking van wijsheid, om het realiseren de wijsheid voorbij alle wijsheid. We kunnen de werkelijkheid hooguit benaderen. De werkelijkheid zelf is onbegrijpelijk en onuitsprekelijk. Hoe kunnen we komen tot een dergelijke paradoxale wijsheid voorbij alle wijsheid?"
Ik krijg het gevoel dat de initiatiefnemers het boeddhisme in haar veel vormigheid wel wat selectief bekijken en het interpreteren in de richting van hun eigen Rozenkruis-filosofie. Hopenlijk dat André ook de boodschap van dukkha voor het voetlicht brengt, ook andere invullingen van het boeddhisme noemt, het niet alleen over wijsheid voorbij alle wijsheid heeft maar ook de eerste vijf paramita’s bespreekt.
Niettemin: een waardevol initiatief.
III. Vooraankondiging van een studiedag in september over “Hoe moet het verder met het georganiseerde Boeddhisme?”
Het jaar 2012 lijkt het jaar van de waterscheiding te worden t.a.v. het georganiseerde boeddhisme in Nederland. Hoe de kaart er – na de ledenbevergadering van de BUN op 9 juni en de evaluatie door het KASKI – er vandezomer uit gaat zien, is niet goed te voorspellen, maar hij kan wel eens anders uit zien dan nu.
Om dat duidelijk te maken, kan ik het makkelijkste mezelf citeren, een reactie in *openboeddhisme* (zie hier ):
“Terecht schrijft de redactie: ‘Zodra komt vast te staan dat de BUN niet aan deze eisen voldoet, of dat zij zelf aangeeft haar bestuurlijke verantwoordelijkheid niet langer te kunnen dragen, komen de BOS en BZI in gevaar. Dit vloeit voort uit de toepasselijke wet- en regelgeving.’
Het gevaar voor de BOS is tot nu onderbelicht gebleven. Het is niet denkbeeldig. In 2010 gaf het Commissariaat voor de Media (CvdM) de Nederlandse Moslim Omroep geen zendtijd meer omdat niet duidelijk was welk religieus genootschap deze omroep nu eigenlijk droeg.
Dit besluit was gebaseerd op artikel 2.42 Mediawet:
‘Het Commissariaat kan eens in de vijf jaar kerkgenootschappen en genootschappen op geestelijke grondslag aanwijzen voor het verzorgen van media-aanbod op kerkelijk of geestelijk terrein. Voor aanwijzing komen slechts genootschappen in aanmerking die representatief geacht kunnen worden voor een in Nederland aanwezige kerkelijke of geestelijke hoofdstroming.’
Kan een noodverband van een nieuwe, snel opgerichte koepelorganisatie de BOS helpen?
Het CvdM zal de bezwaren daartegen ongetwijfeld serieus nemen. Die komen er zeker, niet alleen door organisaties en personenen maar ook door feiten: ontbrekende representativiteit.
Toch is het omvallen van de BOS geen argument om de BUN te continueren.
Er is een andere oplossing die tegelijk rekening houdt met de eis van de minister dat bij een fusie van de BOS een onafhankelijke programmaraad het boeddhistische gehalte van de programmering bewaakt.
De huidige participatieraad (PAR) is statutair onvoldoende geregeld. Ik heb in november 2011 voorstellen gedaan deze regeling te verbeteren.
Wellicht accepteert het CvdM de vernieuwde PAR (die waarschijnlijk beter een rechtspersoon kan worden) voor de komende drie jaar als opvolger van de BUN.
Volgens mij moet nog deze maand een begin met deze oplossingsrichting worden gemaakt.
Succes is niet gegarandeerd, maar het is een mogelijkheid. Míts belangenverstrengeling dit keer voorkomen wordt.”
Het lijkt me een goed idee over een en ander een studiedag te organiseren. Op een zaterdag in september dit jaar bv, in het midden van Nederland (nader te bepalen).
Samen met anderen; wie?
Misschien ook wel niet door mij, maar vooral of alleen door ‘verse boeddhisten'.
Dus meld u / je aan !
IV. Nog even terugkomen op een puntje uit m’n vorige blog over ditjes en datjes.
Een soort na-aankondiging eigenlijk.
Ik noemde het uitkomen van het eindrapport van de Werkgroep de Lotusbloem (zie hier ).
Inmiddels heb ik het gelezen en heb er inmiddels twee reacties op gegeven, waarbij ik het wel kan laten.
Aan het bestuur van de BUN (waarvan ik het rapport kreeg omdat ik een van de geinterviewden ben) schreef ik:
“Ik heb er begrip voor dat niet al mijn suggesties in het gesprek dat ik begin dit jaar met de werkgroep heb gevoerd, in dit eindrapport zijn opgenomen (eigenlijk geeneen, dat komt door het uitgangspunt genoemd op pag 26 ‘We gaan uit van de bestaande organisatorische context’)
Maar speciaal vind ik het wel jammer dat niets gedaan is met mijn suggestie
‘ de BUN biedt alsnog excuus aan aan het Commissariaat voor de Media voor het feit
. dat zij in 2009 en 2010 is meegegaan met de claim als zouden er in Nederland
. ruim 900.000 boeddhisten inclusief personen met sterke affiniteit tot het boeddhisme zijn'. ”
Aan de onderzoekers van het KASKI, die op dit moment de BUN als zendende instantie evalueert, en die ik recent informeerde over allerlei interessant nieuws (bv in *openboeddhisme*), schreef ik:
“Mijn persoonlijke mening, die ik inmiddels met anderen heb gedeeld, over de stand van zaken, na kennisneming van dit rapport :
Te weinig en te laat; het werkgroep-rapport gaat nog uit van de fictie dat de BUN een bestuurde vereniging is.”
zaterdag 5 mei 2012
Ditjes en datjes, Brian Victoria en de VU; BOSbestuurders, BoeddhaMagazine, SVB en BUN
Wat diverse korte berichten, kommentaren en aankondigingen
Brian Victoria 4 juni in Amsterdam
De website van de faculteit Godgeleerdheid van de V.U. bevat een vooraankondiging van een (engelstalige) lezing van Brian Victoria over Daisetz Suzuki. Te houden op 4 juni; het is een vooraankondiging, tijd en plaats (ik denk: het V.U.-gebouw) staan nog niet vermeld. Dat komt waarschijnlijk nog.
Brian Victoria, hier aangekondigd als professor and Soto priester, is vooral bekend door zijn boek ´Zen at war´, waarin hij als een van de eersten de deelname van sommige vooraanstaande Zen-meesters aan Japanse oorlogsmisdaden beschreef en benoemde. Zie Bol.com
Nog steeds is (in mijn strenge Theravada-opvatting) het Zen-boeddhisme, ook in Nederland, wat gemakzuchtig als het gaat om de persoonlijke ethiek. Zo zegt een hedendaags sensei `In absolute zin heeft zen niets met ethiek te maken. Vanuit het absolute perspectief gezien - vanuit de onbepaaldheid van de ervaring - is er geen slachtoffer, geen dader en geen daad. Er is alleen maar dit: dit precies zoals het is, zo, open, onbepaald en ononderscheiden. Als er geen daad is, dan is er ook geen ethiek.´ In relatieve zin heeft zen wel met ethiek te maken, zo vervolgt hij, maar eerlijk gezegd begrijp ik niet veel van dat betoog (zie hier).
Hoe zit het met de master-opleiding bij de VU? En is die straks nog relevant?
Mogelijk en hopenlijk deelt de Faculteit der Godgeleerdheid ook gelijk snel mee of ze echt in september 2013 wil gaan starten met de opleiding voor boeddhistisch geestelijk verzorger, in de vorm van een master plus ambtsopleiding. Heeft de faculteit daartoe al een aanvraag bij het ministerie van Onderwijs gedaan, bestaat het potje voor het financieren van ambtsopleidingen eigenlijk nog wel?
Zonder die ambtsopleiding blijven de september dit jaar startende bachelor en pre-master in de lucht hangen.
En komt die opleiding er toch als over een maand zou blijken dat het ministerie van Justitie en de BUN er geen behoefte meer aan hebben? De besluitvorming over het KASKI-onderzoek is immers nogal ongewis. Zie mijn blog uit april en een serie publikaties in *openboeddhisme* over deze evaluatie.
De Boeddhistische Omroep Stichting en een niet-autonoom bestuur
De BOS zoekt leden voor haar Algemeen Bestuur, zo vermeld de BOS-website deze week:
Met deze advertentie is wat merkwaardigs aan de hand.
Alleen het begin al: `De BOS is een omroep op levensbeschouwelijke grondslag die voor een breed publiek toegevoegde waarde wil bieden door op een niet-dogmatische manier te inspireren en informeren over boeddhistische thema’s en inzichten.`
Doordat er niets in staat over het feit dat de BUN de houder is van de zendmachtiging en niets over het feit dat de BOS door de minister gedwongen is te fuseren met, of eigenlijk: op te gaan in, de VPRO of de NTR, wordt ten onrechte de indruk van een autonome omroepstichting gewekt.
Dat de relatie met de zieltogende BUN niet wordt genoemd, is een lang bestaand gebrek, maar ook de opgelegde opheffing van de BOS als zelfstandige stichting blijft ongenoemd. Zie mijn eerdere blog daarover.
En dan de missie van de BOS: ´toegevoegde waarde ... bieden´. Welke waarden zijn er dan en wat wordt daar dan aan toegevoegd? Het is een leeg economistisch taalgebruik. En met de kijkers-luisteraars ´informeren over boeddhistische themas´ wordt het moeten zijn van een boeddhistische omroep wel heel minimalistisch ingevuld.
Ik ben benieuwd wat voor een type boeddhisten naar deze bestuursfuncties gaan reflecteren.
Pikant is ook dat tegelijkertijd de directeur van de IKON (ook een 2.42-omroep) is vertrokken, als gevolg van de fusie van de IKON met NCRV/KRO/RKK.
BoeddhaMagazine, de blog
Na een aankondiging en een probeersel begin februari van dit jaar is eind april een nieuw blog actief geworden: boeddhamagazine.wordpress.com; zie hier.
Tot nu toe hebben twee schrijfsters bijdragen geleverd: Connie Franssen (die achteloos, al te achteloos, Peter Sloterdijk citeert) en Moniek Zuidema (die een blog als een lang twitter-bericht ziet).
Dorine Esser en Frank Uyttebroeck fungeren als coaches, gezien het twitterverkeer tussen hen en de schrijfsters.
Ik weet nog niet precies wat ik aan dit blog heb.
Wie gaan er allemaal in schrijven?
En wat is precies de relatie met BoeddhaMagazine, het blad? Komen de twee media naast elkaar of gaat het blog het blad (op den duur) vervangen? Moet er gezien de relatie met Asoka ook geen geld mee verdiend worden, op den duur? Op de website van ´Boeddha Magazine´, d.w.z. de website van Asoka, d.w.z. de website van Milinda Uitgevers, wordt er niet naar dit blog verwezen. Komt misschien nog.
Wordt het ook een beetje journalistiek, of blijft het alleen persoonlijke expressie-verhalen bevatten?
Desalniettemin: hartelijk welkom in de blogosfeer.
En is er ook een relatie met De Verlichting? Een ander volgens de geruchten aangekondigd internet-magazine, ook met wortels in het blad Vorm&Leegte?
[Nagekomen, in de recente Nieuwsbrief van de BUN-voorzitter van vandaag lees ik:
Het Boeddhistisch Dagblad
Er is opnieuw een initiatief tot een nieuw digitaal platform over boeddhisme. Joop Hoek, tot voor kort auteur van BoeddhaMagazine, en mede-initiatiefnemer Maarten Barckhof, communicatie-specialist, hopen eind mei het eerste nummer Boeddhistisch Dagblad gereed te hebben. De journalistieke redactieformule van dit digitale tijdschrift is op boeddhistische leefregels als het juiste spreken geschoeid.
De naam is dus geworden http://boeddhistischdagblad.nl/ en niet De Verlichting
Als het eerste nummer uit komt, bespreek ik het ongetwijfeld, en juist]
De Stichting Vrienden van het Boeddhisme (SVB)
Van bevriende zijde (ik ben zelf geen donateur meer) hoorde ik dat het bestuur van de SVB dit voorjaar een brief aan haar donateurs heeft gestuurd.
De SVB ziet (definitief ?) af van het organiseren van halfjaarlijkse studiedagen, tot een jaar jaar geleden de belangrijkste functie van deze stichting (waarvan ik nog een korte tijd bestuurslid ben geweest).
De functie van de SVB is nu feitelijk nog alleen, het ‘subsidiëren' (in dit geval een wat merkwaardige term) van Asoka bij het uitgeven van vertalingen van de Pali Canon, vertalingen door Rob Janssen en Jan de Breet, bestuursleden van de SVB.
Verder participeert men, met de BUN, in een werkgroep die een ‘Nederlands Boeddhistisch Archief’ gaat oprichten.
SVB en BUN hebben wat mij betreft nog een gemeenschappelijkheid: twijfel over de zin van hun bestaan; en eigenlijk al geen twijfel meer.
Vers van de pers: het eindrapport van de (BUN)Werkgroep Lotusbloem is uit
Het rapport is openbaar en is sinds 9 mei (in geupdate versie) tevens te vinden in de nieuwsrubriek van Boeddhisme.nl, zie hier
Ik ga het eerst maar eens lezen. En kom er ongetwijfeld op terug.
Brian Victoria 4 juni in Amsterdam
De website van de faculteit Godgeleerdheid van de V.U. bevat een vooraankondiging van een (engelstalige) lezing van Brian Victoria over Daisetz Suzuki. Te houden op 4 juni; het is een vooraankondiging, tijd en plaats (ik denk: het V.U.-gebouw) staan nog niet vermeld. Dat komt waarschijnlijk nog.
Brian Victoria, hier aangekondigd als professor and Soto priester, is vooral bekend door zijn boek ´Zen at war´, waarin hij als een van de eersten de deelname van sommige vooraanstaande Zen-meesters aan Japanse oorlogsmisdaden beschreef en benoemde. Zie Bol.com
Nog steeds is (in mijn strenge Theravada-opvatting) het Zen-boeddhisme, ook in Nederland, wat gemakzuchtig als het gaat om de persoonlijke ethiek. Zo zegt een hedendaags sensei `In absolute zin heeft zen niets met ethiek te maken. Vanuit het absolute perspectief gezien - vanuit de onbepaaldheid van de ervaring - is er geen slachtoffer, geen dader en geen daad. Er is alleen maar dit: dit precies zoals het is, zo, open, onbepaald en ononderscheiden. Als er geen daad is, dan is er ook geen ethiek.´ In relatieve zin heeft zen wel met ethiek te maken, zo vervolgt hij, maar eerlijk gezegd begrijp ik niet veel van dat betoog (zie hier).
Hoe zit het met de master-opleiding bij de VU? En is die straks nog relevant?
Mogelijk en hopenlijk deelt de Faculteit der Godgeleerdheid ook gelijk snel mee of ze echt in september 2013 wil gaan starten met de opleiding voor boeddhistisch geestelijk verzorger, in de vorm van een master plus ambtsopleiding. Heeft de faculteit daartoe al een aanvraag bij het ministerie van Onderwijs gedaan, bestaat het potje voor het financieren van ambtsopleidingen eigenlijk nog wel?
Zonder die ambtsopleiding blijven de september dit jaar startende bachelor en pre-master in de lucht hangen.
En komt die opleiding er toch als over een maand zou blijken dat het ministerie van Justitie en de BUN er geen behoefte meer aan hebben? De besluitvorming over het KASKI-onderzoek is immers nogal ongewis. Zie mijn blog uit april en een serie publikaties in *openboeddhisme* over deze evaluatie.
De Boeddhistische Omroep Stichting en een niet-autonoom bestuur
De BOS zoekt leden voor haar Algemeen Bestuur, zo vermeld de BOS-website deze week:
Met deze advertentie is wat merkwaardigs aan de hand.
Alleen het begin al: `De BOS is een omroep op levensbeschouwelijke grondslag die voor een breed publiek toegevoegde waarde wil bieden door op een niet-dogmatische manier te inspireren en informeren over boeddhistische thema’s en inzichten.`
Doordat er niets in staat over het feit dat de BUN de houder is van de zendmachtiging en niets over het feit dat de BOS door de minister gedwongen is te fuseren met, of eigenlijk: op te gaan in, de VPRO of de NTR, wordt ten onrechte de indruk van een autonome omroepstichting gewekt.
Dat de relatie met de zieltogende BUN niet wordt genoemd, is een lang bestaand gebrek, maar ook de opgelegde opheffing van de BOS als zelfstandige stichting blijft ongenoemd. Zie mijn eerdere blog daarover.
En dan de missie van de BOS: ´toegevoegde waarde ... bieden´. Welke waarden zijn er dan en wat wordt daar dan aan toegevoegd? Het is een leeg economistisch taalgebruik. En met de kijkers-luisteraars ´informeren over boeddhistische themas´ wordt het moeten zijn van een boeddhistische omroep wel heel minimalistisch ingevuld.
Ik ben benieuwd wat voor een type boeddhisten naar deze bestuursfuncties gaan reflecteren.
Pikant is ook dat tegelijkertijd de directeur van de IKON (ook een 2.42-omroep) is vertrokken, als gevolg van de fusie van de IKON met NCRV/KRO/RKK.
BoeddhaMagazine, de blog
Na een aankondiging en een probeersel begin februari van dit jaar is eind april een nieuw blog actief geworden: boeddhamagazine.wordpress.com; zie hier.
Tot nu toe hebben twee schrijfsters bijdragen geleverd: Connie Franssen (die achteloos, al te achteloos, Peter Sloterdijk citeert) en Moniek Zuidema (die een blog als een lang twitter-bericht ziet).
Dorine Esser en Frank Uyttebroeck fungeren als coaches, gezien het twitterverkeer tussen hen en de schrijfsters.
Ik weet nog niet precies wat ik aan dit blog heb.
Wie gaan er allemaal in schrijven?
En wat is precies de relatie met BoeddhaMagazine, het blad? Komen de twee media naast elkaar of gaat het blog het blad (op den duur) vervangen? Moet er gezien de relatie met Asoka ook geen geld mee verdiend worden, op den duur? Op de website van ´Boeddha Magazine´, d.w.z. de website van Asoka, d.w.z. de website van Milinda Uitgevers, wordt er niet naar dit blog verwezen. Komt misschien nog.
Wordt het ook een beetje journalistiek, of blijft het alleen persoonlijke expressie-verhalen bevatten?
Desalniettemin: hartelijk welkom in de blogosfeer.
En is er ook een relatie met De Verlichting? Een ander volgens de geruchten aangekondigd internet-magazine, ook met wortels in het blad Vorm&Leegte?
[Nagekomen, in de recente Nieuwsbrief van de BUN-voorzitter van vandaag lees ik:
Het Boeddhistisch Dagblad
Er is opnieuw een initiatief tot een nieuw digitaal platform over boeddhisme. Joop Hoek, tot voor kort auteur van BoeddhaMagazine, en mede-initiatiefnemer Maarten Barckhof, communicatie-specialist, hopen eind mei het eerste nummer Boeddhistisch Dagblad gereed te hebben. De journalistieke redactieformule van dit digitale tijdschrift is op boeddhistische leefregels als het juiste spreken geschoeid.
De naam is dus geworden http://boeddhistischdagblad.nl/ en niet De Verlichting
Als het eerste nummer uit komt, bespreek ik het ongetwijfeld, en juist]
De Stichting Vrienden van het Boeddhisme (SVB)
Van bevriende zijde (ik ben zelf geen donateur meer) hoorde ik dat het bestuur van de SVB dit voorjaar een brief aan haar donateurs heeft gestuurd.
De SVB ziet (definitief ?) af van het organiseren van halfjaarlijkse studiedagen, tot een jaar jaar geleden de belangrijkste functie van deze stichting (waarvan ik nog een korte tijd bestuurslid ben geweest).
De functie van de SVB is nu feitelijk nog alleen, het ‘subsidiëren' (in dit geval een wat merkwaardige term) van Asoka bij het uitgeven van vertalingen van de Pali Canon, vertalingen door Rob Janssen en Jan de Breet, bestuursleden van de SVB.
Verder participeert men, met de BUN, in een werkgroep die een ‘Nederlands Boeddhistisch Archief’ gaat oprichten.
SVB en BUN hebben wat mij betreft nog een gemeenschappelijkheid: twijfel over de zin van hun bestaan; en eigenlijk al geen twijfel meer.
Vers van de pers: het eindrapport van de (BUN)Werkgroep Lotusbloem is uit
Het rapport is openbaar en is sinds 9 mei (in geupdate versie) tevens te vinden in de nieuwsrubriek van Boeddhisme.nl, zie hier
Ik ga het eerst maar eens lezen. En kom er ongetwijfeld op terug.
zaterdag 21 januari 2012
Gaat de BUN zichzelf opnieuw uitvinden ?
In november gaf ik een groot deel van het rapport weer van de werkgroep die zichzelf de naam heeft gegeven van de Lotus Bloem. Oorspronkelijk heette ze B3 omdat ze de spanningen tussen drie van de landelijke boeddhistische organisaties moest proberen te beschrijven en er oplossingen voor moest formuleren: BUN, BOS en BZI. dit op verzoek van de ledenvergadering van de BUN.
Ik voorzag deze rapportage van mijn kommentaar en gaf het de titel ‘monsterverbond’, een term die in het rapport werd gebruikt om (de samenwerking tussen) een aantal kritische boeddhisten, waaronder ik, te typeren.
De rapportage bleek een interimrapportage te zijn (dat had ik in november niet begrepen, de ledenvergaderingen van de BUN zijn niet openbaar en ook achteraf gaf de website van de BUN geen informatie). De leden vonden het nuttig maar ook noodzakelijk het plaatje compleet te maken.
In ieder geval hebben de onafhankelijke leden van de werkgroep (er zitten ook bestuursleden BUN, BOS en BZI in, en van de laatste twee ook – in zekere zin - beroepskrachten) het gewenst gevonden ook de kriticasters te interviewen die met de onjuiste naam ‘ongebonden boeddhisten’ werden aangeduid.
Uit deze verbreding van de opdracht en de kring van geïnterviewden leid ik af dat het de Werkgroep nu om meer gaat dan herstel van de verstoorde relaties tussen BUN, BOS en BZI, het wordt nu ook nuttig gevonden de relatie met de wereld buiten dit cluster onder de loep te nemen.
Met andere woorden: het gaat ook om de identiteit van de BUN.
Wil de BUN alleen een vereniging zijn van een stuk of veertig (overwegend lokale) boeddhistische groepen? Of wil ze een ‘religieus genootschap’ zijn (die term bedenk ik niet maar staat in de Mediawet, waarop het bestaan van de BOS gebaseerd is) die alle boeddhisten en mensen met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme verbindt ?
Ik geef toe, ik interpreteer wellicht een beetje als ik die identiteitsvraag zo centraal stel, maar het is toch ook wel de indruk die ik heb gekregen van het gesprek dat ik eerder deze week met twee leden van de werkgroep ‘De Lotus Bloem’ heb gevoerd.
Hieronder geef ik twee mails weer die ik aan de Werkgroep heb gestuurd, één als reactie op de uitnodiging en één na afloop van het gesprek. Ik heb de teksten enigszins aangepast: hier en daar uitgebreid, dat geef ik cursief aan; geschrapte passages geef ik met puntjes aan.
Wat zal het resultaat zijn van dit gesprek en de andere die de Werkgroep gaat voeren?
De volgende ledenvergadering van de BUN is op 21 april a.s.; ik neem aan dat dan de eindrapportage wordt besproken.
Tegen de tijd zal zo ongeveer ook wel een besluit zijn genomen door het ministerie van Veiligheid en Justitie n.a.v. de evaluatie van de ‘Erkenningsovereenkomst’ tussen BUN en Justitie; dat wordt spannend volgens mij.
Dan weten we of de BUN ook de noodzaak ziet zichzelf opnieuw uit te vinden. (Net als de FNV bijvoorbeeld nu aan het doen is).
Eerste mail aan de Werkgroep
Beste ... (onafhankelijke leden van de Werkgroep B3),
Hartelijk dank voor de uitnodiging voor een gesprek. Ik ben daar blij om en neem aan dat het met mij en anderen (... ) individuele gesprekken zijn; onze situaties en onze opvattingen zijn in een aantal opzichten nogal verschillend.
...
Dan heb ik wat onduidelijkheden over de procedure, ik ben immers niet bij de ALV van 5 november aanwezig geweest. Is het rapport door Bestuur en ALV van de BUN als besluit aangenomen of slechts ter kennisneming; is het een concept dat niet alleen aangevuld maar ook gewijzigd kan. En is het deel dat gereed was al vanaf 5 november van kracht? Geldt dat ook àlle aanbevelingen? Ik heb bv ... begrepen dat het BOS-bestuur geen haast zal maken met het uitvoeren van aanbeveling 11 (bv de daarvoor noodzakelijke BOS-statuten wijzigen); of zelfs ronduit niet zal uitvoeren.
Graag heb ik het ook over mijn suggesties ter verbetering van het functioneren van de PAR, zie bv mijn blog
Dan wat betreft mijn positie ten opzichte van de BUN; hier ... de mail die ik 24 november 2011 aan Andre Kalden als BUN-voorzitter heb gestuurd, na z´n derde telefoontje aan mij over activiteiten van mij waar hij wat verdrietig over was.
Concreet betekent dit o.a. dat ik het in het gesprek niet alleen over toekomstige samenwerking tussen BUN, BOS en BZI wil hebben, ...; maar ook de suggestie wil bespreken waarom het voor de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland beter zou zijn als de BUN zichzelf opheft (benevens suggesties hoe de BOS dan gecontinueerd kan worden).
De vraag hoe ik m’n eigen betrokkenheid bij het boeddhisme in Nederland zie heb ik deels in m’n mail aan André aangestipt. Die is groot, vanaf m’n aanzet tot de oprichting van de Werkgroep Geëngageerd Boeddhisme zo’n acht jaar geleden en m’n initiatief ‘Dharma-vrienden’, hieronder genoemd.
M’n betrokkenheid als kritisch boeddhist (...) wordt bepaald door bezorgdheid over van wat ‘spiritualiteit in de uitverkoop’ is genoemd, de commercialisering, de vermarkting van het boeddhisme. Daardoor werd ik ook steeds kritischer op de BUN die daar aan mee heeft gedaan (een heel lang verhaal om uit te leggen hoe); en die gretig inging op de verleiding van de overheid om een boeddhistische zuil in te richten. ...
Ook de steun van de BUN bij het oprichten van de Mandalaschool had niets met betrokkenheid op kinderen te maken maar op verzuilingsfantasieën.
Het is inmiddels duidelijk geworden dat vrijwel niemand (behalve misschien ...) aan het boeddhisme meer dan een droge boterham kan verdienen.
...
Dat jullie het over het thema´ongebonden boeddhisten´ willen hebben, vind ik schattig. Immers ik heb (met twee anderen) daarover het BUN-bestuur in het verleden al concrete suggesties gedaan, die zijn nog steeds uitstekend, hoewel voor mij tegenwoordig een stuk minder interessant. Kort samengevat: het Duitse model, zie »Buddhistische Gemeinschaft«. En door ons in 2008 aan het bestuur gestuurd stuk; en een uit 2009 aan de leden, dat over meerdere onderwerpen ging (...). Het BUN-bestuur heeft een door ons aangevraagd gesprek daarover afgehouden en geen van de leden liet iets van zich horen. Negativiteit? (Zo luidde het kopje van de paragraaf uit de rapportage die o.a. over het zogeheten monsterverbond ging; ten onrechte vind ik dus)
Drie aanvullende opmerkingen daarbij:
(1) Het is afgezaagd het weer te moeten zeggen, maar ik ben geen ongebonden boeddhist, ik ben verbonden aan een sangha (een m.i. door velen slordig gebruikte term), tevens BUN-lid. Wel heb ik me meestal op persoonlijke titel met BUN-zaken bemoeid . En heb ik geprobeerd, belangeloos, de situatie van ongebonden boeddhisten te verbeteren.
(2) Belangrijker om de situatie van ongebonden boeddhisten te verbeteren dan te kunnen participeren aan het BUN-beleid is het bevorderen dat ze samen het boeddhisme beoefenen. Daarover heb ik in het verleden (in 2008) al wat suggesties gedaan (zie blog); ook aan bestuur en BUN-leden.
Dit voorstel is sterk gebaseerd op ervaringen met de Spirit Rock organisatie in de V.S. (Zie hun website) en geïnspireerd door Stephen Batchelor.
(3) De afgelopen jaren heeft zich het merkwaardige verschijnsel voorgedaan dat het aantal boeddhisten direct verbonden met de BUN (via BUN-leden) niet is toegenomen en misschien wel afgenomen; terwijl de schattingen van het totaal aantal boeddhisten in Nederland exponenteel groeide; daardoor zakte de representatativiteit van de BUN steeds verder. De BUN kan die representativiteit verhogen niet alleen door de ongebondenen te binden maar ook door die schattingen realistischer te maken (bv naar de grootte-orde van 50.000 à 100.000)
Wat dat laatste betreft moet me, en dan heb ik het direct over de relatie BUN-BOS, van het hart dat de BUN alsnog excuses aan moet bieden aan bv het Commissariaat voor de Media voor het klakkeloos meegaan in die onbehoorlijke claims van aantal beroepsboeddhisten. Kunnen we het daar ook over hebben?
Nog een opmerking over de BZI (en de gewenste relatie BUN-BZI) Veel interessanter dan bestuurlijke constructies is de beantwoording van de vraag: heeft het boeddhisme (en dus vooral: de boeddhisten) in Nederland in het algemeen behoefte aan geestelijke verzorging? Als pastorale functie dus zoals (in het verleden) door christelijke kerken werd verricht? Pas als die vraag is beantwoord, is het interessant of boeddhistische geestelijke verzorging ook aan personen in ‘totale instituties’ zoals gevangenissen, verpleeghuizen etc moet worden gegeven. Dat is allemaal overgeslagen en dat wreekt zich nu.
Tenslotte verwijs ik graag naar nog wat andere teksten uit mijn blog van de afgelopen jaren, alle onderdeel van het publieke domein. ...
Tweede mail aan de Werkgroep
Beste ... (onafhankelijke leden van de Werkgroep B3),
Tamelijk aan het eind van ons – in mijn ogen prettig verlopen – gesprek vroegen jullie me naar criteria.
Dat betrof het thema hoe het zou moeten met de BUN na de opheffing van de BUN, van een zichzelf opnieuw uitvindende BUN. Een poging daartoe
Vanmorgen beschreef ik een scenario van: eerst moet de crisis verdiepen, de BUN heft zich op, dan een jaar of wat niets en dan opnieuw iets gaan doen.
Wellicht vinden sommigen dat te heavy en is een milder scenario denkbaar; die heeft wel gevaren in zich net zo als iemand na een half uitgeziekte griep weer voluit gaat werken waardoor de ziekte terugkomt.
Allereerst kunnen jullie als Werkgroep een stap verder zetten in de rol van ‘Verzoeningscommissie’ (als destijds in Zuid Afrika): de strijders worden bij elkaar gebracht en sparen elkaar niet. Op menig punt zal dit een agree-to-disagree conclusie hebben, maar dat geeft niet, boeddhisten hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn, onenigheid is niet hetzelfde als ‘negativiteit’.
Een onderdeel van die ‘Verzoening’ is dat de BUN excuses aanbiedt aan het Commissariaat voor de Media, Justitie en anderen over de claim (in 2009 door de BOS mede namens de BUN gedaan) dat er 900.000 boeddhisten zouden zijn. Dit omdat men best wist dat het aantal ver onder de 250.000 zat, (misschien zelfs in de buurt van de 100.000, denk ik, maar daarover zitten we nog in een ontkenningsfase.)
Voordat de BUN zichzelf deconstrueert en opnieuw uit gaat vinden, moet een borging voor het voortbestaan van de BOS gezorgd worden. Mijn voorstel: de PAR wordt (met statutenwijziging BOS zoals ik voorstelde) verzwaard; met het Commissariaat voor de Media wordt overlegd of de PAR tijdelijk (tot maximaal 2015) ‘religieus genootschap’ als bedoeld in de Mediawet kan zijn.
Vervolgens zijn een aantal verdere (in mijn ogen noodzakelijke) ontwikkelingen:
De VU ontwikkelt opleidingen zoals ze zich voornemen, maar zonder de druk dat dit moet omdat anders de ‘Erkenning’ van de BUN door Justitie beeindigd wordt.
Het ministerie van Justitie wordt gemeld dat geen waarde meer wordt gehecht aan erkenning van de BUN door Justitie maar wel van erkenning van het boeddhisme voor Nederland. Als Justitie echt geestelijke verzorging van gedetineerden, ook in boeddhistische zin, zo belangrijk vindt, bedenken ze wel een oplossing.
Op een aantal plaatsen (dus op lokaal niveau) en tijdstippen vinden discussies plaats met als behulpzame tekst passages uit het rapport ‘boeddhisme als richting’ van de Onderwijsraad. (zie m’n blog daarover)
Dus niet over structuren maar over de inhoud.
Pas dan – we zijn inmiddels zo’n anderhalf jaar verder - gaan we nadenken over nieuwe structuren:
Ik zie drie mogelijkheden:
(1) Een opgetuigde BUN, d.w.z. met rol ongeorganiseerden, het Duitse model
(2) Een minimale BUN, lichte service en formeel t.b.v. de BOS
(3) Echt iets nieuws, een vereniging waarvan boeddhisten rechtstreeks en als individu lid kunnen worden
Ik geef sterk de voorkeur aan het derde model waarbij natuurlijk nog het nodige duidelijk moet worden over de (eventueel getrapte) besluitvorming in een club met meer dan tienduizend leden.
Maar het lijkt me niet verstandig ons nu te fixeren om die problemen, dan wordt het niets.
Ook de manier waarop deze vereniging tot stand moet komen en hoe de eerste honderden leden geworven moet worden, kan later. Geef elkaar de ruimte, de eerste jaren is de eis van representativiteit geen thema, we laten ons niet meer door de overheid (die dat graag wil) onder druk zetten.
Met name bij dit derde model lijkt me een variant op de door de Werkgroep B3 voorgestelde ‘Raad van leraren’ zeer nuttig. Namelijk een ´ethische commissie´ die op verzoek van leden of bestuur maar ook op eigen initiatief adviezen aan de BUN-Nieuwe Stijl uit kan brengen. Daarin kunnen leraren zitten, maar ook ethici, rechtsgeleerden en andere boeddhisten (leken). Maar niet nu dus, eerst zal de BUN zich opnieuw moeten uitvinden!
Vriendelijke groet
Joop Romeijn
Ik voorzag deze rapportage van mijn kommentaar en gaf het de titel ‘monsterverbond’, een term die in het rapport werd gebruikt om (de samenwerking tussen) een aantal kritische boeddhisten, waaronder ik, te typeren.
De rapportage bleek een interimrapportage te zijn (dat had ik in november niet begrepen, de ledenvergaderingen van de BUN zijn niet openbaar en ook achteraf gaf de website van de BUN geen informatie). De leden vonden het nuttig maar ook noodzakelijk het plaatje compleet te maken.
In ieder geval hebben de onafhankelijke leden van de werkgroep (er zitten ook bestuursleden BUN, BOS en BZI in, en van de laatste twee ook – in zekere zin - beroepskrachten) het gewenst gevonden ook de kriticasters te interviewen die met de onjuiste naam ‘ongebonden boeddhisten’ werden aangeduid.
Uit deze verbreding van de opdracht en de kring van geïnterviewden leid ik af dat het de Werkgroep nu om meer gaat dan herstel van de verstoorde relaties tussen BUN, BOS en BZI, het wordt nu ook nuttig gevonden de relatie met de wereld buiten dit cluster onder de loep te nemen.
Met andere woorden: het gaat ook om de identiteit van de BUN.
Wil de BUN alleen een vereniging zijn van een stuk of veertig (overwegend lokale) boeddhistische groepen? Of wil ze een ‘religieus genootschap’ zijn (die term bedenk ik niet maar staat in de Mediawet, waarop het bestaan van de BOS gebaseerd is) die alle boeddhisten en mensen met duidelijke affiniteit tot het boeddhisme verbindt ?
Ik geef toe, ik interpreteer wellicht een beetje als ik die identiteitsvraag zo centraal stel, maar het is toch ook wel de indruk die ik heb gekregen van het gesprek dat ik eerder deze week met twee leden van de werkgroep ‘De Lotus Bloem’ heb gevoerd.
Hieronder geef ik twee mails weer die ik aan de Werkgroep heb gestuurd, één als reactie op de uitnodiging en één na afloop van het gesprek. Ik heb de teksten enigszins aangepast: hier en daar uitgebreid, dat geef ik cursief aan; geschrapte passages geef ik met puntjes aan.
Wat zal het resultaat zijn van dit gesprek en de andere die de Werkgroep gaat voeren?
De volgende ledenvergadering van de BUN is op 21 april a.s.; ik neem aan dat dan de eindrapportage wordt besproken.
Tegen de tijd zal zo ongeveer ook wel een besluit zijn genomen door het ministerie van Veiligheid en Justitie n.a.v. de evaluatie van de ‘Erkenningsovereenkomst’ tussen BUN en Justitie; dat wordt spannend volgens mij.
Dan weten we of de BUN ook de noodzaak ziet zichzelf opnieuw uit te vinden. (Net als de FNV bijvoorbeeld nu aan het doen is).
Eerste mail aan de Werkgroep
Beste ... (onafhankelijke leden van de Werkgroep B3),
Hartelijk dank voor de uitnodiging voor een gesprek. Ik ben daar blij om en neem aan dat het met mij en anderen (... ) individuele gesprekken zijn; onze situaties en onze opvattingen zijn in een aantal opzichten nogal verschillend.
...
Dan heb ik wat onduidelijkheden over de procedure, ik ben immers niet bij de ALV van 5 november aanwezig geweest. Is het rapport door Bestuur en ALV van de BUN als besluit aangenomen of slechts ter kennisneming; is het een concept dat niet alleen aangevuld maar ook gewijzigd kan. En is het deel dat gereed was al vanaf 5 november van kracht? Geldt dat ook àlle aanbevelingen? Ik heb bv ... begrepen dat het BOS-bestuur geen haast zal maken met het uitvoeren van aanbeveling 11 (bv de daarvoor noodzakelijke BOS-statuten wijzigen); of zelfs ronduit niet zal uitvoeren.
Graag heb ik het ook over mijn suggesties ter verbetering van het functioneren van de PAR, zie bv mijn blog
Dan wat betreft mijn positie ten opzichte van de BUN; hier ... de mail die ik 24 november 2011 aan Andre Kalden als BUN-voorzitter heb gestuurd, na z´n derde telefoontje aan mij over activiteiten van mij waar hij wat verdrietig over was.
Concreet betekent dit o.a. dat ik het in het gesprek niet alleen over toekomstige samenwerking tussen BUN, BOS en BZI wil hebben, ...; maar ook de suggestie wil bespreken waarom het voor de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland beter zou zijn als de BUN zichzelf opheft (benevens suggesties hoe de BOS dan gecontinueerd kan worden).
De vraag hoe ik m’n eigen betrokkenheid bij het boeddhisme in Nederland zie heb ik deels in m’n mail aan André aangestipt. Die is groot, vanaf m’n aanzet tot de oprichting van de Werkgroep Geëngageerd Boeddhisme zo’n acht jaar geleden en m’n initiatief ‘Dharma-vrienden’, hieronder genoemd.
M’n betrokkenheid als kritisch boeddhist (...) wordt bepaald door bezorgdheid over van wat ‘spiritualiteit in de uitverkoop’ is genoemd, de commercialisering, de vermarkting van het boeddhisme. Daardoor werd ik ook steeds kritischer op de BUN die daar aan mee heeft gedaan (een heel lang verhaal om uit te leggen hoe); en die gretig inging op de verleiding van de overheid om een boeddhistische zuil in te richten. ...
Ook de steun van de BUN bij het oprichten van de Mandalaschool had niets met betrokkenheid op kinderen te maken maar op verzuilingsfantasieën.
Het is inmiddels duidelijk geworden dat vrijwel niemand (behalve misschien ...) aan het boeddhisme meer dan een droge boterham kan verdienen.
...
Dat jullie het over het thema´ongebonden boeddhisten´ willen hebben, vind ik schattig. Immers ik heb (met twee anderen) daarover het BUN-bestuur in het verleden al concrete suggesties gedaan, die zijn nog steeds uitstekend, hoewel voor mij tegenwoordig een stuk minder interessant. Kort samengevat: het Duitse model, zie »Buddhistische Gemeinschaft«. En door ons in 2008 aan het bestuur gestuurd stuk; en een uit 2009 aan de leden, dat over meerdere onderwerpen ging (...). Het BUN-bestuur heeft een door ons aangevraagd gesprek daarover afgehouden en geen van de leden liet iets van zich horen. Negativiteit? (Zo luidde het kopje van de paragraaf uit de rapportage die o.a. over het zogeheten monsterverbond ging; ten onrechte vind ik dus)
Drie aanvullende opmerkingen daarbij:
(1) Het is afgezaagd het weer te moeten zeggen, maar ik ben geen ongebonden boeddhist, ik ben verbonden aan een sangha (een m.i. door velen slordig gebruikte term), tevens BUN-lid. Wel heb ik me meestal op persoonlijke titel met BUN-zaken bemoeid . En heb ik geprobeerd, belangeloos, de situatie van ongebonden boeddhisten te verbeteren.
(2) Belangrijker om de situatie van ongebonden boeddhisten te verbeteren dan te kunnen participeren aan het BUN-beleid is het bevorderen dat ze samen het boeddhisme beoefenen. Daarover heb ik in het verleden (in 2008) al wat suggesties gedaan (zie blog); ook aan bestuur en BUN-leden.
Dit voorstel is sterk gebaseerd op ervaringen met de Spirit Rock organisatie in de V.S. (Zie hun website) en geïnspireerd door Stephen Batchelor.
(3) De afgelopen jaren heeft zich het merkwaardige verschijnsel voorgedaan dat het aantal boeddhisten direct verbonden met de BUN (via BUN-leden) niet is toegenomen en misschien wel afgenomen; terwijl de schattingen van het totaal aantal boeddhisten in Nederland exponenteel groeide; daardoor zakte de representatativiteit van de BUN steeds verder. De BUN kan die representativiteit verhogen niet alleen door de ongebondenen te binden maar ook door die schattingen realistischer te maken (bv naar de grootte-orde van 50.000 à 100.000)
Wat dat laatste betreft moet me, en dan heb ik het direct over de relatie BUN-BOS, van het hart dat de BUN alsnog excuses aan moet bieden aan bv het Commissariaat voor de Media voor het klakkeloos meegaan in die onbehoorlijke claims van aantal beroepsboeddhisten. Kunnen we het daar ook over hebben?
Nog een opmerking over de BZI (en de gewenste relatie BUN-BZI) Veel interessanter dan bestuurlijke constructies is de beantwoording van de vraag: heeft het boeddhisme (en dus vooral: de boeddhisten) in Nederland in het algemeen behoefte aan geestelijke verzorging? Als pastorale functie dus zoals (in het verleden) door christelijke kerken werd verricht? Pas als die vraag is beantwoord, is het interessant of boeddhistische geestelijke verzorging ook aan personen in ‘totale instituties’ zoals gevangenissen, verpleeghuizen etc moet worden gegeven. Dat is allemaal overgeslagen en dat wreekt zich nu.
Tenslotte verwijs ik graag naar nog wat andere teksten uit mijn blog van de afgelopen jaren, alle onderdeel van het publieke domein. ...
Tweede mail aan de Werkgroep
Beste ... (onafhankelijke leden van de Werkgroep B3),
Tamelijk aan het eind van ons – in mijn ogen prettig verlopen – gesprek vroegen jullie me naar criteria.
Dat betrof het thema hoe het zou moeten met de BUN na de opheffing van de BUN, van een zichzelf opnieuw uitvindende BUN. Een poging daartoe
Vanmorgen beschreef ik een scenario van: eerst moet de crisis verdiepen, de BUN heft zich op, dan een jaar of wat niets en dan opnieuw iets gaan doen.
Wellicht vinden sommigen dat te heavy en is een milder scenario denkbaar; die heeft wel gevaren in zich net zo als iemand na een half uitgeziekte griep weer voluit gaat werken waardoor de ziekte terugkomt.
Allereerst kunnen jullie als Werkgroep een stap verder zetten in de rol van ‘Verzoeningscommissie’ (als destijds in Zuid Afrika): de strijders worden bij elkaar gebracht en sparen elkaar niet. Op menig punt zal dit een agree-to-disagree conclusie hebben, maar dat geeft niet, boeddhisten hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn, onenigheid is niet hetzelfde als ‘negativiteit’.
Een onderdeel van die ‘Verzoening’ is dat de BUN excuses aanbiedt aan het Commissariaat voor de Media, Justitie en anderen over de claim (in 2009 door de BOS mede namens de BUN gedaan) dat er 900.000 boeddhisten zouden zijn. Dit omdat men best wist dat het aantal ver onder de 250.000 zat, (misschien zelfs in de buurt van de 100.000, denk ik, maar daarover zitten we nog in een ontkenningsfase.)
Voordat de BUN zichzelf deconstrueert en opnieuw uit gaat vinden, moet een borging voor het voortbestaan van de BOS gezorgd worden. Mijn voorstel: de PAR wordt (met statutenwijziging BOS zoals ik voorstelde) verzwaard; met het Commissariaat voor de Media wordt overlegd of de PAR tijdelijk (tot maximaal 2015) ‘religieus genootschap’ als bedoeld in de Mediawet kan zijn.
Vervolgens zijn een aantal verdere (in mijn ogen noodzakelijke) ontwikkelingen:
De VU ontwikkelt opleidingen zoals ze zich voornemen, maar zonder de druk dat dit moet omdat anders de ‘Erkenning’ van de BUN door Justitie beeindigd wordt.
Het ministerie van Justitie wordt gemeld dat geen waarde meer wordt gehecht aan erkenning van de BUN door Justitie maar wel van erkenning van het boeddhisme voor Nederland. Als Justitie echt geestelijke verzorging van gedetineerden, ook in boeddhistische zin, zo belangrijk vindt, bedenken ze wel een oplossing.
Op een aantal plaatsen (dus op lokaal niveau) en tijdstippen vinden discussies plaats met als behulpzame tekst passages uit het rapport ‘boeddhisme als richting’ van de Onderwijsraad. (zie m’n blog daarover)
Dus niet over structuren maar over de inhoud.
Pas dan – we zijn inmiddels zo’n anderhalf jaar verder - gaan we nadenken over nieuwe structuren:
Ik zie drie mogelijkheden:
(1) Een opgetuigde BUN, d.w.z. met rol ongeorganiseerden, het Duitse model
(2) Een minimale BUN, lichte service en formeel t.b.v. de BOS
(3) Echt iets nieuws, een vereniging waarvan boeddhisten rechtstreeks en als individu lid kunnen worden
Ik geef sterk de voorkeur aan het derde model waarbij natuurlijk nog het nodige duidelijk moet worden over de (eventueel getrapte) besluitvorming in een club met meer dan tienduizend leden.
Maar het lijkt me niet verstandig ons nu te fixeren om die problemen, dan wordt het niets.
Ook de manier waarop deze vereniging tot stand moet komen en hoe de eerste honderden leden geworven moet worden, kan later. Geef elkaar de ruimte, de eerste jaren is de eis van representativiteit geen thema, we laten ons niet meer door de overheid (die dat graag wil) onder druk zetten.
Met name bij dit derde model lijkt me een variant op de door de Werkgroep B3 voorgestelde ‘Raad van leraren’ zeer nuttig. Namelijk een ´ethische commissie´ die op verzoek van leden of bestuur maar ook op eigen initiatief adviezen aan de BUN-Nieuwe Stijl uit kan brengen. Daarin kunnen leraren zitten, maar ook ethici, rechtsgeleerden en andere boeddhisten (leken). Maar niet nu dus, eerst zal de BUN zich opnieuw moeten uitvinden!
Vriendelijke groet
Joop Romeijn
donderdag 12 januari 2012
(God is niet één) en de Boeddha ook niet; deel 2 - Waarom de verschillen tussen boeddhistische tradities negeren ?
Dit wordt iets anders dan ik 14 december aankondigde. Daar staat dat ik het zou gaan hebben over Chapman’s kritiek op het ‘Consensus-boeddhisme’
Toen ik dat schreef, dacht ik dat ik de blog van David Chapman van het afgelopen halfjaar in lijn lag met mijn ideeen over de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland. Nu heb ik daar wat meer twijfel over.
De teksten van Chapman blijven fascinerend, zie bv z’n blogs van de laatste maand die ik kort zal samenvatten. Zie hier en hier en hier en hier.
Volgens Chapman is, in Amerika, een consensus-boeddhisme steeds populairder aan het worden, waarbij een aantal boeddhistische leraren bewust en in samenwerking met elkaar (gestimuleerd door de Dalai Lama) dit consensus-boeddhisme al een jaar of vijftien aan het bevorderen zijn. Zijn bezwaar daartegen is dat allerlei aspecten van diverse tradities weggepoetst worden, bij hem is dat tantra.
Ik herken in Nederland de door Chapman geschetste ontwikkeling in de richting van ‘Consensus-boeddhisme’ slechts beperkt. Al is de leraar die hij er het meest kenmerkend voor noemt, Joseph Goldstein, ook hier geen onbekende. Het gaat vooral om het in 2003 uitgekomen boek ‘One Dharma: The Emerging Western Buddhism’ van Goldstein. Dit is in het Nederlands vertaald als ‘De opkomst van het Westers boeddhisme’ maar dat is niet meer verkrijgbaar.
Afijn; lees Chapman en de kommentaren op zijn teksten zelf maar in z’n blog. Ik kom nog wel eens op hem terug.
Voor de ontwikkeling in Nederland ga ik eerst even terug naar Deel 1 waarin ik vooral de opvatting van Stephen Prothero weergeef dat ten onrechte wordt gedacht dat al de wereldreligies in wezen dezelfde boodschap hebben, een opvatting die ook door Karin Armstrong wordt omarmd.
En – voeg ik toe – in zekere zin ook door de Dalai Lama in z’n voor Westerlingen bestemde (z’n spirituele boodschap voor Tibetanen is vermoedelijk iets anders, vol religieuze zaken) recente boek ‘Beyond Religion’ stelt dat christenen, boeddhisten, atheïsten zich vooral op ethische zaken als compassie en wederzijds respect hoeven te richten.
Zoals ik al meer heb gezegd: best wel goed maar toch een niet-acceptabele reductie van religies.
Naast deze reductie, vooral door ethisch georiënteerde mensen, zijn er nog twee andere geseculariseerde vormen van reduceren:
De eerste wordt vooral benadrukt door de vele therapeuten, coaches en daarmee vergelijkbare beroepsbeoefenaren en ZZP’ers die interesse in het boeddhisme hebben gekregen: de technische reductie van de beoefening van het boeddhisme tot methoden zoals mindfulness. Daar heb ik al genoeg over geschreven.
De tweede noem ik een feelgood reductie. Ik doel dan op de sterke groei in Nederland (ik hoop en denk dat dit z´n hoogtepunt voorbij is) van enthousiasme voor een lichte vorm van boeddhisme, niet een religie maar een levenswijze zegt men dan met nadruk. Van dit ´buddhism lite´ is er ook nog eens een extra lichte vorm, ook wel genoemd ´spiritualiteit in de uitverkoop´ en gesymboliseerd door de overal te koop zijn de boeddha-beelden; daarover hebben vele critici het ook al vele malen gehad.
Dat is allemaal heel bedenkelijk, vind ik dan; andere boeddhisten denken dat dit een stepping stone kan zijn naar het beoefenen van boeddhismen in een meer diepgaande vorm, gericht op vragen van leven en dood.
De vraag is hoe dit op de langere termijn - bijvoorbeeld over 25 jaar – uitpakt; ik ben dan waarschijnlijk wel dood maar niettemin houd ik m´n hart vast.
Ik wil het echter verder hebben over een veel ouder verschijnsel – ook ruimschoots in Azië optredend - dat in Nederland nog lang niet voorbij is.
Over het feit namelijk dat de meeste boeddhisten en ook de leraren eigenlijk alleen de eigen traditie kennen en ook geen wezenlijke belangstelling voor andere boeddhistische tradities hebben.
De stelling die tegenwoordig echter door veel kenners tevens beoefenaren van het boeddhisme wordt aangehangen: tussen de boeddhistische tradities zijn er aanmerkelijke verschillen die niet ´onschuldig´ te maken zijn door ze als accenten van Thaische, Chinese, Tibetaanse etc cultuur te benoemen. Het zijn ook soteriologische verschillen.
Overzichten van de feitelijke verschillen zijn er genoeg, ook op internet. Google ze maar.
Ze worden zoals ik hierboven beschreef soms ontkend of gebagatelliseerd.
Of er speelt iets anders:
Om de een of andere reden spelen die verschillen vaak geen rol in de hoofden van vele boeddhisten; als die het over ´HET boeddhisme´ hebben bedoelen ze heel vaak en volstrekt impliciet hun vorm van boeddhisme, dus zonder zich maar te realiseren dat dit wat merkwaardig is.
Andere tradities worden soms als ´onjuist´ getypeerd (ik merkte dat vooral bij Theravada-monniken); al wordt dat merkbaar steeds minder als ´spiritueel correct´ gezien.
Of de verschillen worden – in Mahayana-scholen – opgevangen in een systeem met het (in mijn ogen) riskante concept van ‘vaardige middelen’, (Sankriet ´skillful means´, Sanskriet ´upaya´) waarmee alle verschillen tussen tradities worden herleid tot verschillende graden van spirituele intelligentie van beoefenaren.
In nogal wat Mahayana-teksten wordt een vorm van boeddhisme geconstrueerd dat men soms Hinayana noemt (letterlijk: het minder, minderwaardige voertuig) dat goed is in de beoefening van beginners en nogal slordig vrijwel wordt gelijkgesteld (niet altijd expliciet) met het Theravada-boeddhisme.
In termen van inter-boeddhisme-dialoog: dat schiet niet op.
Ik gebruik hier de uitdrukking inter-boeddhisme-dialoog als variant op het populair geworden verschijnsel interfaith dialogue, zie Wiki.
Ik hoop dat dit begrip veel gebruikt gaat worden en kort daarom af als IBD.
Dat de dialoog niet altijd lukt, ook niet bij de V.U. die zich hierop wil profileren, beschrijf ik in m´n blog.
Tegen boeddhisten die ook aan de een dialoog met christenen (willen) participeren zeg ik graag: heel goed maar laten we dan eerst eens oefenen met de dialoog tussen boeddhistische tradities, een IBD dus; of is die juist moeilijker dan interfaith ?
Laat ik eens proberen een paar suggesties te doen hoe de IBD plaats kan vinden.
Geen groot nationaal debat, maar kleine lokale en regelmatuig terugkerende bijeenkomsten.
Waarom eigenlijk zulke debatten?
Ze horen bij het boeddhisme, in ieder geval in het klassieke. En bovendien is het leuk, vind ik dan.
Maar vooral kunnen ze nieuwe zoekers op het boeddhische pad helpen en meer ervarenen helpen hun plaats in de diverse tradities te verhelderen.
Zelf geef ik de voorkeur aan een frontale benadering: die over de verschillen tussen de leerstellingen. Veel klassieke Aziatische discussies gaan ook daarover, want in tegenstelling tot het beeld dat sommigen ervan hebben, kunnen (klassieke) boeddhisten behoorlijk met elkaar in de clinch liggen. Helaas werkt deze methode in discussie tussen de meeste spiritueel softe mensen in Nederland niet (is mijn indruk); ook niet omdat behoorlijke kennis van de leerstellingen daarbij verondersteld wordt.
De weg van ´samen optrekken´ - met alle gevaren van bagatelliseren en ontkennen van verschillen – lijkt toch nog de beste. Ik bedoel: een aantal belangrijke begrippen van alle kanten bekijken, wat bedoel jij met ‘niet-zelf’ en wat bedoelt mijn traditie er mee? Mag je niet genieten en wat is hechten in het boeddhisme, hoe denken de tradities daar over? Enzovoorts maar voor veel mensen wat te intellectualistisch.
Een meer makkelijke vorm is het wellicht, niet met de leerstellige kant maar met de verschillen in rituelen te beginnen. Dat gesprek zal zich trouwens, als het zich niet tot estheticisme (tot mooie plaatjes of muziek) beperkt, toch ook naar inhoudelijke kanten ontwikkelen.
Een derde vorm is het vergelijken van methoden van beoefening. Neem iets waarvan het makkelijk lijkt dat men weet waarover men heeft: het mediteren. Het is me verschillende malen in gesprekken met mediterenden van andere tradities opgevallen dat we er impliciet van uit gingen dat
mediteren = mediteren = mijn manier van mediteren. Niet dus.
Bij een Tibetaans meditatie-weekend dat ik een keer bijwoonde, dacht ik herhaaldelijk: wanneer eindigen de rituelen nu en begint de meditatie? Onjuiste verwachtingen.
Misschien niet geschikt als een beginners-discussie maar daarna een bruikbare weg.
In ieder geval zal startpunt moeten zijn de bereidheid een onbevangen houding aan te nemen t.o.v. de andere traditie. Het zonder mening of theorie de vertegenwoordiger van de andere traditie bevragen.
Maar ook – ik herhaal het maar – zonder zo snel mogelijk naar consensus te zoeken.
Die onbevangenheid zal soms op de raarste momenten nodig kunnen zijn; zo kijken mensen soms vreem op als ik beweer dat Theravada niet het begrip ´Boeddha-Natuur´ gebruikt. Ik van mijn kant was nogal verbaasd toen toen me doordrong (een beetje dan) wat tantrisch boeddhisme inhoudt: een wereld van verschil.
Wat ook nodig is, ik weet dat het wat schools klinkt, is eerst zo goed mogelijk je termen definiëren; want de mogelijkheid tot misverstanden is legio.
En hoe discussieer je eigenlijk? We zijn vooral vrij lange talks gewend, monologen dus, met soms gelegenheid tot het stellen van vragen aan de leraar die de talk geeft. Dat is voor een discussie niet zo’n goed model. Maar op twitter-berichten-niveau wordt het weer te kreterig, geeft ook geen verdieping. Gewoon iemand een paar minuten laten uitpraten; maar ook: na een paar minuten stoppen me je betoog.
En opnieuw: streef niet te snel naar consensus. En probeer aandachtig te zijn over je superioriteitsgevoelens.
Een uitzondering op mijn stelling dat de IBD haast nooit plaatsvindt, is een serie uitzendingen van de BOS-Radio onder de titel ´Kwesties voor leraren´ in 2010 en 2011. Zie hier en hier en hier en hier en hier. Toen stopte de serie helaas, de leraren waren toch niet op ?
Ik ga de BOS eens vragen die reeks voort te zetten (misschien niet alleen tussen leraren, ook tussen leerlingen); en ook of ze de gevoerde gesprekken uitgetypt kunnen publiceren.
Een andere uitzondering waren de halfjaarlijkse studiedagen van de Stichting Vrienden van het Boeddhisme, maar zoals alles is ook dit vergankelijk en voorbij.
Want de vraag is natuurlijk: wie moet zoiets organiseren? Een paar ideetjes.
- André van der Braak natuurlijk, het wordt in feite z’n taak een beetje als nieuwe VU-hoogleraar.
- Een stuk of drie sangha’s per stad komen een keer bij elkaar en organiseren een lokale bijeenkomst
- Een paar enthousiaste individuele (ongebonden) boeddhisten die elkaar via sociale media vinden
- De BOS misschien, ook de televisie: kan puur boeddhistische programma’s opleveren.
Er tegen aan
Toen ik dat schreef, dacht ik dat ik de blog van David Chapman van het afgelopen halfjaar in lijn lag met mijn ideeen over de ontwikkeling van het boeddhisme in Nederland. Nu heb ik daar wat meer twijfel over.
De teksten van Chapman blijven fascinerend, zie bv z’n blogs van de laatste maand die ik kort zal samenvatten. Zie hier en hier en hier en hier.
Volgens Chapman is, in Amerika, een consensus-boeddhisme steeds populairder aan het worden, waarbij een aantal boeddhistische leraren bewust en in samenwerking met elkaar (gestimuleerd door de Dalai Lama) dit consensus-boeddhisme al een jaar of vijftien aan het bevorderen zijn. Zijn bezwaar daartegen is dat allerlei aspecten van diverse tradities weggepoetst worden, bij hem is dat tantra.
Ik herken in Nederland de door Chapman geschetste ontwikkeling in de richting van ‘Consensus-boeddhisme’ slechts beperkt. Al is de leraar die hij er het meest kenmerkend voor noemt, Joseph Goldstein, ook hier geen onbekende. Het gaat vooral om het in 2003 uitgekomen boek ‘One Dharma: The Emerging Western Buddhism’ van Goldstein. Dit is in het Nederlands vertaald als ‘De opkomst van het Westers boeddhisme’ maar dat is niet meer verkrijgbaar.
Afijn; lees Chapman en de kommentaren op zijn teksten zelf maar in z’n blog. Ik kom nog wel eens op hem terug.
Voor de ontwikkeling in Nederland ga ik eerst even terug naar Deel 1 waarin ik vooral de opvatting van Stephen Prothero weergeef dat ten onrechte wordt gedacht dat al de wereldreligies in wezen dezelfde boodschap hebben, een opvatting die ook door Karin Armstrong wordt omarmd.
En – voeg ik toe – in zekere zin ook door de Dalai Lama in z’n voor Westerlingen bestemde (z’n spirituele boodschap voor Tibetanen is vermoedelijk iets anders, vol religieuze zaken) recente boek ‘Beyond Religion’ stelt dat christenen, boeddhisten, atheïsten zich vooral op ethische zaken als compassie en wederzijds respect hoeven te richten.
Zoals ik al meer heb gezegd: best wel goed maar toch een niet-acceptabele reductie van religies.
Naast deze reductie, vooral door ethisch georiënteerde mensen, zijn er nog twee andere geseculariseerde vormen van reduceren:
De eerste wordt vooral benadrukt door de vele therapeuten, coaches en daarmee vergelijkbare beroepsbeoefenaren en ZZP’ers die interesse in het boeddhisme hebben gekregen: de technische reductie van de beoefening van het boeddhisme tot methoden zoals mindfulness. Daar heb ik al genoeg over geschreven.
De tweede noem ik een feelgood reductie. Ik doel dan op de sterke groei in Nederland (ik hoop en denk dat dit z´n hoogtepunt voorbij is) van enthousiasme voor een lichte vorm van boeddhisme, niet een religie maar een levenswijze zegt men dan met nadruk. Van dit ´buddhism lite´ is er ook nog eens een extra lichte vorm, ook wel genoemd ´spiritualiteit in de uitverkoop´ en gesymboliseerd door de overal te koop zijn de boeddha-beelden; daarover hebben vele critici het ook al vele malen gehad.
Dat is allemaal heel bedenkelijk, vind ik dan; andere boeddhisten denken dat dit een stepping stone kan zijn naar het beoefenen van boeddhismen in een meer diepgaande vorm, gericht op vragen van leven en dood.
De vraag is hoe dit op de langere termijn - bijvoorbeeld over 25 jaar – uitpakt; ik ben dan waarschijnlijk wel dood maar niettemin houd ik m´n hart vast.
Ik wil het echter verder hebben over een veel ouder verschijnsel – ook ruimschoots in Azië optredend - dat in Nederland nog lang niet voorbij is.
Over het feit namelijk dat de meeste boeddhisten en ook de leraren eigenlijk alleen de eigen traditie kennen en ook geen wezenlijke belangstelling voor andere boeddhistische tradities hebben.
De stelling die tegenwoordig echter door veel kenners tevens beoefenaren van het boeddhisme wordt aangehangen: tussen de boeddhistische tradities zijn er aanmerkelijke verschillen die niet ´onschuldig´ te maken zijn door ze als accenten van Thaische, Chinese, Tibetaanse etc cultuur te benoemen. Het zijn ook soteriologische verschillen.
Overzichten van de feitelijke verschillen zijn er genoeg, ook op internet. Google ze maar.
Ze worden zoals ik hierboven beschreef soms ontkend of gebagatelliseerd.
Of er speelt iets anders:
Om de een of andere reden spelen die verschillen vaak geen rol in de hoofden van vele boeddhisten; als die het over ´HET boeddhisme´ hebben bedoelen ze heel vaak en volstrekt impliciet hun vorm van boeddhisme, dus zonder zich maar te realiseren dat dit wat merkwaardig is.
Andere tradities worden soms als ´onjuist´ getypeerd (ik merkte dat vooral bij Theravada-monniken); al wordt dat merkbaar steeds minder als ´spiritueel correct´ gezien.
Of de verschillen worden – in Mahayana-scholen – opgevangen in een systeem met het (in mijn ogen) riskante concept van ‘vaardige middelen’, (Sankriet ´skillful means´, Sanskriet ´upaya´) waarmee alle verschillen tussen tradities worden herleid tot verschillende graden van spirituele intelligentie van beoefenaren.
In nogal wat Mahayana-teksten wordt een vorm van boeddhisme geconstrueerd dat men soms Hinayana noemt (letterlijk: het minder, minderwaardige voertuig) dat goed is in de beoefening van beginners en nogal slordig vrijwel wordt gelijkgesteld (niet altijd expliciet) met het Theravada-boeddhisme.
In termen van inter-boeddhisme-dialoog: dat schiet niet op.
Ik gebruik hier de uitdrukking inter-boeddhisme-dialoog als variant op het populair geworden verschijnsel interfaith dialogue, zie Wiki.
Ik hoop dat dit begrip veel gebruikt gaat worden en kort daarom af als IBD.
Dat de dialoog niet altijd lukt, ook niet bij de V.U. die zich hierop wil profileren, beschrijf ik in m´n blog.
Tegen boeddhisten die ook aan de een dialoog met christenen (willen) participeren zeg ik graag: heel goed maar laten we dan eerst eens oefenen met de dialoog tussen boeddhistische tradities, een IBD dus; of is die juist moeilijker dan interfaith ?
Laat ik eens proberen een paar suggesties te doen hoe de IBD plaats kan vinden.
Geen groot nationaal debat, maar kleine lokale en regelmatuig terugkerende bijeenkomsten.
Waarom eigenlijk zulke debatten?
Ze horen bij het boeddhisme, in ieder geval in het klassieke. En bovendien is het leuk, vind ik dan.
Maar vooral kunnen ze nieuwe zoekers op het boeddhische pad helpen en meer ervarenen helpen hun plaats in de diverse tradities te verhelderen.
Zelf geef ik de voorkeur aan een frontale benadering: die over de verschillen tussen de leerstellingen. Veel klassieke Aziatische discussies gaan ook daarover, want in tegenstelling tot het beeld dat sommigen ervan hebben, kunnen (klassieke) boeddhisten behoorlijk met elkaar in de clinch liggen. Helaas werkt deze methode in discussie tussen de meeste spiritueel softe mensen in Nederland niet (is mijn indruk); ook niet omdat behoorlijke kennis van de leerstellingen daarbij verondersteld wordt.
De weg van ´samen optrekken´ - met alle gevaren van bagatelliseren en ontkennen van verschillen – lijkt toch nog de beste. Ik bedoel: een aantal belangrijke begrippen van alle kanten bekijken, wat bedoel jij met ‘niet-zelf’ en wat bedoelt mijn traditie er mee? Mag je niet genieten en wat is hechten in het boeddhisme, hoe denken de tradities daar over? Enzovoorts maar voor veel mensen wat te intellectualistisch.
Een meer makkelijke vorm is het wellicht, niet met de leerstellige kant maar met de verschillen in rituelen te beginnen. Dat gesprek zal zich trouwens, als het zich niet tot estheticisme (tot mooie plaatjes of muziek) beperkt, toch ook naar inhoudelijke kanten ontwikkelen.
Een derde vorm is het vergelijken van methoden van beoefening. Neem iets waarvan het makkelijk lijkt dat men weet waarover men heeft: het mediteren. Het is me verschillende malen in gesprekken met mediterenden van andere tradities opgevallen dat we er impliciet van uit gingen dat
mediteren = mediteren = mijn manier van mediteren. Niet dus.
Bij een Tibetaans meditatie-weekend dat ik een keer bijwoonde, dacht ik herhaaldelijk: wanneer eindigen de rituelen nu en begint de meditatie? Onjuiste verwachtingen.
Misschien niet geschikt als een beginners-discussie maar daarna een bruikbare weg.
In ieder geval zal startpunt moeten zijn de bereidheid een onbevangen houding aan te nemen t.o.v. de andere traditie. Het zonder mening of theorie de vertegenwoordiger van de andere traditie bevragen.
Maar ook – ik herhaal het maar – zonder zo snel mogelijk naar consensus te zoeken.
Die onbevangenheid zal soms op de raarste momenten nodig kunnen zijn; zo kijken mensen soms vreem op als ik beweer dat Theravada niet het begrip ´Boeddha-Natuur´ gebruikt. Ik van mijn kant was nogal verbaasd toen toen me doordrong (een beetje dan) wat tantrisch boeddhisme inhoudt: een wereld van verschil.
Wat ook nodig is, ik weet dat het wat schools klinkt, is eerst zo goed mogelijk je termen definiëren; want de mogelijkheid tot misverstanden is legio.
En hoe discussieer je eigenlijk? We zijn vooral vrij lange talks gewend, monologen dus, met soms gelegenheid tot het stellen van vragen aan de leraar die de talk geeft. Dat is voor een discussie niet zo’n goed model. Maar op twitter-berichten-niveau wordt het weer te kreterig, geeft ook geen verdieping. Gewoon iemand een paar minuten laten uitpraten; maar ook: na een paar minuten stoppen me je betoog.
En opnieuw: streef niet te snel naar consensus. En probeer aandachtig te zijn over je superioriteitsgevoelens.
Een uitzondering op mijn stelling dat de IBD haast nooit plaatsvindt, is een serie uitzendingen van de BOS-Radio onder de titel ´Kwesties voor leraren´ in 2010 en 2011. Zie hier en hier en hier en hier en hier. Toen stopte de serie helaas, de leraren waren toch niet op ?
Ik ga de BOS eens vragen die reeks voort te zetten (misschien niet alleen tussen leraren, ook tussen leerlingen); en ook of ze de gevoerde gesprekken uitgetypt kunnen publiceren.
Een andere uitzondering waren de halfjaarlijkse studiedagen van de Stichting Vrienden van het Boeddhisme, maar zoals alles is ook dit vergankelijk en voorbij.
Want de vraag is natuurlijk: wie moet zoiets organiseren? Een paar ideetjes.
- André van der Braak natuurlijk, het wordt in feite z’n taak een beetje als nieuwe VU-hoogleraar.
- Een stuk of drie sangha’s per stad komen een keer bij elkaar en organiseren een lokale bijeenkomst
- Een paar enthousiaste individuele (ongebonden) boeddhisten die elkaar via sociale media vinden
- De BOS misschien, ook de televisie: kan puur boeddhistische programma’s opleveren.
Er tegen aan
maandag 2 januari 2012
Jaaroverzicht 2011 Televisieprogramma’s Boeddhistische Omroep Stichting
Een jaar geleden deed ik een onderzoekje naar de aard van de televisieprogramma’s van de BOS sinds de oprichting in 2001. M’n verleden als sociaal wetenschapper kwam weer eens goed van pas.
Dat onderzoek deed ik net als een paar anderen, maar onafhankelijk van elkaar, ter vermindering van de subjectiviteit.
De aanleiding was ons gevoel dat de TV-programma’s steeds minder boeddhistisch van aard waren geworden.
Het resultaat bleek nog veel somberder dan ons vermoeden; er zat ook een lijn in en dus vermoedelijk een strategie achter:
In 2001 was (in onze score) 83% van de programma’s boeddhistisch van aard.
Tussen 2004 en 2009 zakte dat percentage geleidelijk van 75% naar 45%.
In 2010 was nog maar 35% van de BOS-TV-programma’s boeddhistisch van aard.
Deze resultaten hebben we ter kennis gebracht van directie en bestuur van de BOS met het dringende verzoek daar iets aan te doen. De Mediawet eist immers (in artikel 2.49) dat het media-aanbod geheel op geestelijk (in ons geval dus boeddhistisch) terrein ligt en verband houdt met de geestelijke identiteit.
De onderzoeksresultaten werden bestreden, het bestaan van een strategie ontkend.
Maar er werd toch toegezegd dat dit meer aandacht zou krijgen.
Dit thema werd actueel toen de minister deze zomer aankondigde dat omroepen zoals de BOS (zogeheten 2.42-omroepen) hun zendtijd wel konden halveren en dan alleen nog maar echt levensbeschouwelijke programma’s moesten maken wat ze volgens de minister nu maar deels doen.
Hoe is het in 2011 met de programma’s gegaan? Ik heb het onderzoekje opnieuw gedaan, gebruik makend van de betreffende pagina van website van de BOS. Zie het overzicht hieronder.
Het resultaat valt (mij) behoorlijk mee: 14 van de in totaal 30 programma’s scoor ik als ‘boeddhistisch van aard’; dat is 47%.
Dit verhoudingsgetal moet niet te exact worden genomen, daarvoor zijn meer scores nodig, maar het geeft een indicatie.
Zelf leg ik de lat nog wat hoger, zowel wat betreft de score als wat betreft de inhoud van het boeddhisme, dat is de Dharma, maar er is van een duidelijke vooruitgang sprake, en misschien van een trendbreuk.
Het percentage esthetiserende programma’s kan nog verder omlaag.
In het algemeen kunnen documentaires beter vervangen worden door dichter bij de Nederlandse (boeddhistische) actualiteit en bij de beoefening zittende programma’s.
Verder valt op dat er nog steeds weinig aandacht wordt besteed aan het Theravada-boeddhisme (Maar toch wel aan ‘mindfulness’ en dat is ook Theravada zal men zeggen? Dat is diskutabel – al heb ik het wel zo gescored - maak daar eens een programma over.)
Ook krijgt de beoefening van Thai, Chinezen en Vietnamen in Nederland van hun boeddhisme geen aandacht; dat is ronduit pijnlijk.
Hoewel iets minder dan de voorgaande jaren gaat de belangstelling in de BOS-programma’s nog steeds veel uit naar artistieke types en exotische oorden.
Kortom: hartelijk welkom Laetitia Schoofs, per 1 januari 2012 Hoofd TV bij de BOS.
Er is genoeg te doen, al was een deel (de helft?) van de tv-programma’s uit van 2011 eigenlijk al VPRO-achtig en dus rijp voor overname.
Betekenis codes; en resultaat van mijn scores gegeven aan de programma’s
14 x B : overwegend boeddhistisch van aard
3 x S : spiritueel, hoogstens beperkt boeddhistisch
6 x E : esthetisch, hoogstens beperkt boeddhistisch
7 x O : overig, in geringe mate boeddhistisch van aard
E OVERAL SPULLEN
Sommige mensen ruimen aan het eind van het jaar hun huis op om het nieuwe jaar fris te kunnen beginnen. Maar kunstenaar Judith de Leeuw doet dit wel heel drastisch: Ze stelt zich voor de ambitieuze taak om al haar spullen te tellen, te sorteren en te labelen. Elke trui, elk boek, elk papiertje, tot en met de laatste in haar huis rondslingerende schroef. En waarvoor?
B VOORBIJ DE TIJD
Bioloog, milieuactivist, wereldreiziger, zenboeddhist en schrijver van het bekroonde De sneeuwluipaard [Peter Matthiessen] blikt met filmmaker Pat van Boeckel terug op zijn bewogen leven.
S PROFIEL: PETER BLOM
Peter Blom is directievoorzitter van de Triodos Bank, de bank die wil bijdragen aan positieve maatschappelijke, ecologische en culturele veranderingen. Duurzaamheid en passie zijn de trefwoorden bij alles wat Blom doet en zegt. Ook bij de bank waar hij werkt.
E MONIEK TOEBOSCH: WIE IK WAS VOORDAT IK WAS *)
Moniek Toebosch, een multi-disciplinaire kunstenares met een engagement dat anno 2011 zeldzaam is geworden, is bekend door haar uitzonderlijke stem-performances. Regisseur Babeth VanLoo voelt zich als boeddhist op de proef gesteld wanneer zij hoort dat Moniek Toebosch nog maar drie maanden te leven heeft.
O TRANSHUMAN bij NFTA Filmlab
Filosoof Anders Sandberg weigert de dood als een vanzelfsprekendheid te accepteren. Volgens hem zal het deze eeuw nog mogelijk worden om de geest in een computer te uploaden. Hij is lid van een groep die zich transhumanisten noemt. Regisseur Titus Nachbauer zet de wilde ideeën van deze groep uiteen.
O NADIA TIKT
Nadia is twaalf jaar en gaat voor het eerst naar de middelbare school. Ze pakt haar tas vol boeken in en samen met haar moeder bereidt ze zich voor op de grote dag. Voor velen een bijzonder moment, want het is een grote stap op weg naar volwassenheid, maar voor Nadia staat er iets meer op het spel.
B MIJN REÏNCARNATIE bij IDFA Focus
Speciaal geselecteerd uit het aanbod van de IDFA. VPRO's IDFA in Focus vertoont deze documentaire over de Tibetaanse leraar Namkhai Norbu en zijn zoon Yeshi, die proberen hun spirituele traditie voor het nageslacht te bewaren. Een vader-zoon drama van episch formaat.
B OP STRAAT EN IN AUSCHWITZ
De mate waarin iemand verlicht is, is af te meten aan in hoeverre deze persoon een ander helpt. Echt fysiek helpt. De Amerikaanse zenmeester Bernie Glassman wil mensen uit hun ‘mindset’ halen, zodat ze actie gaan ondernemen en de ander de helpende hand gaan bieden.
O BURMA SOLDIER
Myo Myint Cho was jarenlang soldaat in het Birmese leger, maar liep over naar het verzet. Deze documentaire geeft een zeldzame blik op een dictatoriaal regime, gezien door Myints ogen.
O ALS RIVIEREN KONDEN VERTELLEN - DEEL 2
Als rivieren konden vertellen is een serie waarin Rob Hof op zoek gaat naar de band tussen mens en rivier. In dit deel worden een schrijver, een bootsman, een blinde ondernemer en een monnik geportretteerd. Op intieme wijze tonen ze de band tussen de rivier en haar bewoners.
O ALS RIVIEREN KONDEN VERTELLEN - DEEL 1
Als rivieren konden vertellen is een serie waarin Rob Hof op zoek gaat naar de band tussen mens en rivier. Voor de BOS maakte hij twee films over de rivier de Mekong. In dit eerste deel vijf korte portretten van een visser, een onderwijzeres, een leraar, een roeister en een monnik die op intieme wijze de band tonen tussen de Mekong en haar bewoners.
B CRAZY WISDOM
Chögyam Trungpa Rinpoche, de ‘bad boy’ van het boeddhisme, brak met de westerse opvattingen over hoe een leraar zich moet gedragen. Hij dronk, rookte en hield er verschillende relaties op na met leerlingen. Tegelijkertijd wordt hij erkend als een van de prominente personen die het boeddhisme naar het Westen gebracht hebben.
B MINDFULNESS MAINSTREAM
Mindfulness Based Stress Reduction werd 30 jaar geleden ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn. Ondertussen zijn er veel medewerkers en therapeuten die de training zelf gevolgd hebben. We volgen mindfulnesstrainers Sietske de Haan en Frits Koster als. Koster was jaren monnik in Thailand en hij merkt een grote verandering; waar hij tien jaar geleden nog werd genegeerd als hij sprak over meditatie, is hij nu juist hip.
B ECHTE MANNEN HUILEN NIET
Ook vuilnismannen mediteren. In deze documentaire volgen we een grofvuilverwerker met hartklachten, een chauffeur uit Irak met een oorlogstrauma en een overspannen geraakte leidinggevende bij hun mindfulnesstraining.
B MIJN REÏNCARNATIE
We volgen de gereïncarneerde Tibetaanse spirituele meester Chögyal Namkhai Norbu en zijn zoon Yeshi bij de worsteling om hun spirituele traditie voor het nageslacht te bewaren. Een vader-zoon drama van episch formaat dat twee decennia en drie generaties omspant
B DE BEAT VAN BOEDDHA
Het boeddhisme borrelt en bruist. Meditatie en boeddhisme presenteren zich steeds vaker op een frisse en eigentijdse manier. Dat zie je terug aan het jeugdige publiek dat er op af komt. De Beat van Boeddha is een kijkje in de wereld van de jonge boeddhist.
B SANDRA, EX-NON TUSSEN TWEE WERELDEN
In 2001 verruilde Sandra haar succesvolle managersbaan voor een kloosterleven in het boeddhistisch centrum Plum Village in de Dordogne, bij zenmeester Thich Nhat Hanh. Na veel omzwervingen begon ze met ex-monnik Santi uit Laos een nieuw bestaan. Oprechtheid is hun vertaling van het boeddhisme – allereerst tegenover elkaar, maar vooral ook gericht op de ander.
S JOHAN PRIMERO
Johan Puig rijdt elke dag 50 rondjes in een oude 2CV om Camp Nou, het stadion van FC Barcelona, ‘Barça’, om geluk af te dwingen voor zijn club. Het helpt, want het gaat Barça al jaren voor de wind. Maar dat verandert op het moment dat Johan Paquita ontmoet. Zij schopt al snel Johans geregelde leven volledig in de war. De film toont op een humoristische manier het geloof in de kracht van de geest.
B DHARMA RISING, DEEL 2
Deel 2 van een tweedelige serie over de snelle opkomst van het boeddhisme in het Westen. Een blik op de toekomst door de ogen van de eerste generatie westerse boeddhistische leraren. Hoe beïnvloeden het boeddhisme en de westerse samenleving elkaar?
B ENEMIES OF THE PEOPLE
De ouders van Thet Sambath werden omgebracht door het regime van de Rode Khmer. De jonge journalist is tien jaar lang bezig om vriendschap te sluiten met de mannen en vrouwen die verantwoordelijk waren voor de Killing Fields. Hij peutert onthullende verklaringen los van de beruchte Broeder Nummer Twee en de moordenaars zelf en krijgt nieuwe inzichten over de massamoord. Maar de waarheid die hij blootlegt, heeft een prijs.
B DHARMA RISING, DEEL 1
Deel 1 van een tweedelige serie over de snelle opkomst van het boeddhisme in het Westen. Een blik op de toekomst door de ogen van de eerste generatie westerse boeddhistische leraren. Kan het 2500 jaar oude boeddhisme zich aanpassen aan de moderne maatschappij?
E KIJK!
Je hart volgen gaat niet altijd zonder slag of stoot. Voor Marilien Mogendorff en Hèlen Vink gingen er vele jaren en grote omwegen aan vooraf voordat ze daar terecht kwamen waar ze wilden zijn. Kijk! gaat over hoe een boeddhistische fotografe en een theatermaakster hun plek in de wereld vinden.
B LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET DE ANDER **)
In dit laatste deel van het drieluik Lucia Rijker – Hoe te leven gaat Lucia in gesprek met sociologe en ex minister WVC Hedy d’Ancona, zen-non Anjo Kasman en theatermaakster en actrice Adelheid Roosen over de ander.
E BARDSONGS
Bardsongs is een drieluik van verfilmde volksvertellingen, en een lofzang op de uiterlijke verschillen en verborgen overeenkomsten van verschillende werelden. In dit deel gaan een vader en een dochter op reis om hun dzo (kruising tussen een yak en een rund) te verkopen. Dat gaat niet vanzelf.
S LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET VRIENDEN
In het drieluik Lucia Rijker - Hoe te leven onderzoekt Lucia op welke manieren je een persoonlijke band kunt aangaan met de wereld en de mensen om je heen, vanuit haar boeddhistisch perspectief. In dit tweede deel praat Lucia met Marte Röling, Patricia Steur en Prof. Dr. Paul de Blot over vriendschappen.
B AUNG SAN SUU KYI - LADY OF NO FEAR
We kennen Aung San Suu Kyi als de oppositieleider die al ruim twintig jaar vecht voor vrijheid en democratie in Birma. Maar wie is de persoon en vrouw Aung San Suu Kyi? In deze documentaire vertellen familieleden, vrienden en collega's over de dochter, de echtgenote, de vriendin, de moeder, de rebel, die in haar jonge jaren diepe treurnis en gemis kende.
O LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET FAMILIE
In het drieluik Lucia Rijker - Hoe te leven onderzoekt Lucia hoe je een persoonlijke band kunt aangaan met de wereld en de mensen om je heen, vanuit haar boeddhistisch perspectief. Het eerste deel is gewijd aan familie. Lucia praat met haar zus Norma en broer Harold, zanger Rob de Nijs en dakloze Chris te Raa.
E GRENZEN VERLEGGEN IN MONGOLIË
Twee mensen reizen naar Mongolië, een boeddhistisch land dat door zijn uitgestrekte woestijn, eeuwenoude kloosters en ruige geschiedenis in het Westen nog altijd tot de verbeelding spreekt.
O SUPERWISE ME
Negen onderzoekende geesten en negen getuigen buigen zich in de bergen van Andalusië over negen levensvragen die ieder mens vroeg of laat tegenkomt. Hun antwoorden laten zien dat geluk binnen ieders bereik komt wanneer je je innerlijke (eigen)wijsheid activeert en laat spreken. Spiritualiteit 'down to earth', met hier en daar een knipoog.
E TRAMONTANA
De rode draad in deze Spaanstalige speelfilm is de scandaleuze liefdesgeschiedenis van een oude man en een achttienjarige meisje, gezien door de ogen van verschillende personages.
*) Ook na nogmaals beluisteren blijft het expliciet boeddhistische van deze documentaire (op zich heel boeiend) beperkt tot de openingszinnen erin van Babeth.
**) Dat dit programma van Lucia Rijker wel een B van mij krijgt en de andere twee niet, komt door de keus van de gesprekspartners.
Nawoord d.d. 6 januari
Ik heb m´n wijze van scoren nog eens vergeleken met die van een jaar geleden.
Toen gebruikte ik een iets andere indeling in categorieën:
B programma met boeddhistisch karakter
G geen boeddhistisch karakter
T tussenvorm (beetje boeddhistisch karakter)
Op deze wijze gescored zou de uitkomst voor 2011 worden: 53%
Dus ruim de helft i.p.v. bijna de helft van de programma´s noem daarmee ik boeddhistisch van aard.
Dat onderzoek deed ik net als een paar anderen, maar onafhankelijk van elkaar, ter vermindering van de subjectiviteit.
De aanleiding was ons gevoel dat de TV-programma’s steeds minder boeddhistisch van aard waren geworden.
Het resultaat bleek nog veel somberder dan ons vermoeden; er zat ook een lijn in en dus vermoedelijk een strategie achter:
In 2001 was (in onze score) 83% van de programma’s boeddhistisch van aard.
Tussen 2004 en 2009 zakte dat percentage geleidelijk van 75% naar 45%.
In 2010 was nog maar 35% van de BOS-TV-programma’s boeddhistisch van aard.
Deze resultaten hebben we ter kennis gebracht van directie en bestuur van de BOS met het dringende verzoek daar iets aan te doen. De Mediawet eist immers (in artikel 2.49) dat het media-aanbod geheel op geestelijk (in ons geval dus boeddhistisch) terrein ligt en verband houdt met de geestelijke identiteit.
De onderzoeksresultaten werden bestreden, het bestaan van een strategie ontkend.
Maar er werd toch toegezegd dat dit meer aandacht zou krijgen.
Dit thema werd actueel toen de minister deze zomer aankondigde dat omroepen zoals de BOS (zogeheten 2.42-omroepen) hun zendtijd wel konden halveren en dan alleen nog maar echt levensbeschouwelijke programma’s moesten maken wat ze volgens de minister nu maar deels doen.
Hoe is het in 2011 met de programma’s gegaan? Ik heb het onderzoekje opnieuw gedaan, gebruik makend van de betreffende pagina van website van de BOS. Zie het overzicht hieronder.
Het resultaat valt (mij) behoorlijk mee: 14 van de in totaal 30 programma’s scoor ik als ‘boeddhistisch van aard’; dat is 47%.
Dit verhoudingsgetal moet niet te exact worden genomen, daarvoor zijn meer scores nodig, maar het geeft een indicatie.
Zelf leg ik de lat nog wat hoger, zowel wat betreft de score als wat betreft de inhoud van het boeddhisme, dat is de Dharma, maar er is van een duidelijke vooruitgang sprake, en misschien van een trendbreuk.
Het percentage esthetiserende programma’s kan nog verder omlaag.
In het algemeen kunnen documentaires beter vervangen worden door dichter bij de Nederlandse (boeddhistische) actualiteit en bij de beoefening zittende programma’s.
Verder valt op dat er nog steeds weinig aandacht wordt besteed aan het Theravada-boeddhisme (Maar toch wel aan ‘mindfulness’ en dat is ook Theravada zal men zeggen? Dat is diskutabel – al heb ik het wel zo gescored - maak daar eens een programma over.)
Ook krijgt de beoefening van Thai, Chinezen en Vietnamen in Nederland van hun boeddhisme geen aandacht; dat is ronduit pijnlijk.
Hoewel iets minder dan de voorgaande jaren gaat de belangstelling in de BOS-programma’s nog steeds veel uit naar artistieke types en exotische oorden.
Kortom: hartelijk welkom Laetitia Schoofs, per 1 januari 2012 Hoofd TV bij de BOS.
Er is genoeg te doen, al was een deel (de helft?) van de tv-programma’s uit van 2011 eigenlijk al VPRO-achtig en dus rijp voor overname.
Betekenis codes; en resultaat van mijn scores gegeven aan de programma’s
14 x B : overwegend boeddhistisch van aard
3 x S : spiritueel, hoogstens beperkt boeddhistisch
6 x E : esthetisch, hoogstens beperkt boeddhistisch
7 x O : overig, in geringe mate boeddhistisch van aard
E OVERAL SPULLEN
Sommige mensen ruimen aan het eind van het jaar hun huis op om het nieuwe jaar fris te kunnen beginnen. Maar kunstenaar Judith de Leeuw doet dit wel heel drastisch: Ze stelt zich voor de ambitieuze taak om al haar spullen te tellen, te sorteren en te labelen. Elke trui, elk boek, elk papiertje, tot en met de laatste in haar huis rondslingerende schroef. En waarvoor?
B VOORBIJ DE TIJD
Bioloog, milieuactivist, wereldreiziger, zenboeddhist en schrijver van het bekroonde De sneeuwluipaard [Peter Matthiessen] blikt met filmmaker Pat van Boeckel terug op zijn bewogen leven.
S PROFIEL: PETER BLOM
Peter Blom is directievoorzitter van de Triodos Bank, de bank die wil bijdragen aan positieve maatschappelijke, ecologische en culturele veranderingen. Duurzaamheid en passie zijn de trefwoorden bij alles wat Blom doet en zegt. Ook bij de bank waar hij werkt.
E MONIEK TOEBOSCH: WIE IK WAS VOORDAT IK WAS *)
Moniek Toebosch, een multi-disciplinaire kunstenares met een engagement dat anno 2011 zeldzaam is geworden, is bekend door haar uitzonderlijke stem-performances. Regisseur Babeth VanLoo voelt zich als boeddhist op de proef gesteld wanneer zij hoort dat Moniek Toebosch nog maar drie maanden te leven heeft.
O TRANSHUMAN bij NFTA Filmlab
Filosoof Anders Sandberg weigert de dood als een vanzelfsprekendheid te accepteren. Volgens hem zal het deze eeuw nog mogelijk worden om de geest in een computer te uploaden. Hij is lid van een groep die zich transhumanisten noemt. Regisseur Titus Nachbauer zet de wilde ideeën van deze groep uiteen.
O NADIA TIKT
Nadia is twaalf jaar en gaat voor het eerst naar de middelbare school. Ze pakt haar tas vol boeken in en samen met haar moeder bereidt ze zich voor op de grote dag. Voor velen een bijzonder moment, want het is een grote stap op weg naar volwassenheid, maar voor Nadia staat er iets meer op het spel.
B MIJN REÏNCARNATIE bij IDFA Focus
Speciaal geselecteerd uit het aanbod van de IDFA. VPRO's IDFA in Focus vertoont deze documentaire over de Tibetaanse leraar Namkhai Norbu en zijn zoon Yeshi, die proberen hun spirituele traditie voor het nageslacht te bewaren. Een vader-zoon drama van episch formaat.
B OP STRAAT EN IN AUSCHWITZ
De mate waarin iemand verlicht is, is af te meten aan in hoeverre deze persoon een ander helpt. Echt fysiek helpt. De Amerikaanse zenmeester Bernie Glassman wil mensen uit hun ‘mindset’ halen, zodat ze actie gaan ondernemen en de ander de helpende hand gaan bieden.
O BURMA SOLDIER
Myo Myint Cho was jarenlang soldaat in het Birmese leger, maar liep over naar het verzet. Deze documentaire geeft een zeldzame blik op een dictatoriaal regime, gezien door Myints ogen.
O ALS RIVIEREN KONDEN VERTELLEN - DEEL 2
Als rivieren konden vertellen is een serie waarin Rob Hof op zoek gaat naar de band tussen mens en rivier. In dit deel worden een schrijver, een bootsman, een blinde ondernemer en een monnik geportretteerd. Op intieme wijze tonen ze de band tussen de rivier en haar bewoners.
O ALS RIVIEREN KONDEN VERTELLEN - DEEL 1
Als rivieren konden vertellen is een serie waarin Rob Hof op zoek gaat naar de band tussen mens en rivier. Voor de BOS maakte hij twee films over de rivier de Mekong. In dit eerste deel vijf korte portretten van een visser, een onderwijzeres, een leraar, een roeister en een monnik die op intieme wijze de band tonen tussen de Mekong en haar bewoners.
B CRAZY WISDOM
Chögyam Trungpa Rinpoche, de ‘bad boy’ van het boeddhisme, brak met de westerse opvattingen over hoe een leraar zich moet gedragen. Hij dronk, rookte en hield er verschillende relaties op na met leerlingen. Tegelijkertijd wordt hij erkend als een van de prominente personen die het boeddhisme naar het Westen gebracht hebben.
B MINDFULNESS MAINSTREAM
Mindfulness Based Stress Reduction werd 30 jaar geleden ontwikkeld door Jon Kabat-Zinn. Ondertussen zijn er veel medewerkers en therapeuten die de training zelf gevolgd hebben. We volgen mindfulnesstrainers Sietske de Haan en Frits Koster als. Koster was jaren monnik in Thailand en hij merkt een grote verandering; waar hij tien jaar geleden nog werd genegeerd als hij sprak over meditatie, is hij nu juist hip.
B ECHTE MANNEN HUILEN NIET
Ook vuilnismannen mediteren. In deze documentaire volgen we een grofvuilverwerker met hartklachten, een chauffeur uit Irak met een oorlogstrauma en een overspannen geraakte leidinggevende bij hun mindfulnesstraining.
B MIJN REÏNCARNATIE
We volgen de gereïncarneerde Tibetaanse spirituele meester Chögyal Namkhai Norbu en zijn zoon Yeshi bij de worsteling om hun spirituele traditie voor het nageslacht te bewaren. Een vader-zoon drama van episch formaat dat twee decennia en drie generaties omspant
B DE BEAT VAN BOEDDHA
Het boeddhisme borrelt en bruist. Meditatie en boeddhisme presenteren zich steeds vaker op een frisse en eigentijdse manier. Dat zie je terug aan het jeugdige publiek dat er op af komt. De Beat van Boeddha is een kijkje in de wereld van de jonge boeddhist.
B SANDRA, EX-NON TUSSEN TWEE WERELDEN
In 2001 verruilde Sandra haar succesvolle managersbaan voor een kloosterleven in het boeddhistisch centrum Plum Village in de Dordogne, bij zenmeester Thich Nhat Hanh. Na veel omzwervingen begon ze met ex-monnik Santi uit Laos een nieuw bestaan. Oprechtheid is hun vertaling van het boeddhisme – allereerst tegenover elkaar, maar vooral ook gericht op de ander.
S JOHAN PRIMERO
Johan Puig rijdt elke dag 50 rondjes in een oude 2CV om Camp Nou, het stadion van FC Barcelona, ‘Barça’, om geluk af te dwingen voor zijn club. Het helpt, want het gaat Barça al jaren voor de wind. Maar dat verandert op het moment dat Johan Paquita ontmoet. Zij schopt al snel Johans geregelde leven volledig in de war. De film toont op een humoristische manier het geloof in de kracht van de geest.
B DHARMA RISING, DEEL 2
Deel 2 van een tweedelige serie over de snelle opkomst van het boeddhisme in het Westen. Een blik op de toekomst door de ogen van de eerste generatie westerse boeddhistische leraren. Hoe beïnvloeden het boeddhisme en de westerse samenleving elkaar?
B ENEMIES OF THE PEOPLE
De ouders van Thet Sambath werden omgebracht door het regime van de Rode Khmer. De jonge journalist is tien jaar lang bezig om vriendschap te sluiten met de mannen en vrouwen die verantwoordelijk waren voor de Killing Fields. Hij peutert onthullende verklaringen los van de beruchte Broeder Nummer Twee en de moordenaars zelf en krijgt nieuwe inzichten over de massamoord. Maar de waarheid die hij blootlegt, heeft een prijs.
B DHARMA RISING, DEEL 1
Deel 1 van een tweedelige serie over de snelle opkomst van het boeddhisme in het Westen. Een blik op de toekomst door de ogen van de eerste generatie westerse boeddhistische leraren. Kan het 2500 jaar oude boeddhisme zich aanpassen aan de moderne maatschappij?
E KIJK!
Je hart volgen gaat niet altijd zonder slag of stoot. Voor Marilien Mogendorff en Hèlen Vink gingen er vele jaren en grote omwegen aan vooraf voordat ze daar terecht kwamen waar ze wilden zijn. Kijk! gaat over hoe een boeddhistische fotografe en een theatermaakster hun plek in de wereld vinden.
B LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET DE ANDER **)
In dit laatste deel van het drieluik Lucia Rijker – Hoe te leven gaat Lucia in gesprek met sociologe en ex minister WVC Hedy d’Ancona, zen-non Anjo Kasman en theatermaakster en actrice Adelheid Roosen over de ander.
E BARDSONGS
Bardsongs is een drieluik van verfilmde volksvertellingen, en een lofzang op de uiterlijke verschillen en verborgen overeenkomsten van verschillende werelden. In dit deel gaan een vader en een dochter op reis om hun dzo (kruising tussen een yak en een rund) te verkopen. Dat gaat niet vanzelf.
S LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET VRIENDEN
In het drieluik Lucia Rijker - Hoe te leven onderzoekt Lucia op welke manieren je een persoonlijke band kunt aangaan met de wereld en de mensen om je heen, vanuit haar boeddhistisch perspectief. In dit tweede deel praat Lucia met Marte Röling, Patricia Steur en Prof. Dr. Paul de Blot over vriendschappen.
B AUNG SAN SUU KYI - LADY OF NO FEAR
We kennen Aung San Suu Kyi als de oppositieleider die al ruim twintig jaar vecht voor vrijheid en democratie in Birma. Maar wie is de persoon en vrouw Aung San Suu Kyi? In deze documentaire vertellen familieleden, vrienden en collega's over de dochter, de echtgenote, de vriendin, de moeder, de rebel, die in haar jonge jaren diepe treurnis en gemis kende.
O LUCIA RIJKER EN HOE TE LEVEN MET FAMILIE
In het drieluik Lucia Rijker - Hoe te leven onderzoekt Lucia hoe je een persoonlijke band kunt aangaan met de wereld en de mensen om je heen, vanuit haar boeddhistisch perspectief. Het eerste deel is gewijd aan familie. Lucia praat met haar zus Norma en broer Harold, zanger Rob de Nijs en dakloze Chris te Raa.
E GRENZEN VERLEGGEN IN MONGOLIË
Twee mensen reizen naar Mongolië, een boeddhistisch land dat door zijn uitgestrekte woestijn, eeuwenoude kloosters en ruige geschiedenis in het Westen nog altijd tot de verbeelding spreekt.
O SUPERWISE ME
Negen onderzoekende geesten en negen getuigen buigen zich in de bergen van Andalusië over negen levensvragen die ieder mens vroeg of laat tegenkomt. Hun antwoorden laten zien dat geluk binnen ieders bereik komt wanneer je je innerlijke (eigen)wijsheid activeert en laat spreken. Spiritualiteit 'down to earth', met hier en daar een knipoog.
E TRAMONTANA
De rode draad in deze Spaanstalige speelfilm is de scandaleuze liefdesgeschiedenis van een oude man en een achttienjarige meisje, gezien door de ogen van verschillende personages.
*) Ook na nogmaals beluisteren blijft het expliciet boeddhistische van deze documentaire (op zich heel boeiend) beperkt tot de openingszinnen erin van Babeth.
**) Dat dit programma van Lucia Rijker wel een B van mij krijgt en de andere twee niet, komt door de keus van de gesprekspartners.
Nawoord d.d. 6 januari
Ik heb m´n wijze van scoren nog eens vergeleken met die van een jaar geleden.
Toen gebruikte ik een iets andere indeling in categorieën:
B programma met boeddhistisch karakter
G geen boeddhistisch karakter
T tussenvorm (beetje boeddhistisch karakter)
Op deze wijze gescored zou de uitkomst voor 2011 worden: 53%
Dus ruim de helft i.p.v. bijna de helft van de programma´s noem daarmee ik boeddhistisch van aard.
Abonneren op:
Posts (Atom)